Diferenzas entre revisións de «Osíxeno»

*-uct- > -ut-.
(*-uct- > -ut-.)
Nos [[vertebrado]]s, o O<sub>2</sub> [[Difusión|difunde]] a través de membranas pulmonares ou polas branquias cara aos [[Eritrocito|glóbulos vermellos]]. A [[hemoglobina]] únese ao O<sub>2</sub> cambiando a súa cor dun vermello azulado a un vermello brillante<ref name="GuideElem48"/> (o CO<sub>2</sub> libérase desde outra parte da hemoglobina mediante o [[efecto Bohr]]). Outros animais usan a [[hemocianina]] ([[molusco]]s e algúns [[artrópodo]]s) ou a [[hemeritrina]] ([[araña]]s e [[lagosta (crustáceo)|lagostas]]).<ref name="NBB298"/> Un litro de sangue pode disolver 200&nbsp;cm³ de O<sub>2</sub>.<ref name="NBB298"/>
 
As [[Especie reactiva do osíxeno|especies reactivas do osíxeno]], como o ión [[superóxido]] (O<sub>2</sub><sup>-</sup>) e o [[peróxido de hidróxeno]], son perigosos subproductossubprodutos orixinados no uso do osíxeno que fan os organismos.<ref name="NBB298"/> Algunhas partes do [[sistema inmunitario]] de organismos máis avanzados, con todo, crean peróxido, superóxido e osíxeno singlete para destruír microbios invasores. As especies reactivas do osíxeno tamén teñen un rol importante na [[resposta hipersensible]] das plantas contra ataques de [[patóxeno]]s.<ref name="Raven"/>
 
Un adulto humano en repouso respira unha media de 13,5 veces por minuto, tomando de 1,8 a 2,4&nbsp;gramos de osíxeno por minuto.{{Efn|group=lower-alpha|En humanos, o volume normal é de 6 a 8 litros de aire por minuto.<ref>{{cita libro|título=Impact of Climate Change on Natural Resource Management|apelidos-editor1=Bipal|nome-editor1=Kr. Jana|apelidos-editor2=Mrinmoy|nome-editor2=Majumder|editorial=Springer Science & Business Media|ano=2010|isbn=9789048135813|páxina=14}}</ref>}} A suma da cantidade inhalada por todas as persoas do planeta é duns 6000 millóns de toneladas de osíxeno por ano.<ref group=lower-alpha>(1,8 gramos/min/persoa)×(60 min/h)×(24 h/día)×(365 días/ano)×(6600 millóns de persoas)/1 000 000 g/t=6240 millóns de toneladas.</ref>
Empréganse principalmente dous métodos para producir 100 millóns de toneladas de O<sub>2</sub> extraídas do aire para usos industriais cada ano<ref name="NBB300"/> O máis común consiste en [[destilación fraccionada|destilar fraccionadamente]] aire licuado nos seus diversos compoñentes, co N<sub>2</sub> [[destilación|destilado]] como vapor e o O<sub>2</sub> deixado como líquido.<ref name="NBB300"/>
 
O outro método principal de obtención de O<sub>2</sub> gaseoso consiste en pasar un chorro de aire limpo e seco a través dun leito de barutos moleculares de [[ceolita]], que adsorben o nitróxeno e deixan pasar un chorro de gas que é dun 90 a un 93 % O<sub>2</sub>.<ref name="NBB300"/> Simultáneamente, o outro leito de ceolita saturada de nitróxeno libera este gas ao reducir a presión de funcionamento da cámara e introducir nela ao contraxeito parte do osíxeno separado no leito productorprodutor. Logo de cada ciclo completo, os leitos intercámbianse, permitindo un fornezo constante de osíxeno. Isto coñécese por [[adsorción por oscilación de presión]] e utilízase para producir osíxeno a pequena escala.<ref>{{cita web|url=http://www.uigi.com/noncryo.html|título=Non-Cryogenic Air Separation Processes|ano=2003|dataacceso=22 de xullo de 2012|páxina-web=UIG Inc.}}</ref>
 
O osíxeno tamén pode producirse mediante a [[electrólise da auga]], descompoñéndoa en osíxeno e hidróxeno, para o que debe usarse unha [[corrente continua]]; se se usase unha [[corrente alterna]] os gases de cada extremo consistirían en hidróxeno e osíxeno na explosiva relación 2:1. Contrariamente á crenza popular, a relación 2:1 observada na electrólise de corrente continua da auga acidificada non demostra que a fórmula empírica da auga sexa H<sub>2</sub>O, a menos que se asuman certas premisas sobre a fórmula molecular do hidróxeno e o osíxeno. Un método similar é a evolución electrocatalítica do O<sub>2</sub> de óxidos a [[oxoácido]]s. Tamén se poden usar catalizadores químicos, como no [[xerador químico de osíxeno]] ou nas candeas de osíxeno que se usan no equipamento de apoio en [[submarino]]s e que aínda son parte do equipamento estándar en aerolíneas comerciais para casos de despresurización. Outra tecnoloxía de separación do aire consiste en forzar a disolución do aire a través de membranas de [[cerámica]] baseadas en [[dióxido de circonio]], xa sexa por alta presión ou por corrente eléctrica, para producir O<sub>2</sub> gaseoso practicamente puro.<ref name="NBB301"/>
20.543

edicións