Diferenzas entre revisións de «Guerra hispano-estadounidense»

ortografía
(ortografía)
A illa de [[Cuba]], situada a uns 150 km das costas da [[Florida]], no [[mar Caribe|Caribe]], un verdadeiro ''"Mediterráneo americano"'', pertencía a España desde [[1492]]; é unha das últimas colonias españolas no continente americano. Trátase da illa máis grande das [[Antillas]], cunha posición moi favorable sobre as rutas marítimas internacionais. Os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] sempre se interesaron na explotación destas ricas terras; as súas compañías americanas que explotan as plantacións de cana de azucra, froitas, tabaco así como o mineral de ferro. Os investimentos dos Estados Unidos excedíanse nos 50 millóns de dólares e o comercio con Cuba representaba un 7% do conxunto dos intercambios exteriores dos Estados Unidos.
{{Restauración borbónica en España}}
A isto engádese o nacemento do sentimento nacional en [[Cuba]] influído polas revolucións [[Revolución francesa|francesa]] e [[Guerra de Independencia dos Estados Unidos|estadounidense]], o nacemento dunha burguesía local e as limitacións políticas e comerciais impostas por [[España]] que non permitía o libre intercambio de produtos, fundamentalmente [[azucre de cana]], cos EEUU e outras potencias. A radicalización destes sentimentos provocou que se desatase entre [[1868]] e [[1878]] a [[Guerra dos Dez Anos]] baixo a dirección de [[Carlos Manuel de Céspedes]] hacendadofacendado do oriente de Cuba. A guerra culminou coa firma da [[Pacto de Zanjón|Paz de Zanjón]], que non sería máis que unha tregua.
 
Aínda que este pacto concedía algunhas concesións en materia de autonomía política e a pesar de que en [[1880]] logrouse a abolición da escravitude en Cuba, a situación non contentaba completamente aos cubanos debido ao seu limitado alcance. Por iso os rebeldes volveronsevolvéronse a sublevarse en [[1880]] na chamada ''[[Guerra Chiquita]]''.
 
En 1893 baixo o goberno liberal, o Ministro Maura propuxo un plan de reformas que os deputados autonomistas, préstamos que deben comprometerse, aprobaron xulgándoo ao mesmo tempo insuficientes. Os proxectos de Maura provocaron con todo á oposición da maioría parlamentaria. Os conservadores atacáronos dificilmente, o que era lóxico, pero na esquerda houbo manifestacións de incomprehensiónincomprensión igualmente grande.
 
A prensa nacional era por unanimidade hostil, excepto o diario ''Novo Réxime'', de Pi y Margall. Sagasta non estaba disposto a arriscar unha crise para a defensa das reformas cubanas, os debates parlamentarios se espazaron e Maura, negándose a toda transacción, dimitiu en marzo de 1894. el atívose polo tanto ao debate dos proxectos contemporizadores de Abarzuza. Era ao voto de reformas tardías e dubidosas cando a insurrección xeral estalou a Cuba.
Algunhas testemuñas afirmaron que se oíu só unha gran explosión, mentres que outros manifestaron ter escoitado dúas case simultáneas. A metade do buque saltou sobre a auga e unha das chemineas caeu sobre a cuberta. A profundidade onde estaba fondeado era de doce a quince metros, e o fondo era lameiro. O balance do sinistro foi de 264 mariñeiros e dous oficiais mortos, 50 feridos e 100 superviventes.<ref>Ver, artigo de Guillermo G. Calleja Leal da revista HISTORIA16, N° 176, pa. 16.</ref>
 
O [[16 de febreiro]] a opinión pública americana que seguía influenciada pola ''[[prensa amarela]]'' acusa a España dun acto terrorista, admitindo sen dúbida que se trataba dun atentado español; Madrid intenta con todo acougar o xogo. A explosión do ''USS Maine'' foi inmediatamente manipulada pola prensa sensacionalista norteamericana, especialmente polo ''World'' de Joseph Pulitzer e o ''New York Journal'', de William Randolph Hearst. Ese mesmo día 16 de febreiro, o ''New York Journal'' titulaba así oa seusúa primeraprimeira plana:{{Cita|''"O Maine partido en dous por unha máquina infernal do inimigo"''}} Catro días mais tarde pedía abertamente a intervención militar dos Estados Unidos. O xornal ''World'' ía aínda máis lonxe:{{Cita|''"A destrución do Maine é razón suficiente para dar orde á nosa escuadra de partir cara A Habana e esixir unha indemnización nun prazo de vinte e catro horas baixo ameaza de bombardeo"''}} Así, ambos xornais aumentaban a súa tirada por riba do millón de exemplares, cifras fabulosas por aquel entón.
 
Tanto o cónsul norteamericano, o xeneral Fitzhugh Lee, como o comandante do buque, capitán Sigsbee, comunicaron que a causa da explosión era indeterminable. Ao día seguinte tivo lugar un funeral multitudinario para os mariñeiros falecidos -presidido polo propio bispo da Habana, no cemiterio de Colón.<ref>Ver, artigo de Guillermo G. Calleja Leal da revista HISTORIA16, N° 176, p. 17.</ref>
Na illa de Cuba, un corpo expedicionario de 17.000 homes desembarcou o [[20 de xuño]] de 1898. Entre eles, había unha unidade de voluntarios - o rexemento de cabalería dos « Rough Riders »<ref>[http://www.theodoreroosevelt.org/life/Rough_riders.htm ''Rough Riders''{{En}}]</ref>, literalmente quere dicir “xinetes duros” - baixo o mando en título polo coronel Leonard Wood, e en realidade polo tenente-coronel [[Theodore Roosevelt]] que dimitira do seu posto de Secretariado da Mariña o [[7 de maio]] de 1898 para achegarse á expedición.
 
O exército español non soubo aproveitarse da súa superioridade numérica. É certo que non tiñan mais que 13.000 homes nos lugares do desembarque e que foi mal organizado o transporte das súas tropas. Nos combates que se desenvolveron para a toma dos outeiros de San Juan cerca de Santiago de Cuba, [[ThéodoreTheodore Roosevelt|Teddy]] establece a súa reputación temeraria de soldado e de heroe. Estes combates foron por outra banda duros e sanguentos, mal dirixidos polos americanos, por falta de reforzos, comida e municións, estiveron «''a pique dun desastre militar''», segundo o ditame mesmo de Roosevelt.
 
Pero será nos combates navais que se xogou a sorte das armas: a frota americana afundiu nalgunhas horas os buques españois do almirante [[Pascual Cervera y Topete|Cervera]] que intentaba saír do porto de Santiago de Cuba o [[3 de xullo]].
Polo [[Tratado de París (1898)]], onde os franceses serviron de mediadores, se concorda a futura independencia de Cuba, que se concretará en [[1902]], onde España cede [[Filipinas]], [[Porto Rico]] e [[Guam]].<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11326/ |title = Military Map, Island of Puerto Rico |website = [[World Digital Library]] |date = 1898 |accessdate = 2013-10-23 }}</ref> Logo será ratificado ou 6 de febreiro de [[1899]] polo Senado americano por unha ampla maioría (57 votos a favor, 27 en contra) signala por outra banda ou final do imperio colonial español.
 
As restantes posesións españolas en Asia, ([[Illas Marianas]], [[Illas Carolinas]] e [[Palaos]]), incapaces de ser defendidas debido á súa distancia e a destrución de boa parte da frota española; Alemaña vai apresurarse a compralas en 1899 por 25 millóns de [[peseta]]s. No entantoMentres os Estados Unidos compran a España as [[Filipinas]] pola suma de 20 millóns de dólares.
 
{{Cita|Art.1°. España renuncia a todo dereito de soberanía e propiedade sobre Cuba. En atención a que dita illa, cando sexa evacuada por España, vai ser ocupada polos Estados Unidos, estes, mentres dure a súa ocupación, tomarán sobre si e cumprirán as obrigacións que, polo feito de ocupala, impúxolles o dereito internacional (...)