Diferenzas entre revisións de «Xoana I de Navarra»

arranxos
(arranxiños)
(arranxos)
}}
 
'''Xoana I de Navarra''', nada en [[Bar-sur-Seine]] o [[17 de abril]] de [[1271]],{{sfn|Woodacre|2013|p=39}} e finada en [[Vincennes]] o [[4 de abril]] de [[1305]],<ref name="Herreros">{{cita libro sfn|autor =Herreros Lopetegui, Susana |capítulo = Navarra en la órbita francesa |título = Historia Ilustrada de Navarra |ano = 1993 |editorial = Pamplona: Diario de Navarra |id = ISBN 84-604-7413-5}}</ref> foi [[Reino de Navarra|raíña de Navarra]] e [[Condado de Champaña|condesa de Champaña]] e [[Condado de Brie|de Brie]] entre [[1274]] e [[1305]].
 
Foi, ademais, raíña consorte de [[Francia]] entre [[1285]] e [[1305]], debido á súa voda co entón futuro [[Filipe IV de Francia|Filipe IV]] "o Fermoso" de Francia.
== Traxectoria ==
=== Raíña de Navarra ===
Xoana sucedeu ao seu padre Henrique I aos 3 anos de idade,<ref name="{{sfn|Herreros" />|1993}} coa súa nai como [[rexente]].
 
Esta situación supuxo un aumento das presións dos reinos de [[Reino de Castea|Castela]], [[Reino de Aragón|Aragón]] e [[Reino de Francia|Francia]] por casar a un membro da familia coa herdeira e incorporar así o reino aos seus dominios. Branca, a nai de Xoana, e rexente, era francesa, sobriña do falecido rei [[Luís IX de Francia|Luís IX]] (san Luís), como filla do seu irmán [[Roberto I de Artois]], polo que pediu axuda ao seu primo irmán [[Filipe III de Francia]].
O monarca decidiu casala co seu fillo [[Filipe IV de Francia|Filipe]], cando ela tiña 11 anos e el 16, anticipándose a [[Affonso X de Castela|Afonso X o Sabio]], que desexaba casala co seu fillo.
 
Deste xeito, Filipe ''o Fermoso'' converteuse no rei [[Filipe IV de Francia|Filipe I de Navarra]], conde de Champaña e de Brie.{{sfn|Woodacre|2013|p=29}} A historia do reino de Navarra quedou pois, desde ese momento, unida á historia do reino de Francia.
 
=== Subida ao trono de Francia ===
 
=== Conflitos coa Igrexa romana ===
Ante estas medidas, o [[papa]] [[Bonifacio VIII, papa|Bonifacio VIII]] respondeu prohibíndolle ao [[clero]] subministrar subsidios aos [[laico]]s. O rei prohibiu a saída de ouro e prata do reino, coa protesta do papa. Finalmente Bonifacio VIII cedeu, pero en [[1301]] o rei detivo ao bispo de Pamiers, e Bonifacio reaccionou acusando ao rei de violar as prerrogativas da igrexa, dispoñéndose a [[excomuñón|excomungar]] ao rei, cando foi detido por homes deste.<br> O papa morreu ao mes deste suceso, despois de ser liberado pola poboación da cidade de [[Roma]]. (Na actualidade Bonifacio VIII é recordado en boa medida polas súas loitas con [[Dante]], que na ''[[Divina Comedia]]'' colocouno nun ''círculo'' do [[inferno]] xunto co rei [[Filipe IV de Francia|Filipe IV]]).
 
Os sucesores de Bonifacio VIII, [[Bieito XI, papa|Benedito XI]] e, sobre todo, [[Clemente V]] (elixido por intervención de Filipe), recuaron: Clemente V nomeou [[Cardeal|cardeais]] franceses, derrogou todas as decisións de Bonifacio VIII contra Filipe IV e instalouse en [[Aviñón]]. O [[Estado|estado francés]] vencera a [[Roma]].
 
=== Morte ===
Ao falecer Xoana o [[4 de abril]] de [[1305]] en [[Vincennes]] ([[Francia]]), os naturais do reino navarro acordaron gardar o reino para o seu fillo [[Luís X de Francia|Luís]], pois non querían seguir mantendo a Filipe o Fermoso como rei en Navarra.{{sfn|Woodacre|2013|p=29}} Finalmente Luís xurou os foros en [[outubro]] de [[1307]].<ref>{{cita libro | apelidos= Lacarra | nome= José María | título= El Juramento de los reyes de Navarra (1234-1329) | url= http://books.google.es/books?id=0XMQbFaY00EC&lpg=PA56&ots=qrawO4ckZn&dq=&hl=es&pg=PA51#v=onepage&q=&f=true
| editorial= Madrid: Real Academia de la Historia | ano= 1972 | páxinas= 50-52 | isbn= | idioma=}}</ref>
 
| sucesor2 = [[Margarida de Borgoña (1290-1315)|Margarida de Borgoña]]
| título2 = [[Ficheiro:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|45px]]<br />[[Reino de Francia|Raíña consorte de Francia]]}}
 
 
== Notas ==
 
=== Bibliografía ===
* Bouyer, Christian (1992): ''Dictionnaire des Reines de France'', Librairie Académique Perrin. ISBN 2-262-00789-6, pp. 189-191
* Brown, Elizabeth A. R. (2010): "La mort, les testaments et les fondations de Jeanne de Navarre, reine de France (1273-1305)", en ''Une histoire pour un royaume (XII<sup>e</sup>-XV<sup>e</sup> siècle''. Actes du colloque Corpus Regni organisé en hommage à Colette Beaune Perrin. ISBN 978-2-2620-2946-3, pp. 124-141.
* Hélary, Xavier (2009): "Philippe III et la Navarre, 1274-1284", en Philippe Contamine (dir.) ''Hommes et terres du Sud''. Structures politiques et évolution des sociétés, XI<sup>e</sup>-XVIII<sup>e</sup> siècle. Actes du 126<sup>e</sup> Congrès des sociétés historiques et scientifiques, Toulouse. Paris: Éditions du Comité des travaux historiques et scientifiques (CTHS). ISBN 978-2-7355-0702-3, pp. 195-215.
* Herreros Lopetegui, Susana (1993): "Navarra en la órbita francesa", en ''Historia Ilustrada de Navarra''. Pamplona: Diario de Navarra. ISBN 84-604-7413-5.
* Lalou, Élisabeth (1986): "Le gouvernement de la reine Jeanne (1285-1305)". ''Cahiers Haut-Marnais'', '''167''': 16-30.
* Lalou, Élisabeth (2000): "Le souvenir du service de la reine: l'hôtel de la reine Jeanne de Navarre, reine de France, en juin 1294", en Jacques Paviot e Jacques Verger, éds. ''Guerre, pouvoir et noblesse au Moyen Âge. Mélanges en l'honneur de Philippe Contamine''. Paris: Presses de l'Université de Paris-Sorbonne. ISBN 978-2-8405-0179-4, pp. 411-426.
* Provost, Alain (2010): ''Domus diaboli. Un évêque en procès au temps de Philippe le Bel''. Paris: Belin. ISBN 978-2-7011-4895-3.
* Woodacre, Elena (2013): ''The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274-1512''. London: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-137-33914-0.
 
=== Outros artigos ===
* [[Luís I de Navarra]]
 
=== Ligzóns externas ===
 
* [http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/juana-i-de-navarra-y-de-francia/ar-64458/ Juana I de Navarra] en Auñamendi {{es}}.
* [http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16652484h Jeanne I (reine de Navarre; 1273-1305)] en BNF {{fr}}
* [http://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0034618.xml Joana I de Navarra] na ''Gran enciclopèdia catalana'' {{ca}}.
 
{{Control de autoridades}}
28.493

edicións