Diferenzas entre revisións de «Afonso VIII de León e Galicia»

sen resumo de edición
| lema = Escudo de '''Afonso VIII de León'''
}}
'''Afonso VIII de León e Galicia''',<ref>{{Efn|'''VIII''' é o ordinal que lle atribúe a historiografía moderna galega, e así aparece en múltiples fontes, incluídas varias enciclopedias editadas en galego (''[[Enciclopedia Galega Universal|EGU]]'', ''[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada|GEG]]'' e ''[[Diccionario enciclopédico galego universal|DEGU]]'')</ref>}}{{Sfn|Míguez Macho|2011}}{{Sfn|López Carreira|1997|p=160}}{{Sfn|López Carreira|2003}}{{Sfn|López Carreira|2013}}<ref name="CAMILO"/><ref name="HDGPUNTOGAL"/> denominado pola [[historiografía]] clásica como '''Afonso IX''',<ref>''[[Diciopedia do século 21|DS21]]''.</ref>{{Sfn|Elías de Tejada|1966|p=}}{{Sfn|Filgueira Valverde|1991|p=330}}{{Sfn|González López|1980|p=}}{{Sfn|Villares Paz|1992|p=57}}{{Sfn|Pallares|Portela|1980|p=115}}{{Sfn|Pallares|Portela|1996|p=195}} nado en [[Zamora]], [[Reino de León]], o [[15 de agosto]] de [[1171]] e finado en [[Sarria]], [[Reino de Galicia]] o [[23 de setembro]] de [[1230]], foi rei de [[reino de León|León]] e [[reino de Galicia|Galicia]] ('''''Adeffonsus Rex Legionensium et Gallecie''''') desde o [[22 de xaneiro]] de [[1188]] até a súa morte, o [[23 de setembro]] de [[1230]].<ref group="lower-alpha">{{efn|A súa titulación inicial completa era ''Rex Legionis et Gallecie'' (rei de León e Galicia) pero, despois da conquista de BadaxjozBadaxoz (1230), engadiu tamén ''rex Badalloi'' (rei de Badaxoz). Nalgunha ocasión usou, así mesmo, o título de ''rex Asturianum'' (rei de Asturias).</ref>}}
 
Segundo a numeración cronolóxica real da coroa galego-leonesa, correspóndelle o ordinal VIII, pero, historicamente asignóuselle o ordinal IX, como forma de entroncar as cronoloxías de León e de Castela —en Castela reinaba por aquel entón [[Afonso VIII de Castela]]—. Porén, nas [[Sete Partidas]] do seu neto [[Afonso X o Sabio]], este afirmaba ser Afonso IX.<ref>{{cita libro |url=http://digibug.ugr.es/handle/10481/7613 |título=Las Siete Partidas del Sabio Rey D. Alfonso el IX / con las variantes de más interés, y con la glosa del lic. Gregorio López ...; vertida al castellano y estensamente adicionadas con nuevas notas y comentarios y unas tablas sinópticas comparativas, sobre la legislación española, antigua y moderna, hasta su actual estado, por D. Ignacio Sanponts y Barba, D. Ramón Martí de Eixala, y D. José Ferrer y Subirana... |volume=I |ano=1844 |localización=Barcelona |editorial=Imprenta de Antonio Bergnes |páxina-web=[[Universidade de Granada|Universidad de Granada]] |lingua=Es}}</ref>
Afonso VIII de Castela, máis tarde, e rompendo o pacto, entrou coas súas tropas en territorio leonés, apoderándose de varias prazas que nunca pertenceran a Castela, entre elas [[Valencia de Don Juan]] e [[Valderas, León|Valderas]]. Comezaron así as hostilidades co Reino de León, invadindo uns territorios que marcarían a política exterior de Afonso VIII de León.
 
En [[1211]] Afonso devolveu o castelo de [[Alcañices]] aos [[Orde do Temple|templarios]].<ref>{{Cita libro|apelidos=Martínez Díez, Gonzalo|título=Los Templarios en la Corona de Castilla|editorial= Burgos: La Olmeda|isbn=9788460462774|edición=1ª |páxina=103}}</ref><ref>{{Cita libro |autor=Canal Historia |título=Templarios. Del origen de las cruzadas al final de la Orden del Temple |url=https://books.google.es/books?id=YKZ4CgAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |data=22 de outubro de /10/2015 |editorial=Penguin Random House |isbn=9788401015731 |edición=1ª |páxina=417 |capítulo=Apéndice I. Los lugares del Temple}}</ref>
 
Tras a disolución do seu matrimonio con Berenguela, Afonso centrouse outra vez na rivalidade do seu reino co de Castela. Volveron as friccións, especialmente nos territorios situados na [[País Leonés|Franxa de Carrión]] e en parte da [[Tierra de Campos|Terra de Campos]].
 
Afonso VIII de León e Estefanía foron pais de:
* Fernando de León (1211-?),{{Sfn|Calderón Medina|2011|pp=264–265}} falecido na súa xuventude.{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=264 n.31}} <ref>{{Efn|É posíbel que, á parte de Fernando Afonso, fosen pais doutro fillo chamado Xoán Afonso, que aparece nalgúns documentos cos fillos de Estefanía habidos no seu matrimonio con Rodrigo Suárez.</ref>}}
 
Segundo o historiador medievalista [[Julio González González]], despois da súa relación con Estefanía, o rei tivo unha amante [[Salamanca|salmantina]] de orixe descoñecida chamada Maura, de quen tivo a:{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=265}}
 
* [[Sancha Afonso de León]] (m. 1270), que contraeu matrimonio con [[Simón Ruiz de los Cameros]], [[Señorío de los Cameros|señor de los Cameros]],{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=276}} e fillo de Rodrigo Díaz de los Cameros e de Aldonza Díaz de Haro. Posteriormente profesou como relixiosa en el convento de Santa Eufemia de [[Cozuelos de Ojeda]], que ela fundara.{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=276}}<ref>{{Cita publicación periódica |apelidos=Sánchez Rivera |nome=Jesús Ángel |ano=2008 |url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2948654&orden=205495&info=link |título=Configuración de una iconografía singular: la venerable doña Sancha Alfonso, comendadora de Santiago |revista=Anales de Historia del Arte |número=18 |editorial=[[Universidade Complutense de Madrid|UCM]] |páxinas=167–209 |issn=0214-6452 }}</ref>
* [[María Afonso de León]] (m. despois de xullo de 1275).<ref group="lower-alpha">O [[4 de xullo]] de [[1275]], María doou ao [[Mosteiro de Santa María de Melón]] a cuarta parte do couto de Lougares.<ref> Véxase o [http://academia.gal/boletins#paxinas.do?id=3105 Documento]documento publicado pola [[Real Academia Galega]].</ref> Casou en primeiras nupcias con Álvaro Fernández de Lara. Foi concubina do seu sobriño o rei [[Afonso X o Sabio|Afonso X de Castela]] e, segundo o [[Pedro Afonso de Portugal, conde de Barcelos|conde de Barcelos]], contraeu un segundo matrimonio con Suero Arias de Valladares.{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=276}}
* [[Martiño Afonso de León]] (m. 1268/1272), que foi esposo de María Méndez de Sousa, coa que fundou Mosteiro de Sancti Spiritus de Salamanca. Non houbo descendencia deste matrimonio.{{Sfn|Calderón Medina|2011|pp= 275–276}}
* [[Urraca Afonso de León (n. 1228)|Urraca Alfonso de León]] (m. despois de 1252). Casou nun primeiro matrimonio con García Romeu,{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=276}} señor de Tormos, Pradilla e El Frago, e posteriormente con Pedro Núñez de Guzmán,{{Sfn|Calderón Medina|2011|p=276}} señor de Guzmán.
* {{Cita libro |ligazónautor=José Luis López Sangil |apelidos=López Sangil |nome=J. L. |ano=2005 |url=http://www.toxosoutos.com/detalle_producto.php?&cok=ok&len=2&id=63 |título=A nobreza altomedieval galega: a familia Froilaz Traba |editorial=[[Editorial Toxosoutos|Toxosoutos]] |colección=Trivium |isbn=84-9625-951-X |ref=harv }}
* {{Cita libro |apelidos=Martínez Diez |nome=Gonzalo |ano=2007 |url=http://www.trea.es/books/alfonso-viii-rey-de-castilla-y-toledo-1158-1214-2 |título=Alfonso VIII, rey de Castilla y Toledo (1158-1214) |localización=[[Xixón]] |editorial=Ediciones Trea |isbn= 978-84-9704-327-4 }}
* {{Cita libro |apelidos=Martínez Martínez, |nome=Martín (|ano=1997): ''|título=Cartulario de Santa María de Carracedo (992-1500). Vol. |volume=I: 992-1274. |localización=Ponferrada: |editorial=Instituto de Estudios Bercianos. ISBN |isbn=84-8863-507-9. |ref=harv }}
* {{Cita libro |apelidos=Míguez Macho |nome=Antonio |ligazónautor=w:Antonio Míguez Macho |ano=2011 |capítulo=Feudalismo en el Camino. Portugal y la época de Gelmírez |título=Historia breve de Galicia |url=https://imagessl4.casadellibro.com/a/l/t0/74/9788477375074.jpg |editorial=[[Sílex Ediciones]] |isbn=978-84-7737-507-4 |lingua=Es |páxina=90 |ref=harv}}
* {{Cita libro |ligazónautor1=Carmen Pallares Méndez |apelidos1=Pallares |nome1=Carmen |ligazónautor2=Ermelindo Portela Silva |apelidos2=Portela |nome2=Ermelindo |capítulo=Idade media |título=Historia de Galiza |url=https://cloud10.todocoleccion.online/libros-segunda-mano-historia-antigua/tc/2010/11/05/22565998.jpg |ano=1980 |páxina=115 |localización=Madrid |editorial=Alhambra |isbn=84-205-0758-X |ref=harv}}
* {{Cita libro |apelidos=Portela Silva |nome=E. |ano=1976 |título=La región del obispado de Tuy en los siglos XII a XV. Una sociedad en la expansión y en la crisis |páxinas=175-177 |ref=harv }}
* {{Cita libro |máscara-autor=4 |apelidos1=Portela Silva |nome1=E. |apelidos2=Pallares Méndez |nome2=C. |ano=1991 |título=Galicia na época Medieval. [[Proxecto Galicia]], Historia |volume=II |localización=A Coruña |editorial=[[Hércules de Ediciones]] |páxina=351 |ref=harv}}
* Rábade Obradó, María del Pilar; Eloísa Ramírez Vaquero e Jan F. Utrilla Utrilla (2005): ''Historia de España. Vol. 7. La dinámica política. [[Akal]].
* Ramírez Santibáñez, José (1922): ''Aventando cenizas; estudio comparativo entre el Ordenamiento de Leon de 1188 y la Gran carta inglesa, 1215''. San Juan, Puerto Rico: Cantero, Fernandez & Co., 1922.
* {{Cita libro |apelidos=Rodrigues Oliveira |nome=Ana |ano=2010 |título=Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História |localización=[[Lisboa]] |editorial=A esfera dos livros |isbn=978-98-9626-261-7 |ref=harv }}
185.024

edicións