Abrir o menú principal

Cambios

sen resumo de edición
|poboación15 = 443&nbsp;847<ref>2005 Census</ref>
|país16 = {{PRY}}
|poboación17poboación16 = 95&nbsp;235<ref>{{cita web|url=http://convergencia.uaemex.mx/rev38/38pdf/LIZCANO.pdf |título=8 LIZCANO |formato=PDF |data= |dataacceso=22 de maio de 2014 |deadurl=yes |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20080920172933/http://convergencia.uaemex.mx/rev38/38pdf/LIZCANO.pdf |dataarquivo=20 de setembro de 2008 }}</ref>
|país17 = {{SLV}}
|poboación17 = ~70&nbsp;000<ref>{{cita web|url=http://www.soitu.es/soitu/2008/08/09/info/1218307640_720352.html |título=Una comunidad indígena salvadoreña pide su reconocimiento constitucional en el país |editor=soitu.es |dataacceso=23 de febreiro de 2011}}</ref>
|relacionados =
}}
Os '''pobos indíxenas de América''', tamén chamados '''amerindios''', '''indios''' ou '''[[Indíxena|nativos americanos]]''' son os nomes dados ós habitantes das [[Américas]] antes da chegada dos [[Europa|europeos]], e os seus descendentes actuais. A hipótese máis aceptada para a súa orixe é que os primeiros habitantes da [[América]] viñeran de [[Asia]] atravesando a pé o [[Estreitoestreito de Bering]], na [[glaciación]] de hai 62 mil anos atrás.
 
Although some indigenous peoples of the Americas were traditionally [[hunter-gatherer]]s—and many, especially in the [[Amazon basin]], still are—many groups practiced [[aquaculture]] and [[agriculture]]. The impact of their agricultural endowment to the world is a testament to their time and work in reshaping and cultivating the flora indigenous to the Americas.<ref name="mann">{{cite book |last=Mann |first=Charles C. |authorlink=Charles C. Mann |year=2005 |title=[[1491: New Revelations of the Americas Before Columbus]] |location=New York |publisher=Knopf Publishing Group |isbn=1-4000-4006-X|oclc=56632601}}</ref> Although some societies depended heavily on agriculture, others practiced a mix of farming, hunting and gathering. In some regions the indigenous peoples created monumental architecture, large-scale organized cities, [[chiefdom]]s, [[State (polity)|states]] and [[empire]]s.
 
Many parts of the Americas are still populated by indigenous peoples; some countries have sizable populations, especially [[Belize]], [[Bolivia]], [[Canada]], [[Chile]], [[Ecuador]], [[Greenland]], [[Guatemala]], [[Guyana]], [[Mexico]], [[Panama]] and [[Peru]]. At least a thousand different [[indigenous languages of the Americas|indigenous languages]] are spoken in the Americas. Some, such as the [[Quechuan languages]], [[Aymara language|Aymara]], [[Guarani language|Guaraní]], [[Mayan languages]] and [[Nahuatl]], count their speakers in millions. Many also maintain aspects of indigenous cultural practices to varying degrees, including religion, [[social organization]] and subsistence practices. Like most cultures, over time, cultures specific to many indigenous peoples have evolved to incorporate traditional aspects but also cater to modern needs. Some indigenous peoples still live in relative isolation from [[Western culture]], and a few are still counted as [[uncontacted peoples]].
 
== Terminoloxía ==
O termo “indio” provén do feito de que [[Cristovo Colón]], cando chegou á [[América]], estaba convencido de que chegara á [[India]] e desa maneira chamou os pobos [[indíxena]]s que alí atopou. Por esa razón tamén, aínda hoxe se refire ás [[illa]]s do [[mar Caribe]] como [[Indias Occidentais]].
 
Máis tarde, estes pobos consideráronse unha [[raza]] distinta e tamén se lles deu o nome de [[pel vermella|peles vermellas]]. Úsase o termo '''amerindio''' para designar os nativos do continente americano, en substitución ás palabras "indios", "indíxenas" e outras consideradas aldraxantes.
<!-- se o seguinte dado for confirmado, recolocar
[[Charles Scott]], en [[...]], cuñou o termo '''amerindio''' para designar os nativos do continente americano, en substitución ás palabras "indios", "indíxenas" e outras consideradas aldraxantes.
-->
 
Na [[América do Norte]], estes pobos son tamén coñecidos polas expresións '''pobos aborixes''', '''indios americanos''', '''primeiras nacións''' (principalmente no [[Canadá]]), '''nativos de [[Alasca]]''' ou '''pobos indíxenas da América'''. Porén, os [[esquimó]]s ([[inuit]], [[pobos iupik|iupik]] e [[pobo aleutiano|aleutianos]]) e os [[métis (etnia)|métis]] ([[mestizo]]s) do Canadá, que teñen unha [[cultura]] e [[xenética]] diferente dos restantes, non sempre son considerados naqueles grupos.
 
[[Ficheiro:Kaiapos.jpeg|350px|dereita|miniatura|Brasilia - Caciques Kaiapos durante entrevista colectiva. E/d. Raony - MT, Kaye - PA, Kadjor - pa, Panara - PA. Foto: Valter Campanato/ABr. 17 de Abril de 2005.]]
 
Estes termos comprenden un gran número de distintas [[tribo]]s, [[estado]]s e [[grupo étnico|grupos étnicos]], moitos dos cales viven como comunidades cun estatuto político específico.
193.218

edicións