Diferenzas entre revisións de «Livio Andrónico»

arranxo
(arranxo)
(arranxo)
{{en uso}}
'''Livio Andrónico''' (en latín ''Lucius Livius Andronicus''), nado o -[[-284|284]] e finado o [[-204]], foi un escritor épico [[Imperio Romano|romano]] de orixe grega, nado probabelmente na colonia grega de [[Taranto|Tarento.]] Foi escravo dunha familia nobre da ''[[gens Livia]]''. Daquela liberto, adoptou o nome do seu antigo patrón. Chegou a ser o primeiro mestre grego de [[Roma|Roma.]] É considerado o primeiro autor romano e o fundador da poesía épica romana. [[-240|A]] súa primeira obra formal produciuna en -[[-240|240]], unha tradución ao [[Lingua latina|latín]] dun drama grego. A súa contribución fundamental á épica grecolatina é a tradución da ''[[Odisea]]'' de [[Homero]] ao verso latino típico, o [[Saturnio|saturnio.]] Trátase da primeira obra épica en latín, precursora da obra de Nevio. Tamén compuxo traxedias a partir de modelos gregos.
 
== Traxectoria ==
Da vida deste home —primeiro nome propio na historia da literatura romana— apenas temos datos seguros. Trátase probabelmente dun grego, nado ca.sobre o -284 en Tarento e levado como prisioneiro de guerra, novo aínda -[[-272|272]], a Roma, logo da caída da súa cidade natal. En Roma foi mestre dos fillos do seu señor, oficio que lle v[[-207|a]]<nowiki/>leuvaleu a liberdade e a adopción do nome do seu patrón e protector, Lucio Livio, quizais o pai de [[Marco Livio Salinator]], vencedor de [[Asdrúbal Barca]] na [[Batalla do Metauro]] no [[-207]] Para celebrar esa vitoria, encargóuselle a composición dun himno en honra de Juno[[Xuno]], para o que Livio usou a forma do partenio (do grego ''párthenoi''). En r[[-204|a]]<nowiki/>zónrazón das datas de tales eventos, dátase xeralmente a súa morte uns anos despois, ca. o [[-204|-204.]].
 
== Obra ==
A pesar de que toda a súa obra está practicamente perdida - só se conserva ao redor dun centenar de versos dispersos -, Andrónico é citado polos autores latinos posteriores como o introductor en Roma de xéneros literarios gregos tan diversos como a poesía épica, a [[traxedia]], a [[comedia]] e mesmo a poesía lírica. Así, Aulo Gelio XVII 21, 42 e XVIII 9, 5; [[Marcus Tullius Cicero|Cicerón]], Brutus 18, 71 ss., e [[Tito Livio]], [[Ab urbe condita libri|Ab urbe condita]] Vll 2, 8, e XXVII 37, 7.
 
De [[-240|a]]<nowiki/>cordo coa pasaxe citada de Cicerón, a actividade literaria de Livio Andrónico debeu de comezar no [[-240]]. Nesa data recibe o encargo de escribir polo menos unha comedia e unha traxedia que el mesmo se encarga de representar como actor con ocasión dos ''ludi romani'' celebrados tras a vitoria romana na [[Primeira Guerra Púnica|primeira guerra púnica.]]. Este ensaio, que moi verosímilmenteverosimilmente consistiría nunha tradución non exenta de orixinalidade de obras gregas, tivo éxito porque a partir desa data sucédense as adaptacións de temas e metros gregos á lingua do [[Lacio|Lacio.]]. Con esta técnica, cuxa dependencia dos modelos gregos é imposibleimposíbel precisar, foron xurdindo obras das que apenas coñecemos algo máis que o título. As traxedias ''Achilles'', ''Aegisthus'', ''Aiax'', Andrómeda''Andromeda'', ''Danae'', ''Equos Troianus'', ''Hermiona'', ''Tereus'' e quizais ''Ino''. Edítanse como seus os fragmentos das comedias ''Gladiolus'', ''Ludius'', ''Virgo''.
 
Posibelmente anterior a esta actividade foi a súa versión da Odisea homérica, texto sobre o que debeu virar a súa actividade docente na escola. Dos apenas 50 versos que nos chegaron desta obra é posible concluír que:
* Non está escrita en [[Métrica grecolatina|hexámetros dactílicos]], senón en verso saturnio, metro cuantitativo de características moi polémicas: de orixe itálica, quizais [[Etruscos|etrusco]], para uns; non exento de influencias gregas para orientacións máis actuais.
 
Posibelmente anterior a esta actividade foi a súa versión da Odisea homérica, texto sobre o que debeu virarxirar a súa actividade docente na escola. Dos apenas 50 versos que nos chegaron desta obra é posibleposíbel concluír que:
* O poeta pretendeu romanizar a epopea. Divindades gregas identifícanse con deuses romanos: [[Hermes]] é [[Mercurio (deus)|Mercurio]]; [[Cronos|Crono]] é [[Saturno (deus)|Saturno]]; as [[Musa|musas]] identifícanse coas Camenas.
* Non está escrita en [[Métrica grecolatina|hexámetros dactílicos]], senón en verso saturnio, metro cuantitativo de características moi polémicas: de orixe itálica, quizais [[Etruscos|etruscoetrusca]], para uns; non exento de influencias gregas para orientacións máis actuais.
A sú[[Século -I|a]] obra está á base de toda a épica romana e foi estudada na escola de xeración en xeración polo menos até finais do [[Século -I|século I]]&nbsp;a.&nbsp;C. Da súa vixencia dannos fe homes desta época como Cicerón, na pasaxe citada do Brutus, e [[Horacio]], nas Epístolas 11 1, 69. Livio Andronico ten un importante lugar na historia literaria de Roma como introductor da cultura grega e creador dunha institución, ''a escola.'' Gañou así unha decisiva influencia na vida e costumes culturais da cidade.
 
* O poeta pretendeu romanizar a epopea. Divindades gregas identifícanse con deuses romanos: [[Hermes]] é [[Mercurio (deus)|Mercurio]]; [[Cronos|Crono]] é [[Saturno (deus)|Saturno]]; as [[Musa|musas]] identifícanse coas [[Camenas]].
A sú[[Século -I|a]]súa obra está ána base de toda a épica romana e foi estudada na escola de xeración en xeración polo menos até finais do [[Séculoséculo -I|século I]]&nbsp;a.&nbsp;C. Da súa vixencia dannos fe homes desta época como Cicerón, na pasaxe citada do ''Brutus'', e [[Horacio]], nas Epístolas 11 1, 69. Livio Andronico ten un importante lugar na historia literaria de Roma como introductor da cultura grega e creador dunha institución, ''a escola.'' Gañou así unha decisiva influencia na vida e costumes culturais da cidade.
== Notas ==
{{listaref}}
==Véxase tamén==
===Bibliografía===
* Luciano Canfora, "I classici nella storia della letteratura latina", Laterza, 1994, v. Capítulo I "Roma, cidade grega" (En Italiano). Poden lerse extractos (en francés) en[http://www.apfla-cpl.com/modules.php?name=News&file=article&sid=23]
[[Categoría:Escritores en lingua latina]]
53.373

edicións