Diferenzas entre revisións de «Conquilioloxía»

ampliación
m
(ampliación)
{{zooloxía en progreso}}
[[Ficheiro:Seashell vendor.jpeg|miniatura|250px220px|Un posto de venda de cunchas en [[Tanzania]]. Alí véndense cunchas que se obtiveron de animais vivos no mar, matándoos. Isto pode considerarse como unha forma de furtivismo.]]
[[Ficheiro:Musei Wormiani Historia.jpg|miniatura|220px|Lámina do ''Museum Wormianum'', ou gabinete de curiosidades de [[Ole Worm]] (1588–1654), médico e anticuario danés. No centro, no andel máis proximo ao chan, pódese ver a súa colección de ''conchilliata''.]]
 
[[Ficheiro:Lister Martin conchs 1770.png|miniatura|220px|Unha lámina do libro de Lister mostrando o que el chama ''conchas buccinis''.]]
A '''conquilioloxía''' é o estudo [[científico]] das [[cuncha]]s de [[moluscos]]. É unha rama da [[malacoloxía]]. Os conquiliólogos poden estudar as cunchas para conseguir entender a diversa e complexa [[taxonomía]] dos moluscos ou simplemente para aprecialas polo seu valor [[estética|estético]].
 
Esta definición ás veces se amplía (especialmente en [[Europa]]) para incluír o estudo dos moluscos, o que tecnicamente é a malacoloxía, ao mesmo tempo que inclúen outros [[invertebrados]] mariños, como os [[equinodermo]]s, os [[cnidarios]] e os [[crustáceos]].
 
A conquilioloxía ocúpase de todas as cunchas de moluscos; porén, as [[lura]]s e outros [[cefalópodos]] non teñen cunchas externas (coa excepción dos ''[[náutilo]]s''), xa que desenvolveron só un óso interno ou cuncha, utilizado para a flotación ou como soporte. Algunhas especies perderon completamente o seu esqueleto (interno ou externo), mentres que algúns reemprazarono por unha estrutura de soporte cartilaxinosa. Debido a isto, os conquiliólogos ocúpanse principalmente dos [[gasterópodos]], os [[bivalvos]], os [[Polyplacophora|poliplacóforos]] de os [[Scaphopoda|escafópodos]].
 
Algunhas especies perderon completamente o seu esqueleto (interno ou externo), mentres que algúns reemprazarono por unha estrutura de soporte cartilaxinosa. Debido a isto, os conquiliólogos ocúpanse principalmente dos [[gasterópodos]], os [[bivalvos]], os [[Polyplacophora|poliplacóforos]] de os [[Scaphopoda|escafópodos]].
 
== Etimoloxía ==
O termo conquilioloxía deriva dos elementos ''conquilio-'', tirado do [[grego antigo]] κογχύλιον ''kogchýlion'' /konkílion/, 'cunchiña', e ''-loxía'', do grego -λογία ''-logía'', 'tratado'.<ref>[http://lema.rae.es/drae/?val=conquiliolog%C3%ADa Definición de ''conquiliología''] no [[DRAE]].</ref>
 
== Historia ==
 
A recolección de cunchas, actividade predecesora da conquilioloxía, remóntase até aos máis lonxanos tempos da humanidade: desde que houbo persoas que paseaban polas praias agunhas puideron recoller cunchas debido á súa beleza e tamén é posíbel que fose ao día seguinte a buscar máis. O feito de que moita xente xa estuviera usando os moluscos como unha fonte de alimentación, unido á súa abundancia, facilitou a súa introdución nas vidas das persoas.
 
Encontráronse colares de cunchas en [[Sitio arqueolóxico|asentamentos arqueolóxicos]] datados na [[Idade de Pedra]], algúns dos cales situados en áreas afastadas das costas indicando que foron obxecto dalgún tipo de comercio ou intercambio. Colares de cunchas e outras [[xoia]]s encóntranse na maioría das escavacións arqueolóxicas, incluíndo ruínas antigas [[aztecas]] e doutos [[amerindio|pobos amerindios]], da antiga [[China]] e do val do [[Indo]].
 
Durante o [[Renacemento]], a xente comezou a ter un maior interese na beleza de obxectos naturais para incluír nos seus [[gabinete de curiosidades|gabinetes de curiosidades]] ou ''cuartos de marabillas''. As cunchas convertéronse nunha gran parte desas coleccións.
 
Contra o final do [[século XVII]], a xente comenzou a ver as cunchas cun interese científico. [[Martin Lister]] entre [[1685]] e [[1692]] publicou a sua ''Historia Conchyliorum'', que foi o primeiro libro detallado sobre cunchas, con máis de 1 000 pranchas gravadas.
 
== Usos das cunchas ==
As cunchas foron coleccionadas durante milenios, pero non seempre só pola súa beleza. Á parte de que os moluscos, sobre todo os [[bivalvos]], foron desde sempre unha importante ''fonte de alimentación'' para moitos poboss en distintos lugares do mundo, as cunchas utilizáronse en diversas partes como:
* '''Moeda (de cambio)''', é decir, como un medio de intercambio en varios lugares, incluíndo [[América do Norte]], [[África]] e o [[Caribe (rexión)|Caribe]].
* '''Ferramentas''', debido á súa gran variedade de formas.
* Nalgús pobos, as cunchas desempeñan así mesmo un papel na '''relixión e a espiritualidade'''. Por exemplo, as de ''[[Cypraea]]'' foron moitas veces consideradas como símbolos das mulleres debido á súa forma parecida á da [[vaxina]].
* As cunchas tamén foron (e son) empregadas como '''instrumentos musicais''', normalmente como unha especie de trompeta ou [[buguina]].
* Con fins decorativos. Os "valentíns" dos mariñeiros eran recordos decorativos fabricados no Caribe do [[século XIX]]. Consistían en complexos deseños de cunchas incrustadas en caixas de madeira (normalmente en forma de hexágono). Os "valentíns" en forma de corazón encontrábanse entre os deseños máis populares, de aí o seu nome.
* Así mesmo, utilízanse algúns subprodutos das cunchas en procesos industriais.
* Quizais os subprodutos máis significativos son as '''[[perla]]s''' "fabricadas" poas [[ostra]]s.
 
== Notas ==
 
=== Bibliografía ===
* [[National Geographic Society|. National Geographic Magazine]], March 1969, “The"The Magic Lure of Sea Shells”Shells", Paul A. Zahl
* Seashells of the Northern Hemisphere, 1990, [[Surrey]], R. Tucker Abbott,
* [http://www.manandmollusc.net/ Man and Mollusc]
* [http://web.archive.org/web/http://www.wunderkammer.com.au/news.html The History of conchology]
* [http://www.museum.com.ua/project/eng/vist/simf/simf.html The Symphony of the Exotic Seas]
 
=== Outros artigos ===
* [[Moluscos]]
* [[Malacoloxía]]
 
=== Ligazóns externas ===
* [http://cvc.cervantes.es/literatura/caracolas_neruda/default.htm ColecciónAmor deal caracolasmar. deLa Pablocaracolas Neruda] ([[Centro Virtual Cervantes]])
* [http://web.archive.org/web/http://coconet03.coconet.com/sanibel-captiva/bm_shell.html The Bailey-Matthews Shell Museum] en Sanibel Island, [[Florida]]. O único museo do mundo dedicado en exclusiva ás cunchas.
* [http://www.conchologistsofamerica.org/home/ Conchologists of America]
* [http://www.conchsoc.org/ Conchological Society of Great Britain and Ireland]
* [http://www.club-conchylia.de/ Club Conchylia, SociedadSociedade Alemana de Coleccionismo de ConchasCunchas]
* [http://www.bvc-gloriamarisworldwideconchology.becom/ SociedadCONCHOLOGY - The Art and BelgaScience deof ConquiliologíaNature]
* [http://shellmonster.com/ ShellMonster, unaunha colección particular]
* [http://www.worldwideconchology.com/]
* [http://shellmonster.com/ ShellMonster, una colección particular]
 
 
30.108

edicións