Diferenzas entre revisións de «Karate»

vou corrixindo
m (→‎Camiño das mans baldeiras: Arranxos varios using AWB)
(vou corrixindo)
|url =
}}
'''Karate''' (en {{lang-ja|空手}}), ou '''karatedo''' ({{lang|ja|空手道}}), é unha [[artes marciais do Xapón|arte marcial xaponesa]] e un [[deporte de combate]] nativoorixinario de [[Okinawa]], que se desenvolveu con base na arte marcial nativa da rexión debaixobaixo deas influencias do [[chuan fa]], de orixe [[China|chinesa]], e das escolas xaponesas tradicionais de [[arte marcial]], chamadas [[koryu]], que practicaban loita desarmada e armada, principalmente con espadas. Neste proceso, cando a influencia xaponesas se tornou preponderante, fóronse incorporando máis características do código de conduta dos samurais, o [[Budo]].<ref name="ref2">{{Cita libro|lingua=inglés|título=The Karate Way: Discovering the Spirit of Practice|nome=Dave|apelidos=Lowry|localización=Boston|editor=Shambhala|ano=2009|páxina=8|isbn=1590306473}}</ref>
 
A influencia chinesa foi maior nun primeiro estadio de desenvolvemento, cambiando un paradigma primitivo dunha loita simple con agarramento e proxeccións para unha, con máis énfase nos golpes traumáticos, e se fixofíxose sentir nas técnicas dos estilos máis fluídos e pragmáticos da China meridional.<ref name="ref7">{{Cita libro|apelidos=Higaonna|nome=Morio|título=Traditional Karatedo Vol. 1 Fundamental Techniques|ano=1985|isbn =0-87040-595-0|páxina=17|lingua=inglés}}</ref> Despois, en razón dedo cambio do escenario xeopolítico, comezou o tempo de predominio das disciplinas de combate do Xapón e, nese período, o máis común era simplificar aínda máis os movementos de orixe do ''chuan fa'', facéndoos máis directos e renunciando a aquilo que non seríafose útil, comacomo movementos acrobáticos ou os que eran executados máis por razóns estéticas.<ref name="ref2"/>
 
O repertorio de técnicas do karate reúne principalmente golpes contundentes (''[[atemi waza]]''), comacomo patadas, sopapos, xeonlladas, moufadas etc., executados todos coas mans desarmadas. Porén, técnicas de proxección, inmobilización e bloqueos (''[[nage waza]]'', ''[[katame waza]]'', ''[[uke waza]]'') tamén poden ser ensinadosensinadas, con maior ou menor destaqueimportancia dependendo de onde se practica e quen é o instrutor.<ref name="ref4">{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.wakefieldmeibukan.com/whatismeibukankarate.htm|título=What is Okinawa Goju Ryu Karate-Do? - Wakefield Traditional Karate Association|dataacceso=23 xaneiro 2014}}</ref>
 
''Grosso modo'', pódese afirmar que a evolución desta arte marcial pasoufoi conducida por grandes mestres, que a formaron e asentaron seus principios, rematando no karate moderno. O paradigma tradicional de ensino era da maneira xaponesa, con base nos ''[[kata]]'' (secuencia de técnicas, simulando loita con varias aplicacións prácticas). Mais o modelo que se fixou e vixerixe ata hoxe baséase en tres piares: ''[[kihon]]'' (técnicas básicas), ''[[kata (karate)|kata]]'' e ''[[kumite]]'' (enfrontamento en si, que sepode podeser merosimple simulacro ou darse de forma deportiva e competitiva ou máis próxima daá realidade).<ref name="ref6">{{cita web|lingua=inglés|url=http://uechi-ryu.com/content/pdf/bubishi_article_by_stanic_milos.pdf|dataacceso=23 de novembro de 2014|formato=PDF|título=Okinawan Bubishi|autor=Stanić Miloš}}</ref>
 
Existen moitos estilos e escolas de karate, e iso foi resultado do seu proceso de desenvolvemento. Aconteceu que, logo no albor desta arte marcial, ela era practicada segundo tres estiloestilos distintos: [[Naha-te|Naafadii]], [[Shuri-te|Suidi]] e [[Tomari-te|Tumaidi]], practicados respectivamente nas tres cidades da maior illa do arquipélago de [[Okinawa]], concoas súas idiosincrasias, que os tornaban máis ou menos distinguidosdiferentes. Despois, esta circunstancia acentuouse no que acabou resultando en practicamente incontábeis variacións e (sub)variacións.<ref name="ref5">{{Cita libro|lingua=inglés|título=Okinawan Karate: Teachers, Styles and Secret Techniques|nome=Mark|apelidos=Bishop|localización=North Clarendon|editor=Tuttle|ano=1999|isbn=0804832056}}</ref>
 
O estadio da transición entre os [[século]]s [[Século XX|XX]] e [[Século XXI|XXI]] revela que a maioría das escolas de karate deu énfase á evolución do condicionamento físico, desenvolvendo velocidade, flexibilidade e capacidade aerobia para participaciónparticipar deen competicións de deporte de combate, quedando relegada a aquelas poucas escolas tradicionalistas a práctica de exercicios máis rigorosos, que teñan como obxectivo a desenvolver a resistencia dos membros, e de probas de [[Tameshiwari|rompemento]] de táboas de madeira, ladrillo ou xeo. Basicamente, existen dúas tendencias máis grandes: unha que desexa preservar os caracteres marcial e filosófico do karate, e unha outra, enna que osas caracterescaracterísticas deportivodeportiva e lúdicolúdica son meirandes e importantes.<ref>{{Cita libro|lingua=inglés|título=The Karate Handbook|nome=Ray|apelidos=Pawlett|localización=New York|editorial=Rosen|ano=2008|páxina=38}}</ref>
 
Durante as dúas primeiras [[década]]s do século XX, o proceso de segmentación do karate en diversas escolas distintas instalouse en definitivo, aparecendo diversas asociacións, ata unhas dentro de outras, coa intención de difundir o seu modo peculiar de entender e ensinar as técnicas, a pesar de todas elas posuíren semellanzas e case cás mesmas orixes. Tal circunstancia foi combatida por grandes mestres, mais acabou quedando e xerou como consecuencia a falta de estandarización e entendemento entre as moitas entidades e practicantes. De aí, aínda que acepto mundialmente coma deporte, ata clasificado coma deporte olímpico e estando presente dos [[Xogos Panamericanos]], non hai un sistema unificado de valoración para as competicións, ocasionando moita dificultade para a súa aceptación coma deporte de competición nos [[Xogos Olímpicos]].<ref name="Olim">{{Cita web|url=http://www.dragon-tsunami.org/Dtimes/Pages/articledt16.htm|título=What the Olympics Will Bring to Karate|dataacceso=23 xaneiro 2014|lingua=inglés}}</ref>
54.151

edicións