Diferenzas entre revisións de «Rhode Island»

m
narragansett(s), maiúsculas, a área
m (Arranxos varios using AWB)
m (narragansett(s), maiúsculas, a área)
 
== Etimoloxía ==
O nome común do estado, Rhode Island, actualmente refírese soamente á [[illa]] máis grande da Baía de Narragansett, tamén se coñece como Illa Aquidneck. Algúns historiadores pensan que o nome provén de ''Roodt Eylandt'', que en holandés antigo significa «Illa Vermella», dado á illa polo explorador holandés [[Adriaen Block]] debido á coloración avermellada da terra da illa. Outros historiadores pensan que o nome debe as súas orixes ao explorador italiano [[Giovanni dá Verrazzano]], cando ao descubrir a próxima Block Island chamouna ''Rhode Island'', pola súa similitude na forma coa illa grega de [[Rodas]] (onde se edificou o famoso [[Coloso de Rodas]], unha das [[Sete marabillas do mundo|Sete Marabillas do Mundo Antigo]]). Posteriores exploradores, equivocando a illa á que se refería Verrazzano, aplicaron o nome de Rhode á Illa Aquidneck.
 
== Historia ==
=== Época colonial ===
En [[1614]], o explorador [[Holanda (rexión)|holandés]] Adriaen Block descubriu a illa coñecida hoxe como Block Island, fogar dos [[Narragansettnarragansett]]s e os [[Nianticniantic]]s. A maioría dos indíxenas foron decimados polas novas enfermidades, loitas entre as tribos, e a Guerra do Rei Philip. Os últimos membros da tribo Nianticniantic uníronse aos Narragansettnarragansetts, que hoxe conforman unha reserva federal.
 
En [[1636]] Roger Williams, logo de ser expulsado da Colonia da Baía de Massachussets polas súas crenzas relixiosas, estableceuse nun extremo da Baía de Narragansett. Este lugar chamouse Providence, e declarouse como unha zona de liberdade de culto. Williams mantivera acordos amigables entre os colonos e a tribo dos Narragansettnarragansetts, que chegaron a converterse en aliados dos ingleses en 1637 contra os [[Pequotpequot]]s. A pesar diso, a paz non resultou duradeira, pois pronto xurdiron conflitos entre os colonos e os indios.
 
En [[1637]], Anne Hutchinson foi desterrada de Massachussets por criticar o clero local. Anne, xunto a William Coddington e John Clarke entre outros, fundaron a cidade de Portsmouth na Illa Aquidneck. En [[1639]], Coddington abandonou a cidade para fundar Newport na mesma illa. Ese mesmo ano estableceuse un goberno formal para a illa, con Coddington como gobernador e Philip Sherman como Secretariosecretario. En [[1643]], Samuel Gorton fundou Shawomet, a actual Warwick. En [[1644]] cambiouse o nome de Aquidneck Island polo de Rhode Island. Os [[cuáquero]]s comezaron a chegar en fortes ondas durante as décadas de 1650 e 1660 en busca de liberdade para practicar a súa relixión, mentres os inmigrantes [[xudeu]]s de [[Barbados]] establecéronse en Newport.
 
En [[1663]], o rei [[Carlos II de Inglaterra]] outorgou unha nova carta á colonia. John Clarke recibiu esta ''Carta de Rhode Island e as Plantacións de Providence'', que garantía a liberdade relixiosa e establecía as fronteiras que ten o estado na actualidade. Segundo este documento, que foi utilizado como Constitución estatal ata 1842, só os terratenentes tiñan o dereito a voto.
 
As relacións entre os habitantes de Nova Inglaterra e os indíxenas foron tensándose, e ata en ocasións levaron ao derramamento de sangue. O [[19 de decembro]] de [[1675]], unha milicia colonial de [[Connecticut]], a Baía de Massachussets, [[Plymouth]] e Rhode Island masacraron ao redor de 350 indios Narragansettnarragansetts na Batalla do Gran Pantano. As tribos que vivían ao redor de Rhode Island eran os [[Wampanoagwampanoag]]s, os Pequotspequots, os Narragansettnarragansetts e os [[Nipmucknipmuck]]s. Un nativo, chamado [[Squanto]], axudou a pacificar as hostilidades entre os nativos e os colonos, e ensinou a estes últimos a sobrevivir na zona.
 
O suceso máis importante na Rhode Island do [[século XVII]] foi a Guerra do Rei Philip (1675-1676). O ''Rei Philip'' (alcume para o xefe tribal dos Wampanoagwampanoag, Metacomet) decidiu rebelarse contra os ingleses, quen compraran a terra da tribo ao seu pai. Os primeiros ataques foron ao redor da Baía de NarrangansettNarragansett, pero se estenderon gradualmente por toda Nova Inglaterra.
 
=== Revolución e industrialización: 1770-1860 ===
A [[Revolución Industrial]] desprazou a un gran número de traballadores ás principais cidades. Estes traballadores non posuían terras, e polo tanto, non podían votar. En [[1829]], ao redor do 60% dos homes brancos do estado non tiñan dereito ao voto.
 
Houbo varios intentos de solucionar este problema, pero non tiveron éxito. En [[1842]], Thomas Dorr redactou unha Constitución estatal aprobada por referendo popular. A oposición do gobernador, Samuel Ward King, levou á "Rebelión Dorr". Aínda que a revolta non tivo éxito, aprobouse unha versión modificada da Constitución estatal, que outorgaba o dereito de voto aos homes brancos que tivesen terras ou pagasen un dólar en concepto de imposto de capitación.
 
Rhode Island tamén estivo implicada no comercio de escravos logo da Guerra da Independencia dos Estados Unidos. A [[escravitude]] no estado remóntase a [[1652]]. En [[1774]], a porcentaxe de poboación de escravos de Rhode Island era dun 6,3%, case o dobre que calquera outra colonia de Nova Inglaterra. A principios do século XVIII, varias familias de mercadores de Rhode Island empezaron a interesarse no comercio de escravos. Destaca a familia Brown, que deu o seu nome á famosa universidade. Logo da independencia, os mercadores de Rhode Island controlaban entre o 60 e o 90% do comercio de escravos [[África|africanos]].
 
=== Da Guerra de Secesión á Era Progresista: 1770-1860 ===
Durante a [[Guerra Civil Americana]] (1861-1865), o estado sumouse ao bando da Unión e proporcionou 25.236 recrutas, dos que morreron 1.685. Rhode Island, xunto a outros estados da Unión, empregou a súa capacidade industrial para abastecer ao exército abolicionista cos materiais necesarios para gañar a guerra.O progreso e modernización de Rhode Island conduciu á creación dun sistema de transportes urbanos, e á mellora dos seus servizos sanitarios. Logo da guerra aboliuse a segregación racial en todo o estado.
 
A inmigración da posguerra fixo crecer a poboación de Rhode Island. Desde a década de 1860 á de 1880, a maioría de inmigrantes eran orixinarios de [[Inglaterra]], [[Irlanda]], [[Alemaña]], [[Suecia]] e [[Quebec]]. Dez anos máis tarde, a orixe dos inmigrantes moveuse ao sur e ao leste de Europa. Todo este fluxo de migración alimentou a próspera economía do estado no cambio de século.
 
Nos anos anteriores á [[Primeira Guerra Mundial]], a constitución de Rhode Island conservou o seu signo reaccionario, en contraste ás reformas máis progresistas que se estaban levando a cabo no resto do país. O estado nunca ratificou a 18ª Emenda sobre a Prohibiciónprohibición de bebidas alcohólicas. Durante a Primeira Guerra Mundial, Rhode Island enviou 28.817 recrutas, dos que morreron 612. Logo da contenda, o estado foi afectado gravemente pola epidemia de [[Gripegripe española]] de 1918.
 
=== Da Gran Depresión á actualidade: 1929 - … ===
 
No [[século XX]], o estado continuou co seu crecemento económico, aínda que a decadencia da industria pesada desolou amplas zonas. As vellas áreas industriais foronresultaron especialmente afectadas, xunto co resto de áreas urbanas, pola construción de [[autoestrada]]s interestatais sobre núcleos urbanos e a suburbanización resultante da lei “G.I.”, que beneficiaba amplamente a veteranos de guerra. Tras a reconversión industrial, e debido ao influxo de habitantes de [[Boston]] nos últimos anos, os prezos no sector inmobiliario creceron espectacularmente.
 
Desde a [[Gran Depresión]] de 1929, o Partido Democrático de Rhode Island dominou a política local, aínda que hai excepcións, como Vincent A. "Buddy" Cianci, alcalde de Providence, ou Donald Carcieri, o actual gobernador do estado.
== Xeografía ==
=== Localización e relevo ===
Rhode Island ocupa ununha área de aproximadamente 3.144 km². Os seus estados limítrofes son [[Massachusetts]] polo norte e o leste, e [[Connecticut]] polo oeste. Na fronteira sur atópase un entrante do [[Océano Atlántico]] que Rhode Island comparte co [[estado de Nova York]]. A altitude media de Rhode Island é de 60 [[metro]]s sobre do nivel do mar. O seu relevo é principalmente chairo, sen grandes elevacións. O punto máis alto do estado é o Outeiro Jerimoth, de só 247 metros de altura.
 
=== Clima ===
|}
 
O [[Censo dos Estados Unidos do 2000|censo nacional de 2000]], da [[Oficina do Censo dos Estados Unidos]] estableceu a poboación de Rhode Island en 1.048.319 habitantes, un crecemento do 4,5% en relación á poboación do Estado en [[1990]], de 1.003.464 habitantes. Unha estimativaestimación realizada en [[2005]] calcula a poboación do Estado en 1.076.189 habitantes, un crecemento do 7,2% en relación á poboación do Estado en 1990, do 2,7%, en relación á poboación do Estado en 2000, e do 0,3% en relación á poboación estimada en [[2004]].
 
O crecemento da poboación natural de Rhode Island entre 2000 e 2005 foi de 15.220 habitantes - 66.973 nacementos menos 51.753 falecementos - o crecemento causado pola [[inmigración]] foi de 18.965 habitantes, namentres que a migración interestatal resultou nun decrecemento de 4.964 habitantes. Entre 2000 e 2005, a poboación de Rhode Island creceu en 27.870 habitantes, e entre 2004 e 2005, diminuíu en 3.727.
* Outras relixións – 4,5%;.
 
Rhode Island ten o máis alto porcentaxe de católicos<ref name="catholic">http://www.adherents.com/largecom/com_romcath.html</ref> dados naciónEstados Unidos, debido principalmente á masiva inmigración de Irlandesesirlandeses, Italianositalianos e Francocanadensesfrancocanadenses e nun menor grao de [[Portugal|Portuguesesportugueses]], [[Porto Rico|Portorriqueñosportorriqueños]] e comunidades de [[Cabo Verde]]. É interesante notar que tendo a cantidade de católicos sinalada, non posúe ningún condado entre os condados con maioría católica do país. Isto débese a que os católicos atópansese atopan repartidos por todo o Estado.<ref name="catholic"/> Rhode Island e [[Utah]] son os únicos [[Estados dos Estados Unidos de América|Estadosestados dos Estados Unidos]] nos que a maioría da súa poboación pertence a un só culto relixioso.
 
=== Principais cidades ===
# Washington (tamén coñecido como ''"o condado do Sur"'').
 
En contraste coa maioría dos Estadosestados dos Estados Unidos, os condados de Rhode Island non son zonas administrativas nin administracións autónomas. A súa existencia só se xustifica por motivos estatísticos e xeográficos.
 
== Cultura ==
19.549

edicións