Diferenzas entre revisións de «Arquímedes»

m
Correxindo texto
m (Correxindo texto)
Etiqueta: edición de código 2017
|notas =
}}
'''Arquímedes''' (en {{lang-el|Ἀρχιμήδης}}), nado en [[Siracusa]] (na Illa de Sicilia) no [[-287|287 a.C.]] e finado no [[-212|212 a.C.]] na mesma locidade; foi un [[científico]], [[matemático]], [[físico]], [[inventor]] e [[astronomía|astronomo]]<ref>{{cita web|título=Archimedes (c.287 - c.212 BC)|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/archimedes.shtml|editor=BBC History|dataacceso=28 de outubro do 2017 |lingua=en}}</ref> [[Grecia|grego]]. Considérase que Arquímedes foi un dos [[matemático]]s máis grandes da [[antigüidade clásica]] e, en xeral, de toda a historia.<ref>{{cita libro |apelidos=Calinger |nome=Ronald |título=A Contextual History of Mathematics |data=1999 |editor=Prentice-Hall |isbn=0-02-318285-7 |páxinas=150 |cita=Shortly after Euclid, compiler of the definitive textbook, came Archimedes of Syracuse (ca. 287–212 B.C.), the most original and profound mathematician of antiquity. }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Archimedes.html |título=Archimedes of Syracuse |dataacceso=09-06-2008 |editor=The MacTutor History of Mathematics archive |data= xaneiro 1999 |lingua=inglés}}</ref> Creou un método para calcular o [[número π]] (razón entre o [[perímetro]] dunha [[circunferencia]] e o seu [[diámetro]]) coa aproximación tan grande canto se queira. Cría que nada do que existe é tan grande que non poida ser medido. Perfeccionou, pois, o sistema grego de numeración, creando unha notación cómoda para os números moi grandes, semellante ao actual [[sistema exponencial]].PAsou a sua vida traballando como rotexido para os rei de Sicilia Hierón II e o sue fillo Gelón II 8ámbolos(ámbolos dous reis eran membros da dinastía deinoménida).
 
En [[mecánica]] atribuenselle algunhas invencións tales como a rosca sen fin, a roda dentada, a roldana móbil e a panca. Entre as frases que se lle atribúen está: “''dáme unha panca e un punto de apoio e moverei o mundo''”.
Para poder afrontar o problema, Arquímedes deseñou un sistema de cálculo baseado na [[miríada]]. Trátase dunha palabra que procede do grego μυριάς (''murias'') e que servía para facer referencia ao número 10.000. Propuxo un sistema no que se utilizaba unha potencia dunha miríada de miríadas (100 millóns) e concluía que o número de grans de area necesarios para encher o universo sería de 8x10<sup>63</sup>.<ref>{{cita web | título = The Sand Reckoner |nome=Bradley W |apelidos=Carroll | editor = Weber State University| url = http://physics.weber.edu/carroll/Archimedes/sand.htm|dataacceso=23-7-2007|lingua=inglés}}</ref>
 
== AstronomiaAstronomía ==
As súas aportacións a ciencia da astronomía son menos coñecidas. Cicerón[[Cícero]] (que foi tesoureiro de Sicilia no ano 75 a.C.) relata na sua obra "De Re Publica", libro I <ref>{{Cita web|url=http://www.thelatinlibrary.com/cicero/repub1.shtml#21|páxina-web=www.thelatinlibbrary.com|título=De Re Publica|data-acceso=29/12/2017}}</ref> que cando o Cónsul romano Marcelus saqueou Siracusa no [[-212|212 a.C.]] levou con él duas esferas planetarias para Roma. Unha era unha esfera sólida representando as constelacións e planetas, anterior a época de Arquímedes (Cicerón atribue a sua autoría a [[Tales de Mileto]] e a [[Eudoxo de Cnido]]) que levou Marcelus ao Templo da Virtude de Roma, a outra esfera era en realidade un planetario que CicerónCícero atribue a Arquímedes e que mostraba os movementos do solSol e os planetas dende a Terra, un [[Xeocentrismo|modelo xeocéntrico]] do universo (daquela o universo limitabaselimitábase ao un sistema solar coa Terra no centro, cos cinco planetas visibeis a ollo nú, mais o Sol e a Lúa, todos eles xirando ao redor dela). ExistenMoitos outras fontes que tamen relatan a sua existencia, e moitos autoresinvestigadores relacionan este planetario de Arquímedes co [[mecanismo de Anticitera]],. asi noNo ano 2015 realizouse unha reconstrucción da esfera de Arquímedes por Michael Wright <ref>{{Cita web|url=http://www.nature.com/news/archimedes-legendary-sphere-brought-to-life-1.18431|páxina-web=www.nature.com|título=archimedes legendary sphere brought to life|data-acceso=29/12/2017}}</ref>, e ainda que moitos autores consideran que a esfera de Arquímedes mostraba o movemento dos planetas e odo Sol, e ada Lúa unhanunha esfera plana ao xeito do mecanismo de Anticitera, Wright cree que consonte as fontes dispoñibles en realidade tratabaseera dunhaunha esfera tridimensinaltridimensional mecánica consonte oa seusua modeloreconstrucción e as verbas de Cícero.
 
== Escritos ==
[[Ficheiro:Archimedous Panta Sozomena.tif|miniatura|''Archimēdous Panta sōzomena'', 1615]]
2.389

edicións