Diferenzas entre revisións de «Gran Premio de Mónaco»

m
Arranxos varios using AWB
m (Bot: Engado {{Control de autoridades}})
m (Arranxos varios using AWB)
{{Portal|Fórmula 1}}
[[Ficheiro:Monte Carlo Formula 1 track map with streets.svg|330px|miniatura|Mapa do circuíto cas rúas próximas]]
O '''Gran Premio de Mónaco''' é unha carreira de [[automobilismo de velocidade]] que se disputa anualmente no [[circuíto de Mónaco]] en [[Montecarlo]] no principado de [[Mónaco]]. Disputada desde 1929 é un dos grandes premios máis antigos da [[Fórmula 1]] é ampliamente considerado como unha das carreiras de automóbiles máis importantes e prestixiosas do mundo e, xunto ás [[500 Millas de Indianápolis]] e as [[24 Horas de Le Mans]], forma a [[Tripla Coroa do Automobilismo]].
 
O circuíto calificouse como "unha situación excepcional de glamour e prestixio".<ref name="FIA Gold Medal">{{cite web|title=His Serene Highness Prince Rainier of Monte Carlo awarded the first FIA Gold Medal for Motor Sport.|work=Fédération Internationale de l'Automobile|date=2004-10-14|url=http://www.fia.com/mediacentre/Press_Releases/FIA_Sport/2004/141004-01.html|accessdate=2006-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071115023910/http://www.fia.com/mediacentre/Press_Releases/FIA_Sport/2004/141004-01.html|archivedate=15 November 2007}}</ref>
A carreira celébrase nun estreito trazado nas rúas de [[Monaco]], con moitos cambios de rasante e curvas pechadas, así como un túnel, polo que é unha das pistas máis esixentes na Fórmula Un. Malia as velocidades medias relativamente baixas, é un lugar perigoso para as carreiras e, a miúdo implica a intervención do [[coche de seguridade]]. É o único Gran Premio que non cumpre o mandato da [[FIA]] de 305 &nbsp;km de distancia mínima de carreira.
 
A [[Gran Premio de Mónaco de 1929|primeira carreira]], que se celebrou o 14 de abril de 1929 foi organizada polo magnate do tabaco [[Anthony Noghès]] baixo os auspicios do "[[Automobile Club de Monaco]]", e foi gañada por [[William Grover-Williams]] pilotando un [[Bugatti]] pintado de verde, cor que se convertería co tempo en insignia dos corredores británicos. O evento foi parte do [[Campionato Europeo (automobilismo)|Campionato de Europa]] pre - [[Segunda Guerra Mundial]] e incluíuse no primeiro [[Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1950|Campionato Mundial de Pilotos en 1950]]. Foi designado comoo [[Gran Premio de Europa]] dúas veces, en {{f1|1955}} e {{f1|1963}}, cando este título era unha designación de honra outorgada cada ano a unha carreira de Gran Premio disputada en Europa. [[Graham Hill]] coñeceuse como "''O señor de Mónaco''" debido ás súas cinco vitorias en Mónaco na década de 1960. O [[Brasil|brasileirobrasil]]eiro [[Ayrton Senna]] gañou esta carreira máis veces que ningún outro piloto, con seis vitorias, gañando cinco carreiras consecutivas entre [[Gran Premio de Mónaco de 1989|1989]] e [[Gran Premio de Mónaco de 1993|1993]]. [[Fernando Alonso]] é o único piloto que gañou a carreira en anos consecutivos con diferentes construtores [[Renault F1|Renault]] en {{f1|2006}} e [[McLaren]] en {{f1|2007}}.
 
== Historia e características ==
=== Orixes ===
Do mesmo xeito que moitas carreiras europeas, o Gran Premio de Mónaco é anterior ao actual [[Fórmula Un|Campionato Mundial]]. O primeiro [[Gran Premio de Fórmula 1|Gran Premio]] do principado foi organizada en 1929 por [[Anthony Noghès]], baixo os auspicios do [[Luís II de Mónaco|príncipe Luís II]], a través do [[Automóbil Club de Mónaco]] (ACM), naceu case por casualidade. Alexandre Noghès, o pai de Anthony, foi presidente fundador da ACM, orixinalmente chamado ''Sport Vélocipédique Monégasque''. O ACM fixo a súa primeira incursión nos deportes de motor coa celebración do [[Rally de Monte Carlo]] en 1911. En 1928 o club intentou entrar na ''Association Internationale des Automobiles Clubs Reconnus'' (AIACR), o Consello internacional reitor do automobilismo, que o consideraba unha asociación rexional francesa. A súa solicitude foi rexeitada debido á falta dun gran evento de automobilismo celebrado totalmente dentro dos límites de Mónaco. O rally non podía considerarse como tal, xa que utiliza sobre todo os camiños doutros países europeos.
 
Co fin de alcanzar a condición nacional completa, Noghès propuxo a creación dun Gran Premio automobilístico nas rúas de [[Monte Carlo]]. Noghès obtivo o apoio oficial do príncipe Luís II. Noghès tamén logrou o apoio para os seus plans en Mónaco de [[Louis Chiron]], un piloto de alto nivel nas carreiras de Gran Premio de Europa. Chiron pensou que a topografía da localización sería moi adecuado para a creación dunha pista de carreiras.
 
Co fin de alcanzar a condición nacional completa, Noghès propuxo a creación dun Gran Premio automobilístico nas rúas de [[Monte Carlo]]. Noghès obtivo o apoio oficial do príncipe Luís II. Noghès tamén logrou o apoio para os seus plans en Mónaco de [[Louis Chiron]], un piloto de alto nivel nas carreiras de Gran Premio de Europa. Chiron pensou que a topografía da localización sería moi adecuado para a creación dunha pista de carreiras.
<sub></sub>
O [[Gran Premio de Mónaco de 1929|primeiro Gran Premio do Automóbil de Mónaco]] foi un evento só por invitación, pero non todos os invitados decidiron asistir. Os pilotos líderes de [[Maserati]] e [[Alfa Romeo F1|Alfa Romeo]] decidiron non competir, pero [[Bugatti]] estivo ben representada. [[Mercedes-Benz na Fórmula 1|Mercedes]] enviou o seu mellor piloto [[Rudolf Caracciola]] para pilotar un [[Mercedes SSK]]. Caracciola fixo unha carreira de loita, co que levou o seu SSK ata a segunda posición ao final da carreira, malia partir décimo quinto. A carreira foi gañada por "Williams" (pseudónimo de [[William Grover-Williams]]) pilotando un [[Bugatti Type 35|Bugatti Type 35B]], pintado de verde escuro.<ref name = "GP.com">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/cir-047.html|title=Monaco |accessdate=2007-02-15}}</ref> Outro piloto que competiu usando un pseudónimo foi "[[Georges Philippe]]", o [[Philippe de Rothschild|Baron Philippe de Rothschild]]. Chiron non puido competir, por ter un compromiso previo para competir nas [[500 Millas de Indianápolis]] no mesmo día.<ref name="motorsport07">Hughes, M. 2007. ''Street theatre 1929''. '''Motor Sport''', LXXXIII/3, p. 62</ref> Con todo, Chiron competiu o ano seguinte, foi golpeado por [[René Dreyfus]] e o seu Bugatti terminou segundo, levouse a vitoria na [[Gran Premio de Mónaco de 1931|carreira de 1.931]] pilotando un Bugatti. No ano 2015, segue sendo o único piloto nativo de Mónaco que gañou a carreira.
 
O Gran Premio de Mónaco dispútase en maio coincidindo coa festa do [[Día da Ascensión]]. O circuíto de Mónaco ten gran cantidade de subidas e baixadas, curvas pechadas e estreitas vías, polo que probablemente é o circuíto máis esgotador para pilotos e vehículos. Tamén é o circuíto máis perigoso entre os que se utilizan nas carreiras de Fórmula 1. Por outra banda, é o circuíto máis espectacular e un dos máis seguidos polos espectadores na televisión.
 
O Gran Premio de Mónaco formou parte do primeiro Campionato Mundial de Fórmula 1 en 1950, e a partir de 1955 disputouse todos os anos. Xunto á data de Fórmula 1 dispútanse carreiras de exhibición, por exemplo de automóbiles históricos, e de campionatos menores. A [[Fórmula Junior]] correu en Mónaco en 1950 e desde 1959 ata 1963. Entre 1964 e 1997 celebrouse unha carreira de [[Fórmula 3]], que servía como punto de encontro dos pilotos dos distintos campionatos nacionais de Fórmula 3. A [[Fórmula 3000]] Internacional tomou o seu lugar en 1998 e deu paso en 2005 á súa sucesora, a [[GP2 Series]]. A [[Fórmula 3 Euroseries]] correu en Mónaco por única vez en 2005, e a [[World Series by Renault]] faino desde ese mesmo ano.
 
Chámanlle ''"O circuíto dos mestres"'' porque é un circuíto realmente complicado. Trátase dunha estrada pola que a diario circulan milleiros de coches, situada ao lado do porto de [[Mónaco]] e que está pechada ao tráfico cando se realiza a carreira.
A carreira creceu rapidamente en importancia. Debido á gran cantidade de carreiras que se denominaban 'Gran Premio', o AIACR recoñeceu oficialmente á carreira máis importante de cada un dos seus clubs automobilísticos nacionais afiliadas como Gran Premio Internacional ou ''Grandes épreuves'', e en 1933 Mónaco foi clasificado como tal xunto ao [[Gran Premio de Francia]], o [[Gran Premio de Bélxica]], o [[Gran Premio de Italia]] e o [[Gran Premio de España]].<ref>{{cite web |url=http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gp3301.htm |title=The Golden Era 1933 |accessdate=2007-02-17 |author=Snellman, Leif & Etzrodt, Hans |date=14 January 2007 }}</ref> A [[Gran Premio de Mónaco de 1933|carreira dese ano]] foi o primeiro Gran Premio no que se decidiron as posicións na grella, como o son agora, polo tempo da práctica, en lugar do método de votación. A carreira viu a [[Achille Varzi]] e [[Tazio Nuvolari]] intercambiar o liderado moitas veces antes de resolverse en favor de Varzi na última volta cando o coche de Nuvolari incendiouse.<ref name="strangestraces">{{cite book| last = Tibballs | first = Geoff | title = Motor-Racing's Strangest Races | publisher = Robson Books | year = 2001
| pages = 95–97
| isbn = 1-86105-411-4 }}</ref> A carreira converteuse nunha rolda do novo [[Campionato de Europa]] en 1936, cando unha tormenta e unha mancha de aceite provocaron unha serie de accidentes, quedaron eliminados os [[Mercedes-Benz no automobilismo | Mercedes-Benz]] de Chiron, [[Luigi Fagioli | Fagioli]] e [[Manfred von Brauchitsch | von Brauchitsch]], así como o [[Auto Union]] 'Tipo c' de [[Bernd Rosemeyer]]. [[Rudolf Caracciola]], demostrou o porque do seu alcume, ''Regenmeister'' (Mestre da chuvia), gañando a carreira.<ref>Kettlewell, Mike. "Monaco: Road Racing on the Riviera", in Northey, Tom, editor. ''World of Automobiles'' (London: Orbis, 1974), Volume 12, p.1383.</ref> En 1937, von Brauchitsch bateuse en duelo con Caracciola antes de gañar a carreira.<ref>Kettlewell, p.1383.</ref> Foi o último ''Gran Premio'' antes da guerra en Mónaco. En 1938, unha inscrición de 500 ₤ (ao redor de 2450 $ USA) por participante levou á AIACR a cancelar o evento, mentres a inminente guerra en 1939, e a [[Segunda Guerra Mundial]] puxeron fin as carreiras organizadas en Europa ata 1945.
 
=== Grandes Premios da posguerra ===
 
==== Primeiras tempadas ====
A carreira de 1949 cancelouse debido á morte do príncipe Luís II; incluíuse no novo campionato mundial de pilotos de Fórmula Un do [[Campionato Mundial de fórmula 1 de 1950|ano seguinte]]. [[Gran Premio de Mónaco de 1950|A carreira]] foi para o futuro campión mundial en cinco ocasións [[Juan Manuel Fangio]] coa súa primeira vitoria nunha carreira do Campionato do Mundo, así como o terceiro lugar para o piloto de 51 anos de idade, Louis Chiron, o seu mellor resultado na era do Campionato do Mundo. Con todo, non houbo carreira en {{f1|1951}}, e en {{f1|1952}}, un ano en que o campionato de pilotos do mundo 'disputouse cos menos potentes coches de [[Fórmula Dúas]], a carreira disputouse cos regulamentos dos [[carreiras de autos deportivos|coches deportivos]] e non formou parte do Campionato do Mundo.<ref name="GP.com" />
 
Desde [[Gran Premio de Mónaco de 1955|1955]], o Gran Premio de Mónaco formou sempre parte do [[Campionato Mundial de Fórmula 1]]. Ese ano, [[Maurice Trintignant]] gañou en Montecarlo por primeira vez e Chiron volveu a puntuar e en 56 converteuse no piloto de maior idade en competir nun Gran Premio de Fórmula 1. Non foi senón ata [[Gran Premio de Mónaco de 1957|1957]], cando Fangio gañou de novo, e o Gran Premio tivo un dobre ganador. Entre {{f1|1954}} e {{f1|1961}} o ex colega de Fangio en Mercedes, [[Stirling Moss]], fíxoo mellor, do mesmo xeito que Trintignant, que gañou a carreira de novo en [[Gran Premio de Mónaco de 1958|1958]] pilotando un [[Cooper Car Company|Cooper]]. A [[Gran Premio de Mónaco de 1961|carreira de 1961]] viu Moss defenderse de tres [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 156 F1|156s]] de fábrica nun vello [[Rob Walker Racing Team]] [[Team Lotus|Lotus]] [[Lotus 18|18]] privado, logrando a súa terceira vitoria en Mónaco.<ref>The Complete Encyclopedia of Formula One, p. 262 Lines 8–9 Carlton Books Ltd. ISBN 1-85868-515-X</ref>
 
==== Era de Graham Hill ====
[[Ficheiro: HillGraham1966Aug.jpg | thumb | vertical | [[Graham Hill]] gañou cinco dos seus 14 Grandes Premios en Mónaco]]
O [[Reino Unido|británico]] [[Graham Hill]] gañou a carreira en cinco ocasións na década de 1960 e chegou a ser coñecido como o '''Rei de Mónaco'''<ref name="kingmonaco">The Complete Encyclopedia of Formula One, p. 262 Line 10 Carlton Books Ltd. ISBN 1-85868-515-X</ref> e '''Mr. Mónaco '''. Gañou por primeira vez en [[Gran Premio de Mónaco de 1963|1963]], e logo gañou os seguintes dous anos. Na [[Gran Premio de Mónaco de 1965|carreira de 1965]] logrou a pole e liderou desde o principio, pero tivo que tomar un camiño de escape na volta 25 para evitar golpear a un dobrado lento. Volveu a pista no quinto lugar, Hill estableceu varias novas marcas de volta no camiño a vitoria<ref name="Hill8W">{{cite web|publisher=8W|url=http://www.forix.com/8w/ghill.html|title=Graham Hill&nbsp;– All-rounder extraordinary|author=Richard Armstrong|accessdate=2006-08-23}}</ref> A carreira tamén foi notable pola ausencia de Jim Clark (que estaba correndo as 500 Millas de Indianápolis) e para [[Paul Hawkins]] que rematou co Lotus nas augas do porto.<ref name="Hawkins">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/drv-hawpau.html|publisher=GrandPrix.com|title= Drivers: Paul Hawkins|accessdate=2007-01-28}}</ref> Un incidente similar incluíuse na película de 1966 '' [[Grand Prix (filme)|Gran Premio]]''.<ref>Grand Prix&nbsp;– about [http://uk.rottentomatoes.com/m/grand_prix/about.php uk.rottentomatoes.com] Retrieved 23 February 2007</ref> O compañeiro de Hill, o británico [[Jackie Stewart]], gañou en [[Gran Premio de Mónaco de 1966|1966]] e o neozelandés [[Denny Hulme]] gañou en [[Gran Premio de Mónaco de 1967|1967]], pero Hill gañou os seguintes dous anos, a carreira de [[Gran Premio de Mónaco de 1969|1969]] foi a súa última vitoria no campionato de Fórmula Un, momento no cal foi dobre campión de Fórmula Un.
 
 
==== Reformas da pista, seguridade e aumento dos intereses empresariais ====
Polo inicio da década de 1970, os esforzos de Jackie Stewart resultaron na cancelación de algunhas carreiras por razóns de seguridade. Para a carreira de {{f1|1969}}, foron colocadas barreiras Armco en puntos específicos, por primeira vez na historia do circuíto; antes diso, as condicións do circuíto eran (agás da eliminación dos automóbiles estacionados no lado da estrada) practicamente idénticas ao uso civil cotiá. Se un piloto saíase, estrelaríase contra o que estaba á beira da pista (edificios, árbores, farois, fiestras de vidro, e ata unha estación de tren); e nos casos de Alberto Ascari e Paul Hawkins rematar nas augas do porto, xa que o trazado da pista utilizado non tiña barreiras Armco para protexer aos pilotos que saíanse da pista de caer no Mediterráneo. O circuíto gañou máis barreiras Armco en puntos específicos nas dúas carreiras seguintes, e en 1972, o circuíto foi case completamente rodeado de Armco. E por primeira vez na súa historia, o circuíto de Mónaco foi alterado ese ano; os boxes trasladáronse xunto á recta da liña de costa entre a chicana e Tabac, a chicana trasladouse máis cara adiante xusto antes de Tabac e foi o punto de unión entre os boxes e a pista. O trazado foi cambiado de novo para a carreira de [[Gran Premio de Mónaco de 1973|1973]]; construíuse o [[Estadio Náutico Rainiero III]] onde estaba a recta que estaba detrás dos boxes e o circuíto introduciu unha sección revirada ao redor da nova piscina. Isto creou un espazo para instalar uns boxes totalmente novos, en [[Gran Premio de Mónaco de 1976|1976]] o trazado foi alterado unha vez máis. A curva de Sainte Devote fíxose máis lenta e colocouse unha chicana xusto antes da recta de boxes.
 
Para as dúas seguintes carreiras. A principios de 1970, o dono do equipo [[Brabham]] [[Bernie Ecclestone]] comezou a reunir o poder de negociación colectiva da [[Asociación de Construtores de Fórmula Un]] (FOCA), Mónaco era o suficientemente prestixiosa para converterse nun tempérana mazá da discordia. Historicamente o número de coches permitidos nunha carreira decidíao o organizador da carreira, neste caso o ACM, que sempre fixara un número baixo de ao redor de 16. En 1972 Ecclestone estaba empezara a negociar acordos que dependían da FOCA e garantían polo menos 18 participantes para cada carreira. Un enfrontamento sobre este tema puxo a carreira 1972 en perigo ata que o ACM cedeu e acordou que poderían participar 26 coches, o mesmo número permitido na maioría dos outros circuítos. Dous anos máis tarde, en [[Gran Premio de Mónaco de 1974|1974]], o ACM logrou rebaixar o número de participantes a 18.<ref name="Lovell, Terry 2004">Lovell, Terry (2004) ''Bernie's Game''</ref>
 
Debido aos seus estreitos límites, as lentas velocidades medias e a dureza do trazado, Mónaco sorprende a miúdo con resultados inesperados. Na carreira de [[Gran Premio de Mónaco de 1982|1982]] [[René Arnoux]] liderou as primeiras 15 voltas, antes de retirarse. [[Alain Prost]] liderou ata catro voltas do final, cando trompeou na pista mollada, golpeou as barreiras e perdeu unha roda, dando [[Riccardo Patrese]] á cabeza. Patrese mesmo trompeou a só unha volta e media para meta, deixando a [[Didier Pironi]] na parte dianteira, seguido por [[Andrea de Cesaris]]. Na última volta, Pironi quedouse sen combustible no túnel, pero De Cesaris tamén se quedou sen combustible antes de que puidese adiantar. Mentres tanto Patrese aproveitou a costa abaixo para arrincar o seu coche e logrou a súa primeira vitoria nun Gran Premio.<ref>Henry, Alan (1985) Brabham, the Grand Prix Cars, p. 237 Osprey ISBN 0-905138-36-8 Henry lists Pironi as having stopped with electrical trouble, but the official results show that the Ferrari driver ran out of fuel.</ref>
393.002

edicións