Abrir o menú principal

Cambios

sen resumo de edición
|}}
 
A '''Invasióninvasión soviética de Afganistán''' durou nove anos, dende decembro de [[1979]] ata febreiro de [[1989]]. Foi parte da [[Guerra fría]] e librouse entre as forzas lideradas polos [[Forzas Armadas da Unión Soviética|soviéticos]] e as [[República Democrática de Afaganistán|forzas afgás]] contra grupos de insurxentes de varias nacionalidades chamados [[muxahidín]]s. Os insurxentes recibiron formación militar nas veciñas [[Paquistán]] e [[República Popular da China|China]],<ref name="shichor"/> ademais de millóns de dólares de [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], [[Reino Unido]], [[Arabia Saudita]], e outros [[país]]es<ref name='Oily'>{{Cita novas | title=The Oily Americans | date=May 13, 2003 | url =http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,450997-92,00.html | work =[[Time (magazine)]] | accessdate = 2008-07-08 | first1=Donald L. | last1=Barlett | first2=James B. | last2=Steele}}</ref><ref name="Brzezinski">[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/coldwar/interviews/episode-17/brzezinski1.html Interview with Dr. Zbigniew Brzezinski-(13/6/97).]</ref><ref name="Wilson">[http://www.independent.co.uk/news/obituaries/charlie-wilson-congressman-whose-support-for-the-mujahideen-helped-force-the-soviet-union-out-of-afghanistan-1898180.html Charlie Wilson: Congressman whose support for the mujahideen helped force the Soviet Union out of Afghanistan]</ref><ref name="shichor"/><ref name="unholy">Kinsella, Warren. "Unholy Alliances", Lester Publishing, 1992</ref> Os máis de dez anos de guerra provocaron que moitos afgáns fuxiran do seu país, con destino principalmente en [[Paquistán]] e [[Irán]]. Ademais dos que morreron en combate, centos de miles de civís afgás foron asasinados.
 
O Despregue soviético inicial do 40º Exército en Afganistán comezou o [[24 de decembro]] de [[1979]] baixo o mando do dirixente soviético de [[Leonid Brezhnev]].<ref name=bbc>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7883532.stm "Timeline: Soviet war in Afghanistan"]. ''[[BBC News]]''. Publicado o [[17 de febreiro]] de [[2009]]. Consultado o 22 de marzo de 2009.</ref> A intervención soviética no conflito rematou ca [[Retirada soviética de Afganistán|retirada xeral das tropas]], que comezou o [[15 de maio]] de [[1988]], e concluiu o [[15 de febreiro]] de [[1989]], baixo o mando do último presidente soviético, [[Mikhail Gorbachev]] e trala firma do [[Acordos de Xenebra (1988)|Acordos de Xenebra]] entre a RDA e Paquistán; os enfrontamentos entre as tropas gobernamentais e os muxahidíns continuaron na [[Guerra Civil en Afganistán (1989–11992)|guerra civil afgá]], ata a caída do goberno da [[República Democrática de Afganistán]] en [[1992]].<ref name="bear">{{Cita libro | last = Yousaf, Mohammad & Adkin, Mark | title = Afghanistan, the bear trap: the defeat of a superpower | year= 1992 | publisher = Casemate |isbn= 0-9711709-2-4| page= 159}}</ref><ref>{{Cita novas|url = http://www.highbeam.com/doc/1P2-1252421.html| title = The Soviets' Vietnam| publisher = ''[[The Washington Post]]''|date = 22 de abril de 1988|accessdate = 22 de decembro de 2011| quote = | author= [[Richard Cohen]]
{{Véxase tamén|Historia de Afganistán}}
 
A [[República Democrática de Afganistán]] formouse trala [[Revolución de Saur]], o [[27 de abril]] de [[1978]]. O goberno implantou políticas en beneficio dos pobres e dos agricultores e aplicou a axenda [[Socialismo|socialista]]. Mantivo importantes relacións diplomáticas coa [[Unión Soviética]]. O [[5 de decembro]] de [[1978]], asinouse un tratado de amizade entre ambos países. O [[3 de xullo]] de [[1979]], o presidente estadounidense [[Jimmy Carter]] asinou a primeira directiva para ofrecer axuda financeira de maneira encuberta aos opositores ao goberno pro-soviéticoprosoviético de [[Kabul]].<ref>{{Cita libro|url=http://books.google.com/?id=N_hfPrIMYuEC&printsec=frontcover&dq=from+the+shadows+robert+gates#v=onepage&q=afghanistan&f=false |title=From the Shadows, Pg. 146 |publisher=Google Books |accessdate=28 de xullo de 2011|isbn=9781416543367|date=9 de xaneiro de 2007}}</ref>
 
A intervención militar rusa en Afganistán remóntase ás expansións [[Imperio ruso|tsaristas]] coñecidas como "[[O Gran Xogo|Gran Xogo]]", que mantiñan Rusia e Gran Bretaña. Esta comezou no [[século XIX]], con acontecementos como o [[Incidente de Panjdeh]], un enfrontamento militar que tivo lugar en [[1885]], cando o exército ruso se apoderou do territorio afgá ao sur do [[Amu Darya|río Oxus]], ao redor dun oasis en Panjdeh. Este interese na rexión continuou durante a era soviética, na que se destinaron millóns en axuda económica e militar a Afganistán entre os anos [[1955]] e [[1978]].<ref>Rubin, Barnett R. ''The Fragmentation of Afghanistan.'' New Haven: Yale University Press, 1995. p. 20.</ref>
 
En febreiro de 1979, a [[Revolución iraniana|revolución islámica]] derrocou ao [[Sha]] do país contiguo de Irán, que estaba apoiado polos Estados Unidos. O embaixador de Estados Unidos en Afganistán, [[Adolph Dubs]], foi secuestrado por militantes dunha organización vinculada ao movemento de [[Movemento de Países Non Aliñados|Países Non Aliñados]], coñecida como Setami Milli, e posteriormente asasinado durante un asalto levado a cabo pola policía afgá, asistida por axentes soviéticos. Esta morte provocou un importante deteriorodeterioración das relacións afgano-estadounidenses.<ref>{{Cita libro |last=Harrison |first=Selig |autor2=Cordovez, Diego |title=Out of Afghanistan: The Inside Story of the Soviet withdrawal |year=1995 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=0-19-506294-9 |pages=34–35}}</ref>
 
Estados Unidos despregou vinte buques e dous portaavións no [[Golfo Pérsico]] e no [[Mar Arábigo]], e producíronse unha serie de ameazas de guerra entre Estados Unidos e Irán.<ref>{{Cita libro| first= Jiri| last= Valenta| year= 1980| title= From Prague to Kabul: The Soviet Style of Invasion}}</ref>
10.308

edicións