Diferenzas entre revisións de «Perpiaño»

sen resumo de edición
[[Ficheiro: Perfectwall.jpg|200px|miniatura|dereita|Parede [[inca]] en [[Machu Picchu]], construída con grandes perpiaños.]]
Un '''perpiaño''' é unha [[pedra]] labradaregular porpara variasa das súas caras,[[construción]] xeralmente en forma de [[paralelepípedo]] (máis longa ca ancha e de forma rectangular), coas caras sen tallar, e que forma parte das obras de cantería[[cantaría]]<ref>Proposta de definición do Servizo de Normalización Lingüística da [[USC]]</ref>.
 
A diferenza dos [[cachote]]s ([[cachotaría]]), o perpiaño está labrado por varias das súas caras para darlle a forma rectangular. Por extensión coñécese por perpiaño a [[Muro (construción)|parede]] feita cos bloques regulares ou perpiaños<ref>''Gran dicionario Xerais da lingua galega'' Vigo, Xerais, 2009</ref> (técnica que se coñece coma [[cantaría]]).
 
Os perpiaños adoitan ter un tamaño e peso que obriga a manipulalos mediante máquinas, a diferenza dos [[cachotería|cachotes]], que se poñen a man.
 
Son usados principalmente na construción de edificios como alternativa óao [[ladrillo]]. Xeralmente a cara externa é lisa ou pulida, ocasionalmente poden estar decorados por pequenos sucos gravados. Esta decoración coñécese como a firma do canteiro.
 
Os perpiaños teñen un significado simbólico para os [[masonería|masóns]]. En [[francmasonería]], o perpiaño aparece con dous significados: o perpiaño sen traballar é unha alegoría do masón non iniciado antes da súa iluminación; o perpiaño liso representa a pedra vestida como a utilizada polo construtor experimentado, e é unha alegoría do masón que, a través de educación e dilixencia, alcanzou a iluminación e que vive unha vida correcta.
 
É frecuente atopar perpiaños nas construcións da arquitectura clásica [[Arquitectura da Grecia antiga|grega]] e [[arquitectura romana|romana]] e na [[arquitectura gótica]], onde a construción de [[catedral|catedrais]] fomentou o forte desenvolvemento do movemento [[Masonería|masón]].
 
En [[Galicia]] atopamos perpiaños en moitas das construcións coidadas e/ou cultas coma [[ponte]]s, [[pazo]]s, [[Casa grande|casas grandes]] e urbanas, [[igrexa]]s...moitas veces estas contrucións levan muros de fábrica de [[cachotaría]] reservando o perpiaño para esquinais, e vans.
 
Os perpiaños teñen un significado simbólico para os [[masoneríamasonaría|masóns]]. En [[francmasoneríafrancomasonaría]], o perpiaño aparece con dous significados: o perpiaño sen traballar é unha alegoría do masón non iniciado antes da súa iluminación; o perpiaño liso representa a pedra vestida como a utilizada polo construtor experimentado, e é unha alegoría do masón que, a través de educación e dilixencia, alcanzou a iluminación e que vive unha vida correcta.
 
Cómpre non confundir o significado de ''perpiaño'' en castelán, que sería en galego '''forra''' ou '''tizón''', pedra que atravesa toda a parede dun edificio, e que serve para trabala e reforzala<ref>''Gran dicionario Xerais da lingua galega', 'Vigo, Xerais, 2009; ''Vocabulario ortográfico da lingua galega'', A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004</ref>.
 
== Notas ==
{{Referencias}}
== Véxase tamén ==
=== Outros artigos ===
21.448

edicións