Diferenzas entre revisións de «Xava»

m
Arranxos varios using AWB
m (Arranxos varios using AWB)
| [[Poboación]] (2005) || 124.000.000 hab.
|-
| [[Superficie]] || 138,794  km²
|-
| [[Densidade]] || 979 /km²
|}
 
'''Xava''' (En [[lingua indonesia|indonesio]]: ''Jawa''), é unha [[illa]] de [[Indonesia]]. Cunha poboación de 135 millóns (excluíndo os 3´6 millóns de [[Madura]], que se administra como parte de Xava), é a illa máis poboada do mundo, e unha das rexións máis densamente poboadas do mundo. É a residencia do 60% da poboación de Indonesia. A [[Capital (política)|capital]] de Indonesia, [[Iacarta]], está no oeste de Xava. Gran parte da historia de Indonesia levouse a cabo en Xava, que foi o centro de poderosos imperios [[hindú]]- [[budismo|budistas]], [[Sultán|sultanatos]] [[Islam|islámicos]], o centro colonial das [[Indias Orientais Neerlandesas]], e foi o centro da [[Revolución Nacional de Indonesia|campaña pola independencia Indonesia]]. A illa domina a vida social, política e económica indonesia.
 
Conta con tres linguas principais, aínda que o [[Lingua xavanesa|xavanes]] é dominante e é a lingua materna de 60 millóns de persoas en Indonesia, a maioría dos cales viven en Xava. A maioría dos residentes son [[Multilingüismo|bilingüe]], co [[Lingua indonesia|Indonesio]] como a súa primeira ou segunda lingua. Aínda que a maioría da poboación de Xava é [[Islam|musulmá]], Xava ten unha mestura diversa de crenzas relixiosas, etnias e culturas.
 
== Xeografía ==
[[Ficheiro: Semeru Bromo Temple.JPG | thumb | left | 250px | Os volcáns [[Semeru|Monte Semeru]] e [[Monte Bromo|Bromo]] en [[Xava Oriental]]]]
Xava é a [[Lista de illas por superficie|13ª illa máis grande]] do mundo e a quinta illa máis grande de Indonesia, atópase entre [[Sumatra]] ao oeste e [[Bali]] ao leste. [[Borneo]] atópase ao norte e a [[Illa de Nadal]] ao sur. Xava está rodeado polo [[Mar de Xava]] no norte, o [[Estreito de Sunda]] no oeste, o [[Océano Índico]] no sur e o [[Estreito de Bali]] e [[Estreito de Madura]] no leste .
 
Xava é case na súa totalidade de orixe [[volcán]]ica, contén trinta e oito [[montañas]] que forman unha columna vertebral de este a oeste, e que nun momento ou outro foron [[volcán]]s en estado activo. O volcán máis alto de Xava é o monte [[Semeru]] (3676 m). O volcán máis activo de Xava e tamén de Indonesia é o [[Monte Merapi]] (2968 m).
 
As montañas máis altas axudan a dividir o interior nunha serie de rexións relativamente illadas adecuadas para o cultivo do [[arroz]]; os arrozais de Xava atópanse entre os máis ricos do mundo. Xava foi o primeiro lugar onde cultivouse o [[café de Indonesia]] a partir de 1699. Hoxe en día, o [[Café arabico]] cultívase na meseta de Ijen en pequenas e grandes plantacións.
 
A superficie de Xava é de aproximadamente 139.000  km². O [[río]] máis longo da illa é o [[río Solo]] de 600  km de longo. O río nace na súa fonte no centro de Xava no volcán [[Monte Lawu|Lawu]], e logo flúe cara ao norte e cara ao leste ata a súa desembocadura no [[Mar de Xava]] preto da cidade de [[Surabaia]].
A temperatura media en todo o ano é de 22 ° C a 29 ° C e a humidade media do 75%. As chairas costeiras do norte son xeralmente máis quentes, media de 34 ° C durante o día na [[estación seca]]. A costa sur é xeralmente máis fría que o norte, e as zonas altas do interior son tamén máis frescas. A [[tempada de choivas]] comeza en outubro e finaliza en abril durante a cal a choiva cae principalmente nas tardes e de forma intermitente durante o resto do ano. Os meses máis chuviosos son xaneiro e febreiro.
 
Xava Occidental, é máis húmida que Xava Oriental e as rexións montañosas reciben precipitacións moito máis altas. As terras altas de [[Parahyangan]] en Xava Occidental, reciben máis de 4.000  mm anuais, mentres que a costa norte de Xava Oriental, recibe 900  mm anuais.
 
=== Humana ===
393.002

edicións