Abrir o menú principal

Cambios

→‎Historia: Traio texto da páxina "SAMI" para fusionar
{{diocese
{{Fusión|nome=Arquidiocese católica latina de Santiago de Compostela}}
|nome latín=Compostellanus
|catedral=[[Catedral de Santiago de Compostela|Catedral de Santiago]]
|papa={{Cargos da Igrexa Católica|Papa}}
|título bispo=Arcebispo
|igrexa=[[Igrexa Católica]]
|igrexa particular=[[Igrexa Latina]]
|bispo={{Cargos da Igrexa Católica|Arcebispo de Santiago de Compostela}}
|ritos=[[Rito romano]]
|ereccion=[[Século IX]]
|web=[http://www.archicompostela.org archicompostela.org]
|dataElevacion=[[1120]]
|sufragáneas=[[Diocese de Lugo|Lugo]]<br>[[Diocese de Mondoñedo-Ferrol|Mondoñedo-Ferrol]]<br>[[Diocese de Ourense|Ourense]]<br>[[Diocese de Tui-Vigo|Tui-Vigo]]
|conferenciaEpiscopal=[[Conferencia Episcopal Española|CEE]]
|mapa=Dioceses con nome.PNG
|mapa_subtitulo=Arquidiocese de Santiago de Compostela, en azul escuro.
}}
[[Ficheiro:Pazo Arcebispal.JPG|miniatura|Pazo arcebispal.]]
A '''arquidiocese de Santiago de Compostela''' é a [[diocese]] ou [[bispado]] (territorio eclesiástico da [[Igrexa Católica]] rexido por un [[bispo]]) cuxa sé eclesiástica a [[Catedral de Santiago de Compostela]] en [[Santiago de Compostela]].
 
== Historia ==
'''SAMI''' é a abreviatura de "Santa, Apostólica e Metropolitana Igrexa", aplicada tradicionalmente á sé eclesial [[Arquidiocese de Santiago de Compostela|santiaguesa]].
Elevouse a arquidiocese en [[1120]], é continuadora da [[diocese de Iria]], estabelecida no [[Primeiro Concilio de Braga]] no ano [[569]], que, logo do descubrimento do sartego de Santiago o maior entre [[820]] e [[830]], tiña como residencia do bispo a cidade de Compostela, aínda que oficialmente non se trasladou a sé ata o ano [[1095]].
 
Durante a [[Idade Media]] o arcebispo de Santiago de Compostela, por privilexio concedido pola monarquía, exercía xurisdición señorial sobre a [[Terra de Santiago]].
O uso de SAMI é habitual en textos antigos (sobre todo na historiografía galega do [[século XIX]], coma por exemplo por [[Antonio López Ferreiro]] ou [[Ángel Amor Ruibal]]) pero úsase coma abreviación tamén na actualidade en medios canónicos.
 
A abreviatura SAMI, de "Santa, Apostólica e Metropolitana Igrexa", aplícase tradicionalmente á sé da Arquidiocese de Santiago de Compostela. O uso de SAMI é habitual en textos antigos (sobre todo na historiografía galega do [[século XIX]], coma por exemplo por [[Antonio López Ferreiro]] ou [[Ángel Amor Ruibal]]) pero úsase coma abreviación tamén na actualidadehoxe en medios canónicosdía.
[[Categoría:Divisións territoriais católicas en Galicia]]
 
[[Categoría:Abreviación]]
== Dependencias ==
[[Categoría:Santiago de Compostela]]
A arquidiocese cobre unha superficie de 8.546 km² e segundo datos de [[2004]] vivían nela 1&nbsp;287&nbsp;118 persoas, deles 1&nbsp;132&nbsp;664 católicos (o 88 % da poboación) e dela dependen 1.069 parroquias. Na diocese hai 627 sacerdotes diocesanos e 141 sacerdotes relixiosos, 1.017 relixiosas e 278 relixiosos. Da arquidiocese dependen catro dioceses sufragáneas: [[Diocese de Lugo|Lugo]], [[Diocese de Mondoñedo-Ferrol|Mondoñedo-Ferrol]], [[Diocese de Ourense|Ourense]] e [[Diocese de Tui-Vigo|Tui-Vigo]]. O actual titular é [[Julián Barrio]].
 
== Arcebispos ==
[[Ficheiro:Gelmires.jpg|miniatura|200px|Diego Xelmírez no Tombo do [[Mosteiro de Toxos Outos]]]]
[[Ficheiro:Julián Barrio.jpg|miniatura|dereita|180px|Julián Barrio, actual arcebispo.]]
 
# [[Diego Xelmírez]] (1120–1140).
# Pedro Helías (1143-1149).<ref>Á morte de Xelmírez, por influencia real, foi nomeado arcebispo o Bispo de Salamanca, Don Berenguel. Aínda que se trasladou a Santiago e gobernou a diocese case dous anos, non foi confirmado o seu nomeamento polo [[papa]]. Non pode ser considerado Arcebispo [[de iure]], mais si [[de facto]]</ref>
# Bernardo I (1151–1152).
# Paio Camundo (1153–1167).
# Martín Martínez (1156–1167).
# Pedro Gundestéiz (1168–1173).
# [[Pedro Suárez de Deza]] (1173–1206).
# Pedro Muniz (1207–1224).
# Bernardo II (1224–1237).
# Xoán Arias (1238–1266).
# Egas Fafez, Bispo de Coimbra, promovido a Santiago en 1267, faleceu en Montpellier, sen tomar posesión.
# Gonzalo Gómez (1273–1281?).
# Rodrigo González (1286–1304).
# Rodrigo de Padrón (1307?–1316).
# [[Berenguel de Landoira]] (1317–1330).
# Xoán II (Xoán Fernández de Lima) (1331–1338).
# Martín Fernández (1339–1343).
# Pedro V (1344–1351).
# [[Gómez Manrique]] (1351–1362).
# [[Suero Gómez de Toledo]] (1362–1366).
# Alonso Sánchez de Moscoso (1367–1367).
# Rodrigo de Moscoso (1368–1382)
# Xoán III (Xoán García Manrique) (1383–1388).
# [[Lope de Mendoza]] (1399–1445).
# Álvaro Núnez de Isorna (1445–1449).
# [[Rodrigo de Luna]] (1451–1460).
# [[Alonso I de Fonseca]] (1460–1464).
# [[Alonso II de Fonseca]] (1464–1506).
# [[Alonso III de Fonseca]]<ref>Fillo do anterior, elixido co apoio de [[Fernando o Católico]] conseguiu que fose aprobado o seu nomeamento polo papa [[Xulio II, papa|Xulio II]]. Entre ambos mandatos estableceuse un mandato de transición na figura do arcebispo Pedro Luis de Borja (sobriño do papa Borxia [[Alexandre VI, papa|Alexandre VI]]) entre o 28 de agosto e o 23 de outubro de 1507, co fin de salvar a prohibición de que un fillo sucedera o pai nunha cadeira episcopal. O arcebispado non o inclúe na súa lista</ref> (1506–1524).
# [[Juan Tabera|Xoán Tabera]] (1524–1534). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Pedro Gómez Sarmiento]] (1534–1541). Cardeal da Igrexa Romana.
# Gaspar de Abalos. (1542–1545). Cardeal da Igrexa Romana.
# Pedro Manuel (1546–1550).
# Xoán IV (Xoán Alvarez de Toledo) (1550–1557). Cardeal da Igrexa Romana.
# Frei Afonso de Castro, OFM (1558), morto antes de tomar posesión.
# Gaspar de Zúñiga y Avellaneda (1559–1569).
# Cristóbal Fernández de Valtodano (1570–1572).
# [[Francisco Blanco Salcedo]] (1574–1581).
# [[Juan de Yermo y Hermosa]] (1582–1583).
# Alonso Velázquez (1583–1587).
# Xoán V ([[Juan de Sanclemente Torquemada|Juan de Sanclemente]]) (1587–1602).
# Maximiliano de Austria (1603–1614).
# Xoán VI (Juan Beltrán de Guevara) (1615–1622).
# Luis Fernández de Córdoba (1622–1624).
# Agustín Antolínez, O.S.A. (1624–1626).
# José González Villalobos, O.P. (1627–1630).
# [[Agustín Spínola]] (1630–1645). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Fernando de Andrade y Sotomayor]] (1645–1655).
# [[Pedro Carrillo y Acuña]] (1665–1667).
# [[Ambrosio Spínola y Guzmán]] (1668–1669).
# [[Andrés Girón]] (1670–1681).
# [[Francisco Seijas y Losada]] (1681–1684).
# [[Antonio de Monroy]], O.P. (1685–1715).
# [[Luis Salcedo y Azcona]] (1716–1722).
# [[Miguel Herrero y Esgueva]] (1723–1727).
# [[José de Yermo y Santibánez]] (1728–1737).
# [[Manuel Isidro Orozco]] (1738–1745).
# [[Cayetano Gil Taboada]] (1745–1751).
# [[Bartolomé de Raxoi]] (1751–1772)
# [[Francisco Alejandro Bocanegra]] (1773–1782).
# [[Sebastián Malvar Pinto]], OFM (1783–1795).
# [[Felipe Antonio Fernández Vallejo]] (1797–1800).
# [[Rafael de Múzquiz y Aldunate]] (1801–1821).
# [[Juan García Benito]], Bispo de Tui e electo de Santiago, renunciou ao seu nomeamento sen chegar a tomar posesión.
# [[Simón Antonio de Rentería y Reyes]]. (Do 16 de setembro ao 4 de outubro de 1824)
# Frei [[Rafael de Vélez]], OFM Cap. (Nacido Manuel Anguita Téllez) (1825–1850).
# [[Miguel García Cuesta]] (1851–1873). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Miguel Payá y Rico]] (1875–1886). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Victoriano Guisasola Rodríguez]] (1886–1888).
# [[José Martín de Herrera y de la Iglesia]] (1889–1922). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Manuel Lago González]] (1924–1925). [[Ficheiro:Lago González, Manuel.jpg|miniatura|Manuel Lago González.]]
# [[Julián de Diego García de Alcolea]] (1925–1927).
# [[Zacarías Martínez Núñez]], O.S.A. (1928–1933).
# [[Tomás Muniz Pablos]] (1935–1948)
# [[Fernando Quiroga Palacios]] (1949–1971). Cardeal da Igrexa Romana.
# [[Carmelo Ballester Nieto]] (1971–1973). Bispo de [[diocese de Vitoria|Vitoria]] e preconizado arcebispo de Santiago, faleceu antes de tomar posesión.
# [[Ángel Suquía]] (1973–1983).
# [[Antonio María Rouco Varela]] (1984–1994).
# [[Julián Barrio Barrio]] (1996–''presente'') Actualmente no cargo.
 
== Notas ==
{{Listaref}}
 
== Véxase tamén ==
=== Ligazóns externas ===
* [http://www.archicompostela.org Web oficial da arquidiocese de Santiago de Compostela]
 
{{Circunscricións católicas en España e Andorra}}
{{Catedrais e dioceses galegas}}
 
[[Categoría:Divisións territoriaisDioceses católicas en Galicia|Santiago de Compostela]]
[[Categoría:Arquidioceses da Igrexa Católica Latina|Santiago de Compostela]]
13.104

edicións