Abrir o menú principal

Cambios

m
Bot: Substitución automática de texto (-regnum = ''Animalia'' +regnum = Animalia); cambios estética
| display_parents = 3
| domain = ''[[Eukaryota]]''
| regnum = ''[[Animalia]]''
| subregnum = ''[[Eumetazoa]]''
| superphylum = ''[[Deuterostomia]]''
=== Aparello circulatorio ===
[[Ficheiro:Gray513.png|miniatura|dereita|[[Aparello circulatorio]], [[carótide]]]]
A circulación é dobre e completa. O [[corazón]] está dividido en dúas [[Aurícula cardiaca|aurículaaurículas]]s e dous [[Ventrículo (cardíaco)|ventrículoventrículos]]s, levando a parte dereita [[sangue]] [[vea|venoso]] e a esquerda [[arteria]]l. Ademais, existe unha complicada rede de vasos venosos e arteriais que chegan a tódalas partes do organismo.
 
Ademais da circulación sanguínea, nos mamíferos existe unha abundante [[sistema linfático|rede linfática]].
 
=== Ordes ===
Segundo a obra máis aceptada actualmente polos [[terioloxía|teriólogos]], o ''[[Mammal Species of the World]]'', a clase comprende as seguintes ordes:<ref>Wilson & Reeder (2005): [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp ''Mammal Species of the World].</ref>
;<big>Clase ''Mammalia''</big>
* '''Subclase ''[[Prototheria]]'''''
{{Artigo principal|Evolución dos mamíferos}}
[[Ficheiro:Procynosuchus BW.jpg|miniatura|esqueda|Restauración dun ''[[Procynosuchus]]'', un membro do grupo dos [[cinodonto]]s, e que inclúe aos antecesores dos [[mamífero]]s]]
A '''evolución dos mamíferos''' pasou por moitos puntos dende a aparición dos seus devanceiros [[Sinápsidos|sinápsidos]] no período de finais do [[Carbonífero]]. A metade do [[Triásico]] aparecen moitas especiesde sinápsidos que semellan mamíferos. A liña que dá lugar aos mamíferos de hoxe en día escíndese no [[Xurásico]]; unha liña que inclúe a ''[[Dryolestes]]'', que é máis próximo as actuais [[placentario]]s e [[marsupiais]] ca aos [[monotrema]]s, así como a ''[[Ambondro mahabo|Ambondro]]'', máis achegado aos [[monotrema]]s<ref>[http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/handle/2246/5857/v3/dspace/updateIngest/pdfs/N3566.pdf?sequence=1]Rougier ''et al.''. New Jurassic mammals from Patagonia, Argentina: A reappraisal of australosphenidan morphology and interrelationships. American Museum Novitates, 3566, páx 1–54. 2007.</ref>. A continuación as liñas de [[eutheria]] e [[metatheria]] sepáranse. Destas, os metaterios serán os animais máis achegados aos actuais marsupiais mentres que os eutheria son os máis achegados aos placentarios. Xa que ''[[Juramaia]]'', o eutherio máis recente coñecido, viviu hai 160 millóns de anos no Xurásico, esta diverxencia debeu ter ocurrido nese período.
 
O evento de [[extición do Cretáceo-Paleoceno]] provocou a extinción de todos os dinosaurios non aviarios (os paxaros son unha liña que xorde dos dinosaurios e a única hoxe en día viva) e é nese momento cando grupos de mamíferos, placentarios e marsupiais diversificáronse ocupando novos nichos ecolóxicos durante o [[Paleoxeno]] e o [[Neoxeno]]. Ao final deste período están xa presentes todas as ordes de mamíferos modernos.
Os mamíferos son os únicos [[sinápsido]]s que actualmente persisten<ref>[http://www.ucmp.berkeley.edu/synapsids/synapsida.html] Ben Waggoner-. Introduction to the Synapsida. University of California Museum of Paleontology. 1997.</ref> A liña de sinápsidos diverxeu da liña dos [[saurópido]]s no final do [[Carbonífero]], hai entre 320 e 31 millóns de anos atrás<ref name=Amniota />. Os sauropidos son hoxe os réptiles e aves xunto con outros animais extintos máis achegado aos mamíferos<ref name=Amniota>[http://web.archive.org/web/20101220205005/http://palaeos.com/Vertebrates/Units/190Reptilomorpha/190.400.html#Amniota] Amniota - Palaeos. White, A. T. 2005 {{En}}</ref>. Isto non inclúe aos mamíferos semellantes a réptiles, un grupo máis achegado aos mamíferos.
 
Ao longo do [[Pérmico]], os sinápsidos eran principalmente carnívoros mais con un varios herbívoros relevantes. No período do [[Triásico]] un grupo anterioremente non dos principais, os [[arcosauro]], convertéronse nos vertebrados dominantes. Os [[Mamaliaformes|mamaliaformes]] apareceron durante este período; cun olfacto moi sensible e cun cerebro máis desenvolto, introducíronse en nichos nocturos e grazas a isto expuxéronse menos a predación de arcosauros. O estilo de vida nocturno puido ter contribuído a trazos característicos principais dos mamíferos como seren [[Endotermia|endotérmicos]] e ter pelo. Mais adiante no Mesozoico, despois de que os dinosaurios [[Theropoda|terópodos]] desprazaran aos [[rauisuchia]]nos como os carnívors dominantes, os mamíferos conquistaron novos nichos. Como caso disto, algúns fixéronse [[Castorocauda|actuáticos]], algúns [[Volaticotherium|voadores]] e incluso outros chegaron a se alimentar de dinosaurios xuvenís.
 
A maior parte das mostras da evolución dos mamíferos básase en xacementos de [[fósil]]es. Aínda que as gándulas mamais son unha característica fundamental dos mamíferos modernos, pouco se sabe acerca da evolución da [[Seo (anatomía)#Lactancia|lactancia]]. Isto débese a que sendo un tecido brando non se conserva no rexístro fósil. Moita da evolución dos mamíferos céntrase, pola contra, na forma dos dentes e nas partes máis duras do corpo de tetrápodos.
 
== Notas ==
{{Listaref}}
 
=== Bibliografía ===
* {{Cita libro| autor =Yosy Cartelle e Juan Ignacio Díaz d'a Silva| título =Guía dos mamíferos de Galicia| ano =2007| publicación =A Coruña: Baía Edicións| id = ISBN 978-84-96893-20-7}}
* Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp ''Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference'']. Third edition. The Johns Hopkins University Press. Baltimore, Maryland, USA. ISBN 0-8018-8221-4.
 
=== Outros artigos ===
381.175

edicións