Diferenzas entre revisións de «Irmán»

sen resumo de edición
(arranxos)
{{Sen referencias|data=agosto de 2016}}
{{sen categoría}}
{{revisión}}
[[Ficheiro:Grimm.jpg|miniatura|dereita|[[irmáns Grimm|Os irmáns Wilhelm (á esquerda) e Jacob Grimm (á dereita)]] nun cadro de 1855 de [[Elisabeth Jerichau-Baumann]].]]
Un '''irmán''' é unha [[persoa]] que con respecto a outra ten os mesmos [[pai]]<nowiki/>s, ou soamente o mesmo pai ou a mesma nai. Este termo é utilizado xeralmente para referirse a dous ou máis persoas xeneticamente emparentadas, aínda que non necesariamente este ten que ser o caso, posto que pode haber un ou máis irmáns que sexan adoptados polos seus pais.
 
Na maioría das sociedades do mundo os irmáns usualmente crecen xuntos e pasan xuntos gran parte da nenez e mocidade, polo que poden ter conflitos (frecuentemente asócianse estes conflitos a unha verdadeira irmandade, algunhas frases como: «se non se pelexan, non son irmáns» apoian dita idea). A proximidade e o trato que os irmáns teñan entre si estarán marcados polo desenvolvemento de fortes asociacións emocionais tales como amor e inimizade. O lazo entre irmáns é a miúdo moi complicado e ás veces está influído por factores tales como o trato dos pais, a orde de nacemento, a xente e as experiencias vividas fóra da familia. {{Cómpre referencia|data=agosto de 2016}}
 
O termo é usado para definir aos membros dunha comunidade relixiosa, por exemplo moitas das ordes católicas, irmandade ou confraría.<ref>[[Diccionario{{Cómpre de la lengua españolareferencia|data=agosto de la Real Academia Española|DRAE]], [[drae:hermano|s.v. «hermano»]].</ref>2016}}
 
== Orixe do termo ==
A palabra galega «irmán» (como o catalán ''germà'', o portugués ''irmão'' ou o castelán ''hermano'') orixínanse na palabra [[Lingua latina|latina]] "germanus". Como «xerme», vén de ''geno'' ou ''gigno'', que significa ‘carnal’ (no sentido de parente consanguíneo); tamén significa ‘verdadeiro’ e ‘exacto’. ''Frater germanus'' = ‘irmán carnal’. {{Cómpre referencia|data=agosto de 2016}}
 
== Tipos de irmáns ==
 
=== Irmáns enteiros ===
Os '''irmáns enteiros''', '''irmáns carnais'''<ref>[[Diccionario{{Cómpre de la lengua españolareferencia|data=agosto de la Real Academia Española|DRAE]], [[drae:hermano+carnal|s.v. «hermano carnal»]].</ref>2016}} ou '''irmáns plenos''', son irmáns que comparten ambos os pais (biolóxicos ou adoptivos).
 
=== Medios irmáns ===
Son os irmáns que comparten só un dos dous proxenitores (xa sexa biolóxica ou adoptivamente). O termo '''medio irmán''' é pouco utilizado e adóitase preferir utilizar '''irmán de nai''' ou '''irmán de pai''' por razón de costume lingüístico. Ademais o termo medio irmán parece dar a entender que está a metade de camiño entre ser irmán e non selo, mentres que moitos '''medios irmáns''' teñen unha vinculación e unhas vivencias comúns que lles fai sentirse moito máis próximos do concepto de irmáns que do dos que non o son.
* '''Medios irmáns de nai''' son os fillos dunha mesma nai que teñen diferente pai. Ás veces utilízase o termo '''irmáns uterinos'''<ref>[[Diccionario{{Cómpre de la lengua españolareferencia|data=agosto de la Real Academia Española|DRAE]], [[drae:hermano+uterino|s.v. «hermano uterino»]]</ref>2016}} que non é exactamente sinónimo, pois fai referencia a dúas persoas que foron xestadas no mesmo útero, compartan ou non a carga xenética da mesma nai.
* '''Medios irmáns de pai''' son os fillos dun mesmo pai que teñen diferente nai. Ás veces utilízanse como sinónimos os termos '''irmáns consanguíneos''', ou '''irmáns agnados'''.<ref>[[Diccionario{{Cómpre de la lengua españolareferencia|data=agosto de la Real Academia Española|DRAE]], [[drae:hermano+consanguíneo|s.v. «hermano consanguíneo»]].</ref>2016}}
 
=== Medios irmáns ===
== Véxase tamén ==
=== Outros artigos ===
* [[Xemelgos (bioloxía)]]
* [[Parentesco]]
* [[Fraternidade]]