Diferenzas entre revisións de «Linguas iranias»

sen resumo de edición
As '''linguas iranias''' son parte dunha rama da familia [[linguas indoeuropeas|indoeuropea]] de linguas. Xunto coas [[linguas indoarias]] e as [[linguas nuristanias]], forman o grupo de [[linguas indoiranias]], o cal é unha rama do grupo indoeuropeo. O [[lingua avéstica|avéstico]] e o [[persa antigo]] son as dúas linguas iranianas máis antigas entre as linguas indoeuropeas rexistradas (incluíndo o [[lingua grega|grego]] e ao [[lingua hitita|hitita]]).
 
Hoxe, estímase que hai de 150 a 200 millóns de falantes nativos das linguas iranias. O [[SIL International|SIL]] no 2005 enumera 87 variedades das linguas iranias. Por número de artigos, as linguas máis faladas son o persa (70 millóns, xuntando as tres formas coñecidas: [[lingua persa|persa]], [[lingua taxica|taxico]] e [[lingua darí|darí]]), o [[lingua curda|curdo]] e o [[lingua pashtupaxta|pashtupaxto]] (25 millóns cada un) o [[lingua baluchí|baluchí]] (7 millóns), e as linguas mazandaraní, guilaquí, talixí e o [[Lingua iriana|iriano]] (coñecido como ''ossetio'').
 
Só cinco linguas das preto das 87 variedades de linguas iranias son oficias: o persa, o darí, o taxico, o pastún e o [[Lingua iriana|iriano]] (coñecido coma ''ossetio''). No [[Taxiquistán]] con carácter de "cooficial" (o estado comprométese a garantir a ensinanza e a difusión) está o [[Lingua iagnobiana|iagnobiano]], sen que o resto das linguas do Pamir gocen deste privilexio. En [[Iristán]] do Norte (chamado ''Ossetia'' polos rusos) o [[Lingua digoriana|digoriano]] goza de privilexios nos medios de comunicación e na ensinanza, pero non conta cun estatuto de oficialidade. No [[Afganistán]], segundo garante a nova [[Constitución Afgá]], as linguas maioritarias de cada rexión ou distrito poderán ter carácter de oficial nesas rexións ou distritos.
*** [[Lingua taxica|Taxico]]   4.5 millóns (Taxiquistán)
**** [[Lingua bughoresa|Bughorés]]   100.000 (Uzbequistán: Bughará, Irán, Israel)
* '''[[lingua pashtupaxta|PashtuPaxto]]'''   35 millóns (22,5 millóns en Paquistán, 12 millóns en Afganistán)
* '''[[lingua baluche|Baluche]]'''   9 millóns (7,5 millóns en Paquistán, 1,4 millóns en Irán, 200.000 en Afganistán)
* '''[[lingua curda|Curdo]] ou [[lingua curmanxí|curmanxí]]'''   10 millóns (Turquía, Norte de Iraq, Norte de Siria, Norte de Irán e Ghorasán (oeste de Irán) e en partes de Armenia, Acerbaixán e Xeorxia. Uns milleiros en Rusia.)
230.107

edicións