Abrir o menú principal

Cambios

sen resumo de edición
O [[Reino de Escocia]] foi un estado independente durante a [[Alta Idade Media]], e continuou a súa existencia ata [[1707]]. Nesa data produciuse unha unión persoal na que se asinaron as [[Acta de Unión (1707)|Actas de Unión]] con Inglaterra, para crear o 1 de maio de 1707 o [[Reino Unido da Gran Bretaña]]. A unión produciuse malia a oposición popular e as revoltas anti-unión en Edimburgo, Glasgow e noutras partes.<ref name="1707 protests">{{cita libro|apelido=Devine|nome=T. M.|ano=1999|título=The Scottish Nation 1700–2000|editor=Penguin Books|páxina=9|isbn=0-14-023004-1|quote=From that point on anti-union demonstrations were common in the capital. In November rioting spread to the south west, that stronghold of strict Calvinism and covenanting tradition. The Glasgow mob rose against union sympathisers in disturbances that lasted intermittently for over a month}}</ref><ref>{{cita web |título=Act of Union 1707 Mob unrest and disorder|ano=2007 |editor=The House of Lords|url=http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |localización=Londres |dataacceso=23 de decembro de 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080101193416/http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |archivedate = 1 de xaneiro de 2008}}</ref> O Reino Unido de Gran Bretaña entrou posteriormente noutra unión política co [[Reino de Irlanda]], o 1 de xaneiro de 1801, para crear o [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]].
 
O sistema legal escocés mantívose separado do de Inglaterra, Gales e Irlanda do Norte, polo que é considerada en [[dereito internacional]] como unha entidade xurídica distinta.<ref>Collier, J. G. (2001) [http://assets.cambridge.org/052178/2600/sample/0521782600ws.pdf ''Conflict of Laws (Third edition)''](pdf) [[Cambridge University Press]]. "For the purposes of the English [[conflict of laws]], every country in the world which is not part of England and Wales is a foreign country and its foreign laws. This means that not only totally foreign independent countries such as France or Russia... are foreign countries but also British Colonies such as the Falkland Islands. Moreover, the other parts of the United Kingdom{{spaced ndash}}Scotland and Northern Ireland{{spaced ndash}}are foreign countries for present purposes, as are the other British Islands, the Isle of Man, Jersey and Guernsey."</ref> A existencia de institucións legais, educacionais e relixiosas distintas permitiron a pervivenviasupervivencia da cultura e da identidade nacional escocesa dende a Unión de 1707.<ref name="administrative control">Devine, T. M. (1999), ''The Scottish Nation 1700–2000'', P.288–289, ISBN 0-14-023004-1 ''"created a new and powerful ''local state'' run by the Scottish bourgeoisie and reflecting their political and religious values. It was this local state, rather than a distant and usually indifferent Westminster authority, that in effect routinely governed Scotland"''</ref> En 1999 recuperou un poder lexislativo, o [[Parlamento de Escocia]], grazas ó referendo de 1997, e volveu reunir a autoridade sobre moitas áreas dos asuntos de interior. En maio de 2011, o [[Scottish National Party]] (SNP, Partido Nacional de Escocia) gañou con ampla maioría as eleccións ó parlamento. Como resultado, celebrarase un [[Referendo de independencia de Escocia de 2014|referendo de independencia]] o 18 de setembro de 2014.<ref>{{cita web|url=http://news.sky.com/story/1067962/scotland-names-the-day-for-independence-vote |título=Scotland: Independence Referendum Date Set |editor=BSkyB |data=21 de marozo de 2013 |dataacceso=4 de maio de 2013}}</ref><ref>{{cita novas|apelido=Gardham|nome=Magnus|título=Holyrood election 2011: Alex Salmond: Referendum on Scottish independence by 2015|url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/politics-news/2011/05/02/alex-salmond-referendum-on-scottish-independence-by-2015-86908-23102061/|dataacceso=14 de outubro de 2011|xornal=Daily Record|localización=Escocia|data=2 de maio de 2011}}</ref>
 
Escocia é membro do [[Consello británico-irlandés]],<ref>{{cita web|url=http://www.britishirishcouncil.org/member-administrations/scotland-alba |título=Scotland / Alba |editor=British-Irish Council |dataacceso=4 de maio de 2013}}</ref> e da [[Asemblea parlamentaria británico-irlandesa]], así como no acordo da [[Common Travel Area]].<ref>http://www.ukba.homeoffice.gov.uk/sitecontent/documents/policyandlaw/IDIs/idischapter1/section2/section2.pdf?view=Binary</ref> Escocia é representada na Unión Europea e no [[Parlamento Europeo]] con seis MEPs.<ref>{{cita web|url=http://www.europarl.org.uk/view/en/office_Edinburgh/Scottish_MEPs.html;jsessionid=005970946462F044A2B9993965654292 |título=Scottish MEPs |editor=Europarl.org.uk |data= |dataacceso=14 de setembro de 2013}}</ref>
=== Historia antiga ===
[[Ficheiro:Skara Brae 2.jpg|miniatura|dereita|Restos dun asentamento neolítico en [[Skara Brae]], nas illas [[Órcadas]].]]
As continuas [[glaciación]]s, que cubriron por completo toda a superficie de terra da actual Escocia, destruíron calquera resto de presenza humano antes do período [[mesolítico]]. Crese que os primeiros grupos humanos post-glaciaisposglaciais de cazadores recolectores chegaron a Escocia hai 12.800 anos, despois de que o xeo desaparecese ó final da [[Último período glacial|última glaciación]].<ref>The earliest known evidence is a flint arrowhead from [[Islay]]. See Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. London. Thames & Hudson. Page 42.</ref><ref>Sites at [[Cramond]] dated to 8500 BC and near [[Kinloch Castle|Kinloch]], [[Rùm]] from 7700 BC provide the earliest known evidence of human <u>occupation</u> in Scotland. See [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 "The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements"] megalithic.co.uk. Retrieved 10 February 2008 and Edwards, Kevin J. and Whittington, Graeme "Vegetation Change" in Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Edinburgh. [[Edinburgh University Press]]. Page 70.</ref>
 
Estes poboadores comezaron a construír as primeiras casas permanentes en terreo escocés hai 9.500 anos, e as primeiras aldeas hai 6.000 anos. A vila de [[Skara Brae]], nas [[Órcadas]], data deste período. As construcións [[neolítico|neolíticas]] e os lugares rituais e de enterramento son particularmente comúns e están ben preservados nas illas [[Órcadas]] e [[Illas Shetland|Shetland]], e nas [[Hébridas Exteriores]], onde a ausencia de árbores motivou que as estruturas fosen construídas coa pedra do lugar.<ref>{{cita libro|apelido=Pryor|nome=Francis|título=Britain BC| editor=HarperPerennial|localización=Londres|ano=2003|isbn=978-0-00-712693-4|páxinas=98–104 & 246–250}}</ref>
Durante a [[Idade do Bronce]] tardía, Escocia puido formar parte dunha cultura de comercio marítimo chamada [[Idade do Bronce atlántica]], que incluía outras [[nacións celtas]], e áreas das actuais Inglaterra, Francia, España e Portugal.<ref name=Koch>{{cita web|url=http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Research/ODonnell.pdf|título=O'Donnell Lecture 2008 Appendix|editor=University of Wales |apelido=Koch|nome=John|dataacceso=27 de maio de 2010}}</ref><ref name=Koch2009>{{cita libro |apelido= Koch |nome = John |título = Tartessian: Celtic from the Southwest at the Dawn of History in Acta Palaeohispanica X Palaeohispanica 9 (2009)| editor=Palaeohispanica | ano = 2009 | páxinas = 339–351 | url = http://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/29/54/26koch.pdf | id = | issn = 1578-5386 | dataacceso =17 de maio 2010}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146413465|título=New research suggests Welsh Celtic roots lie in Spain and Portugal|editor=The Megalithic Portal|apelido=Koch|nome=John|dataacceso=10 de maio 2010}}</ref><ref>{{cita libro|apelido=Cunliffe|nome=Barry|título=A Race Apart: Insularity and Connectivity in Proceedings of the Prehistoric Society 75, 2009, pp. 55–64|ano=2008| editor=The Prehistoric Society|páxina=61}}</ref>
 
No inverno de [[1850]], unha gran tempestade bateu Escocia causando numerosos danos e máis de 200 mortos.<ref name=bryson2010>{{harvnb|Bryson|2010}}</ref> Na baía de Skaill, o temporal arrincou a terra dun gran outeiro irregular, coñecido como "Skerrabra". Cando a tormenta amainou, a xente do lugar descubriu o contorno dunha vila, formada por varias casas pequenas sen teito.<ref name=bryson2010/><ref name=OSB>[http://www.orkneyjar.com/history/skarabrae/ "Skara Brae: The Discovery of the Village"]. Orkneyjar. Retrieved 29 September 2012.</ref> William Watt de Skaill, o [[laird]] local, comezou unha excavaciónescavación no lugar, pero despois de desenterrar catro das casas, abandonou o traballo en [[1868]].<ref name=OSB/> O sitio permaneceu imperturbávelimperturbábel ata 1913, cando nunha única semana, o lugar foi saqueado por un grupo de homes con [[pa (ferramenta)|pas]] que se fixo cunha cantidade descoñecida de obxectos.<ref name=bryson2010/> En 1924, outra tormenta varreu parte dunha das casas e entón determinouse que o sitio debía ser mellor preservado e máis seriamente investigado.<ref name=bryson2010/> O traballo déuselle ó profesor [[Vere Gordon Childe]], da [[Universidade de Edimburgo]], que viaxou a Skara Brae por vez primeira en 1927.<ref name=bryson2010/>
 
=== Influencia romana ===
A [[protohistoria]] escrita de Escocia comeza coa chegada do [[Imperio Romano]] á zona sur e central de Gran Bretaña, o que se coñece hoxe como Inglaterra e Gales, e a administraron como unha pronvinciaprovincia á que chamaron ''[[Britania]]''. As invasións e ocupacións romanas do sur de Escocia soamente foron unha serie de breves encontros.
 
[[Ficheiro:Edinburgh Castle from the south east.JPG|miniatura|esquerda|[[Castelo de Edimburgo]]. A presenza humana neste lugar data do [[século -IX]], mais a súa orixe é incerta.]]
De acordo co historiador romano [[Publio Cornelio Tácito|Tácito]], os [[caledonios]] "recorreron á resistencia armada a grande escala", atacando os fortes romanos e mantendo combates coas [[Lexión romana|lexións]]. Nun sorpresivo ataque nocurnonocturno, os caledonios acabaron con case toda a [[Lexión IX Hispana]], ata que foi salvada pola cabalería de Agrícola.<ref name="The Romans in Scotland">{{cita web |url=http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/the_romans/ |título=The Romans in Scotland |editor=BBC}}</ref>
 
Nos anos [[83]] e [[84]], o xeneral [[Cneo Xulio Agrícola]] derrotou ós caledonios na [[Batalla do monte Graupius]]. Tácito escribiu que, antes da batalla, o líder caledonio, [[Calgaco]], fixo un discurso no que chamou á súa xente os "derradeiros libres" e acusou ós romanos de "facer do mundo un deserto e chamalo paz".<ref name="The Romans in Scotland"/> Despois da vitoria romana, os seus fortes foron situados ó longo do [[Gask Ridge]]. Tres anos despois da batalla, o exército romano retirouse do territorio de [[Southern Uplands]].<ref>Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', in Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 BC&nbsp;— AD 1000. Edinburgh. Edinburgh University Press</ref>
O reino dos pictos do século VIII, cando [[Beda]] o describiu, era aproximadamente do mesmo tamaño que o reino escocés de [[Alexandre I de Escocia|Alexandre I]] (1107–1124). Porén, no século X, o reino picto foi dominado pola cultura gaélica, e desenvolveuse unha historia tradicional sobre unha conquista irlandesa arredor do antergo da dinastía real contemporánea, [[Kenneth I de Escocia|Cináed mac Ailpín]] (Kenneth MacAlpin).<ref name=Lynch_359>{{cita libro|capítulo=Kenneth mac Alpin|apelido=Brown|nome=Dauvit|editor=M. Lynch|título=The Oxford Companion to Scottish History|editor=[[Oxford University Press]]|localización=Oxford|páxina=359|ano=2001|isbn=978-0-19-211696-3}}</ref><ref>{{cita novas|xornal=Innes Review|editor=Scottish Catholic Historical Association |apelido=Brown|nome=Dauvit|título=Dunkeld and the origin of Scottish identity|issue=48|localización=Glasgow|páxinas=112–124|ano=1997}} reprinted in [[Dauvit Broun]] and [[Thomas Owen Clancy]] (eds.), (1999)''Spes Scotorum: Hope of Scots'', Edinburgh: T.& T.Clark, pp. 95–111. ISBN 978-0-567-08682-2</ref><ref>{{cita libro|nome=Sally|apelido=Foster|título=Picts, Gaels and Scots (Historic Scotland)|localización=Londres|ano=1996|editor=Batsford|isbn=978-0-7134-7485-5}}</ref>
 
Dende unha base territorial no leste de Escocia, no norte do [[Río Forth]] e no sur do [[Río Oykel]], o reino conseguiu o control das terras que limitaban ó norte e ó sur. No século XII, os reinos de Alba anexionaran ós seus territorios as terras anglófonas do sueste e conseguiron a soberanía do [[Galloway]] gaélico e do [[Caithness]] nórdico. Cara o final do [[século XIII]], o reino de Escocia tiña aproximadamente as súas fronteiras actuais. Porén, os procesos de cambio cultural e económicos de comezos do século XII garantizaríangarantirían que Escocia sería moi diferente a finais da Idade Media.
 
A razón deste cambio foi o reinado de [[David I de Escocia|David I]] e a [[Revolución davidiana]]. Grandes transformacións como o [[feudalismo]], a reorganización do goberno e as primeiras vilas legalmente recoñecidas (chamadas "burgos") producíronse neste período. Estas institucións e a inmigración de cabaleiros e cregos franceses e anglo-franceses facilitou a [[osmose]] cultural. Deste xeito, a parte leste do reino orixinal converteuse, ó igual que o adquirido sueste, en anglófono, mentres que o resto do país conservou a [[lingua gaélica escocesa]], agás as illas Órcadas e Shetland, que estiveron baixo dominio nórdico ata 1468.<ref>{{cita libro|apelido=Withers|nome=Charles, W.J.|título=Gaelic in Scotland, 1698–1981|editor=John Donald |localización=Edimburgo |ano=1984 |páxinas=16–41; |isbn=978-0-85976-097-3 |authorlink=Charles W. J. Withers}}</ref><ref name=Barrow/><ref>{{cita web |url=http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html |editor=Bòrd na Gàidhlig |autor=Thomas Owen Clancy |título=Gaelic Scotland: a brief history |dataacceso=21 de setembro de 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 11 de setembro de 2007}}</ref> O estado escocés mantivo un período de estabilidade entre os séculos XII e XIV, nunha relativa paz con Inglaterra. Así mesmo, establecéronse ligazóns culturais e de comercio co continente, e no cumio da súa cultura apareceu [[Duns Scoto]], un dos filósofos máis influíntesinfluentes e importantes de Europa.
 
[[Ficheiro:Wfm wallace monument cropped.jpg|miniatura|upright|esquerda|O [[Monumento Wallace]] na honra de [[William Wallace]], o heroe nacional escocés do século XIII.]]
A morte de [[Alexandre III de Escocia|Alexandre III]] en marzo de 1286, seguida pola da súa neta [[Margarida I de Escocia|Margarida I]], rompeu a liña de sucesión da monarquía escocesa e rematou coa idade dourada de 200 anos de duración que comezara David I. [[Eduardo I de Inglaterra]] foi convidado a arbitrar entre os pretendentes da coroa escocesa, e organizou un proceso coñecido como "Grande causa" para identificar ó reclamante máis lexítimo. [[Xoán I de Escocia|Xoán de Balliol]] foi nomeado rei no gran salón do [[Castelo de Berwick]] o 17 de novembro de 1292, e foi presentado en [[Scone, Escocia|Scone]] o 30 de novembro, o día de [[André Apóstolo|Santo André]]. Eduardo I, que forzara ser recoñecido como "Señor Supremo de Escocia", o señor feudal do reino, minou de xeito constante a autoridade de Xoán.<ref>{{cita web |url=http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm |título=Scotland Conquered, 1174–1296 |editor=National Archives}}</ref> En 1294, Balliol e outros señores escoceses rexeitaron a demanda de Eduardo de servir no seu exército contra os franceses. Pola contra, o [[parlamento escocés]] mandou enviados a Francia para negociar unha alianza. Escocia e Francia selaron un tratado o 23 de outubro de 1295, coñecido como [[Auld Alliance]] (1295–1560). Isto motivou a guerra, e o Rei Xoán foi deposto por Eduardo, quen tomou o control persoal de Escocia. [[Andrew Moray]] e [[William Wallace]] xurdiron como os principais líderes da resistencia contra o dominio inglés no que se converterían nas [[Guerras de independencia de Escocia]] (1296–1328).<ref>{{cita web |url=http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/regained.htm |título=Scotland Regained, 1297–1328 |editor=National Archives of the United Kingdom}}</ref>
 
A natureza do conflito cambiou significativamente cando [[Roberto I de Escocia|Robert the Bruce, Conde de Carrick]], acabou co seu principal rival, [[John III Comyn, Señor de Badenoch|John Comyn]], o 10 de febreiro de 1306 en [[Greyfriars Kirk]], [[Dumfries]].<ref>{{cita libro|título=King Robert the Bruce|nome=A. F.|apelido=Murison|edición=reprint 2005|editor=Kessinger Publishing|ano=1899|isbn=9781417914944|páxina=30|url=http://books.google.co.uk/books?id=iMEMc45g9s8C}}</ref> Foi coroado rei (como Roberto I) sete semanas despois. Roberto I loitou por recuperar a Independencia de Escocia durante 20 anos. A vitoria na [[Batalla de Bannockburn]] en 1314 provouprobou que os escoceses recuperaran o control do seu reino. En 1315, [[Edward Bruce]], o irmán do rei, foi brevemente nomeado [[Gran rei de Irlanda]] durante unha invasión de Irlanda, fracasada en última instancia, que tiña o obxectivo de fornecer a posición de Escocia nas súas guerras contra Inglaterra. En 1320, a primeira declaración de independencia do mundo, a [[Declaración de Arbroath]], que tiña o apoio do [[Xoán XXII, papa|Xoán XXII]], conseguiu o recoñecemento legal da soberanía escocesa fronte a Coroa inglesa.
 
Porén, a guerra con Inglaterra continuou varias décadas despois da morte de Bruce. A guerra civil entre a dinastía Bruce e o conflito de longa duración cos seus rivais Comyn-Balliol, durou ata mediados do [[século XIV]]. Malia isto, a dinastía Bruce tivo éxito, e a falta de herdeiro de [[David II de Escocia|David II]] permitiu que o seu medio sobriño [[Roberto II de Escocia|Robert II]] chegase ó trono e establecese a [[Casa de Estuardo]].<ref name=Barrow>{{cita libro |authorlink=G. W. S. Barrow |apelido=Barrow |nome=Geoffrey, W. S. |título=Robert Bruce & the Community of the Realm of Scotland |edición=4th |editor=Edinburgh University Press |ano=2005 |isbn=0-7486-2022-2 |origyear=1965}}</ref><ref name=Grant>{{cita libro |nome=Alexander |apelido=Grant |título=Independence and Nationhood: Scotland, 1306–1469 |edición=New |data=6 de xuño de 1991 |origyear=1984 |editor=Edinburgh University Press |páxinas=3–57 |isbn=978-0-7486-0273-5}}</ref> Os Estuardo gobernaron Escocia durante o que restaba da [[Idade Media]]. O país experimentou unha gran prosperidade dende finais do século XIV ata a [[Reforma Escocesa|Reforma]], tendo en conta o conflito continuo con Inglaterra, a división crecente entre as [[Highlands]] e as [[Terras Baixas Escocesas|Lowlands]], e as numerosas minorías reais.<ref name=Grant/><ref>{{cita libro|nome=Jenny|apelido=Wormald|título=Court, Kirk and Community: Scotland|edición=New|editor=Edinburgh University Press|data=6 de xuño de 1991|isbn=978-0-7486-0276-6|origyear=1981}}</ref>
En 1502, [[Xacobe IV de Escocia]] asinou o [[Tratado de Paz Perpetua]] con [[Henrique VII de Inglaterra]]. Asemade, casou coa filla de Henrique, [[Margarida Tudor]], preparando o escenario para a [[Unión das Coroas]]. A Henrique, o matrimonio cunha das dinastías máis estables de Europa deulle lexitimidade á nova liña real dos Tudor.<ref>{{cita web | url =http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/james_iv/| título =James IV, King of Scots 1488–1513| editor =BBC}}</ref> Unha década despois, Xacobe tomou a fatídica decisión de invadir Inglaterra en apoio a Francia baixo os termos da [[Auld Alliance]]. El foi o derradeiro monarca británico que morreu en combate, na [[Batalla de Flodden]].<ref>{{cita web | url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/210431/Battle-of-Flodden| título =Battle of Flodden, (Sept.&nbsp;9, 1513), | editor =Encyclopædia Britannica}}</ref> A relación da Auld Alliance rematou co [[Tratado de Edimburgo]]. Francia comprometeuse a retirar tódalas súas tropas terrestres e navais. Ese mesmo ano, en 1560, [[John Knox]] decatouse do seu obxectivo de ver a Escocia convertida nunha nación [[protestantismo|protestante]] e o parlamente escocés revocou a autoridade papal en Escocia.<ref>{{cita web | url =http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/scottish_reformation/| título =The Scottish Reformation, | editor =BBC Scotland}}</ref> [[María I de Escocia|María, Raíña dos escoceses]], que era católica e antiga raíña de Francia, foi forzada a abdicar en 1567.<ref>{{cita web | url =http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/religion.htm| título =Religion, Marriage and Power in Scotland, 1503–1603| editor =The National Archives of the United Kingdom}}</ref>
 
En 1603, [[Xacobe VI de Escocia e I de Inglaterra|Xacobe VI, Rei dos escoceses]] herdou os tronos do [[Reino de Inglaterra]] e do [[Reino de Irlanda]], converteuse no Rei Xacobe I de Inglaterra e Irlanda, e cambiou [[Edimburgo]] por Londres.<ref>{{cita libro |título=Chronology of Scottish History|editor=Geddes & Grosset |isbn=1-85534-380-0 |apelido=Ross |nome=David |ano=2002 |páxina=56}}</ref> Agás un curto período coñecido como [[O Protectorado]], Escocia seguiu sendo un estado, mais houbo un conflito considerable entre a coroa e os [[Covenanter]]s sobre a forma de goberno da Igrexa. A [[Revolución Gloriosa]] de 1688–89 supuxo o destroamentodestronamento do [[Xacobe II de Inglaterra|Rei Xacobe VII de Scotland e II de Inglaterra]] polo parlamento inglés en favor de [[William e Mary]]. A finais dos anos 1690, Escocia experimentou fames, que reduciron a poboación de partes do país nun 20 por cento.<ref>"''[http://books.google.com/books?id=RiLjHZdt-sMC&pg=PA2&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Famine in Scotland: The 'Ill Years' of the 1690s]''". Karen Cullen,Karen J. Cullen (2010). [[Edinburgh University Press]]. p.2. ISBN 0-7486-3887-3</ref>
 
En 1698, os escoceses tentaron un ambicioso proxecto para asegurar unha colonia de negociación no [[Istmo de Panamá]]. Practicamente tódolos escoceses con cartos e terras investiron no [[Proxecto Darien]]. O seu fracaso provocou a ruína deses propietarios de terras, pero non a dos burgos. Porén, a ruína dos nobres, xunto coa ameaza da invasión inglesa, xogou un papel determinante no convencemento da elite escocesa de volver unirse con Inglaterra.<ref>{{cita web|url=http://www.scottishaffairs.org/backiss/pdfs/sa52/Sa52_Scott.pdf |título=Why did the Scottish parliament accept the Treaty of Union? |editor=Scottish Affairs |dataacceso=1 de maio de 2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.scottishhistorysociety.org/departments/scottishhistorysociety/resources/popularoppositiontotheratificationofthetreatyofanglo-scottishunionin1706-7/backgroundtotheissues/ |título=Popular Opposition to the Ratification of the Treaty of Anglo-Scottish Union in 1706-7 |editor=University of St Andrews}}</ref>
Tradicionalmente considérase que a Ilustración escocesa concluíu a finais do [[século XVIII]],<ref name="Magnusson">{{Citation| last=M. Magnusson |title=Review of James Buchan, ''Capital of the Mind: how Edinburgh Changed the World'' | journal=New Statesman | date=10 November 2003 | url = http://www.newstatesman.com/200311100040 | archiveurl =http://www.webcitation.org/5z3JQonlV| archivedate =30 May 2011}}</ref> mais as contribucións escocesas á ciencia e ás letras británicas continuaron por outros 50 anos máis, grazas a figuras como os físicos [[James Clerk Maxwell]] e William Thomson, Barón de Kelvin, e enxeñeiros e inventores como [[James Watt]] e [[William Murdoch]], cuxos traballos foron cruciais para o desenvolvemento tecnolóxico da Revolución Industrial.<ref>E. Wills, ''Scottish Firsts: a Celebration of Innovation and Achievement'' (Edinbugh: Mainstream, 2002).</ref> Na literatura, a figura máis exitosa de mediados do século XIX foi [[Walter Scott]]. O seu primeiro traballo de prosa, [[Waverley (noveala)|Waverley]] (1814), é considerada a primeira novela histórica.<ref>{{Citation |autor=K. S. Whetter |ano=2008 |título=Understanding Genre and Medieval Romance |páxina=28|publisher=Ashgate }}</ref> Scott tivo unha exitosa carreira, probablemente maior que a de calquera outro, debido á popularidade da cultura escocesa.<ref>{{Citation |author=N. Davidson |year=2000 |title=The Origins of Scottish Nationhood |page=136 |publisher=Pluto Press }}</ref> A finais do [[século XIX]], gran número de autores escoceses acadaron a reputación internacional, como [[Robert Louis Stevenson]], [[Arthur Conan Doyle]], [[J. M. Barrie]] e [[George MacDonald]].<ref>{{Citation |título=Cultural Profile: 19th and early 20th century developments |journal=Visiting Arts: Scotland: Cultural Profile |url=http://www.culturalprofiles.net/scotland/Directories/Scotland_Cultural_Profile/-5402.html |archiveurl=http://www.webcitation.org/62yP6lcz7 |archivedate=5 November 2011}}</ref> Escocia tamén tivo un papel destacado no desenvolvemento da arte e da arquitectura. A [[Escola de Glasgow]], que floreceu a comezos do século XX, produciu unha mestura de influencias como o [[Rexurdimento celta]], o [[Arts and Crafts Movement]], e o [[Xaponismo]], que axudaron a definir o estilo da [[Art Nouveau]]. Entre os seus expoñentes está o arquitecto e artista [[Charles Rennie Mackintosh]].<ref>Stephan Tschudi-Madsen, ''The Art Nouveau Style: a Comprehensive Guide'' (Courier Dover, 2002), pp. 283–4.</ref>
 
Este período tamén viu un proceso de rehabilitación da cultura das Highland. Na década de 1820, como parte da corrente [[Romanticismo|romanticista]], o [[tartán]] e o [[kilt]] foron adoptados por membros da elite social, non só en Escocia, senón tamén en Europa,<ref>J. L. Roberts, [http://books.google.com/books?id=WlnNUCS4R_MC&pg=PA193&dq=clans+tartan+laws+jacobite&hl=En&ei=nJoTTry1IMGq8QODnbX8Bw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=5&ved=0CEgQ6wEwBA#v=onepage&q&f=false ''The Jacobite Wars''], pp. 193–5.</ref><ref name=Sievers2007>M. Sievers, [http://books.google.com/books?id=_U-5sq5MDBQC&pg=PA23&dq=tartan+highland+romantic&hl=En&ei=JqATTq_bD5Gy8QOpk7H8Bw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=5&sqi=2&ved=0CEIQ6wEwBA#v=onepage&q=tartan%20highland%20romantic&f=false ''The Highland Myth as an Invented Tradition of 18th and 19th century and Its Significance for the Image of Scotland''] (GRIN Verlag, 2007), pp. 22–5.</ref> en parte debido á popularidade do ciclo de [[Ossian]] de Macpherson<ref>P. Morère, ''Scotland and France in the Enlightenment'' (Bucknell University Press, 2004), pp. 75–6.</ref><ref>William Ferguson, [http://books.google.com/books?id=nPpp6ED8c3EC&pg=PA227&dq=ossian+macpherson&hl=En&ei=UaIUTrLIAYGq8APf5tz7Bw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=6&ved=0CEkQ6wEwBQ#v=onepage&q=ossian%20macpherson&f=false ''The identity of the Scottish Nation: an Historic Quest''] (Edinburgh: Edinburgh University Press, 1998), p. 227.</ref> e ás novelas Walter Scott.<ref>Divine, ''Scottish Nation'' pp. 292–95.</ref> Porén, as Highlands continuaron a ser unhas terras pobres e tradicionais.<ref>M. Gray, ''The Highland Economy, 1750–1850'' (Greenwood, 1976).</ref> A vontade de mellorar a produtividade na agricultura motivou as [[Highland Clearances]], nas que gran parte da poboación das Highlands sufriu traslados forzosos a terras onde podían adicarsededicarse á cría de ovellas. Estes traslados cambiaron as formas da agricultura en toda Gran Bretaña, e como resultado, producíronse faltas de protección para os propietarios baixo a [[lei escocesa]], a modificación do sistema tradicional de [[clans escoceses|clans]] e desafiuzamentos brutais.<ref>E. Richards, ''The Highland Clearances: People, Landlords and Rural Turmoil'' (2008).</ref> Ademais, produciuse un éxodo continuo do campo ás cidades, así como a Inglaterra, Canadá, América ou Australia.<ref>J. Wormald, ''Scotland: a History'' (2005), p. 229.</ref> A poboación medrou constantemente durante este século, de 1&nbsp;608&nbsp;000 no censo de 1801 a 2&nbsp;889&nbsp;000 en 1851 e 4&nbsp;472&nbsp;000 inen 1901.<ref>A. K. Cairncross, ''The Scottish Economy: A Statistical Account of Scottish Life by Members of the Staff of Glasgow University'' (Glasgow: Glasgow University Press, 1953), p. 10.</ref> Mesmo co gran desenvolvementedesenvolvemento da industria, non había traballos bos de abondo. Como consecuencia, durante o período 1841–1931, case 2 millóns de escoceses migraron cara Norteamérica e Australia, e outros 750.000 a Inglaterra.<ref name=Huston&Knox2001pxxxii>R. A. Houston and W. W. Knox, eds, ''The New Penguin History of Scotland'' (Penguin, 2001), p. xxxii.</ref>
 
[[Ficheiro:Disruption forming Free Kirk.jpg|miniatura|dereita|350px|A interrupción da asemblea pintada por [[David Octavius Hill]].]]
Despois de anos de loita prolongada en Kirk, en 1834 os evanxélicos gañaron o control da Asemblea Xeral e aprobaron a lei de veto, que permitiría ás congregacións rexeitar "intrusos" non desexados. Os seguintes "Dez Anos de Conflito" de disputas legais e políticas, acabaron coa derrota dos non-intrusionistas nos tribunais civís. O resultado foi un cisma da igrexa por parte dalgúns dos non-intrusionistas liderado polo Dr [[Thomas Chalmers]], e que foi coñecida como [[Cisma de 1843]]. Case un terzo do clero, maioritariamente do Norte e das Highlands, formou a [[Igrexa Libre de Escocia]].<ref name=Robb1990>G. Robb, "Popular Religion and the Christianization of the Scottish Highlands in the Eighteenth and Nineteenth Centuries", ''Journal of Religious History'', 1990, 16(1): 18–34.</ref> As divisións crecentes entre os fundamentalistas [[Calvinismo|calvinistas]] e os liberais teolóxicos, deveu nunha separación na Igrexa Libre na que os calvinistas formaron a [[Igrexa Presbiteriana Libre de Escocia]] en 1893.<ref name=Koch2006p416-7>J. T. Koch, ''Celtic Culture: a Historical Encyclopedia, Volumes 1–5'' (ABC-CLIO, 2006), pp. 416–7.</ref> A [[emancipación católica]] de 1829 e gran número de inmigrantes irlandeses, particularmente concentrados en Glasgow despois das fames dos anos 1840, levaron a unha transformación nas fortunas do catolicismo. En 1878, e malia a oposición, a xerarquía eclesiástica católica romana foi restaurado no país, e o catolicismo tornouse unha relixión significativa en Escocia.<ref name=Koch2006p416-7/>
 
A [[industrialización]], a urbanización e a interrupción de 1843, minaron a tradición das escolas parroquiais. Dende 1830, o estado comezou a financiar edificios con subenciónssubvencións; dende 1846 fundáronse colexios por patrocinio directo; e en 1872, Escocia adoptou o sistema de escolas de Inglaterra, xestionado polas xuntas escolares locais.<ref name=Devine2001p91-100>T. M. Devine, ''The Scottish Nation'', pp. 91–100.</ref> A histórica [[Universidade de Glasgow]] converteuse en líder da alta educación británica por satisfacer as necesidades educativas ós mozos das clases urbanas e comerciais, a diferenza dos de clase alta.<ref>Paul L. Robertson, "The Development of an Urban University: Glasgow, 1860–1914", ''History of Education Quarterly'', Winter 1990, vol. 30 (1), pp. 47–78.</ref> A [[Universidade de St Andrews]] foi a pioneira na admisión de mulleres nas universidades escocesas. A partir de 1892, tódalas universidades escocesas admitiron a mulleres, e o número de graduadas incrementouse constantemente ata o século XX.<ref name=Rayner-Canham2008>M. F. Rayner-Canham and G. Rayner-Canham, ''Chemistry was Their Life: Pioneering British Women Chemists, 1880–1949'', (Imperial College Press, 2008), p. 264.</ref>
 
=== Comezos do século XX ===
A guerra viu o xurdimento dun movemento político chamado "[[Red Clydeside]]", dirixido por militantes sindicalistas. Antigamente fortemente [[Partido Liberal (Reino Unido)|liberais]], os distritos industriais pasaron a ser [[Partido Laborista (Reino Unido)|laboristas]] en 1922, con gran base nos distritos de irlandeses católicos de clase traballadora. As mulleres eran especialmente activas na solidariedade veciñal e en temas de vivenda. Porén, os "Reds" incluíronse no Partido Laborista e tiveron pouca influencia no Parlamente, polo que o estado de ánimo pasou á desesperación pasiva nos anos 1920.<ref>Iain McLean, ''The Legend of Red Clydeside'' (1983)</ref>
 
A industria naval medrou con renovada prosperidade, mais unha crise afectou seriamente á economía en 1922, e o sector non se recuperou plenamente ata 1939. Os anos de entreguerra estiveron marcados polo estancamento económico e o alto desemprego.<ref>Finlay, ''Modern Scotland 1914–2000'' (2006), pp 34–72</ref> De feito, a guerra trouxo canda si desestruturacións sociais, culturais, económicas e politicaspolíticas. A alta dependencia e a obsolescencia da industria e da minería foron problemas moi importantes, e ninguén ofreceu solucións factibles. Finlay (1994) reflicte a desesperanza como o sentimento xeralizadoxeneralizado que preparou ós líderes empresariais e políticos a aceptar a nova ortodoxia de goberno centralizado cando chegou a [[Segunda Guerra Mundial]].<ref>Richard J. Finlay, "National identity in Crisis: Politicians, Intellectuals and the 'End of Scotland', 1920–1939," ''History,'' June 1994, Vol. 79 Issue 256, pp 242–59</ref>
 
A [[Segunda Guerra Mundial]] trouxo nova prosperidade, malia os grandes bombardeos a cidades pola [[Luftwaffe]]. Produciuse a invención do [[radar]] por [[Robert Watson-Watt]], que foi moi valioso na [[Batalla de Inglatera]].<ref>Finlay, ''Modern Scotland 1914–2000'' (2006), pp 162–197</ref>
Nas [[eleccións ao Parlamento escocés de 2007]], o [[Partido Nacional Escocés]] (''Scottish National Party'' ou SNP) obtivo a [[maioría simple]]. O líder do partido, [[Alex Salmond]], foi elixido como ''First Minister'' dun goberno en minoría o [[6 de maio]] de [[2007]]. Outros partidos con representación na cámara son o [[Partido Laborista]], dirixido por Wendy Alexander; o [[Partido Conservador Escocés]], encabezado por Annabelle Goldie; o Partido Liberal-demócrata de Nicol Stephen e o Partido Verde Escocés, codirixido por Robin Harper. [[Margo MacDonald]] é ademais a única independente en obter un asento como membro do Parlamento Escocés.
 
Escocia ten ademais representación na [[Cámara dos Comúns do Reino Unido]], con 59 representantes elixidos en función dos distritos electorais escoceses. A ''[[Scotland Office]]'' ou "Oficina de Escocia", dirixida polo [[Secretario de Estado de Escocia]], é o departamento do [[Goberno Británico]] adicadodedicado a tratarestratar os asuntos relacionados con Escocia. Dende xuño de [[2007]], o cargo de Secretario de Estado para Escocia ocúpao Des Browne.
 
[[Ficheiro:ScotlandLabelled.png|miniatura|200px|esquerda|Mapa de Escocia coa división en 32 concellos]]
{{Artigo principal|Símbolos nacionais de Escocia}}
[[Ficheiro:Flag of Scotland.svg|miniatura|esquerda|200px|[[Bandeira de Escocia]]]]
A [[bandeira de Escocia]], coñecida como Saltire ou "Cruz de San[[Santo AndrésAndré]]", data -segundo a lenda- do [[século IX]], polo que, de ser isto certo, sería un dos emblemas nacionais máis antigos aínda en uso.<ref>[http://www.siliconglen.com/Scotland/1_3.html The Saltire (Scotland's flag)]</ref><ref>[http://www.geo.ed.ac.uk/home/Scotland/saltire.html The Scottish Flag]</ref> Esta cruz tamén entrou a formar parte da [[bandeira do Reino Unido]] ou Union Jack en [[1606]]. Hai moitos outros símbolos de Escocia, oficiais ou non, tales como o [[cardo]] (a flor nacional), a [[Declaración de Arbroath]], o debuxo do [[tartán]], relacionado cos [[clans escoceses]], ou a bandeira do "León Rampante" que aparece no [[Estandarte Real de Escocia]].<ref>[http://www.rampantscotland.com/symbols/blsymbols_index.htm Symbols of Scotland]</ref> O lema nacional é ''[[Nemo me impune lacessit]]'', que pode traducirse como Ninguén me ofende impunemente", e que á súa vez vencéllase co cardo.
 
A canción ''[[Flower of Scotland]]'' é popularmente considerada como himno nacional de Escocia, competindo con ''Scotland the Brave''. A primeira é a que se emprega a maioría de acontecementos políticos e deportivos, por exemplo os encontros da [[selección de fútbol de Escocia]], mentres que a segunda úsase para representar a Escocia nos [[Xogos da Commonwealth]]. Dado que non existe un himno oficial, a disputa continúa aberta, especialmente tras a Devolución de poderes de [[1998]]. Existen outras cancións candidatas, como ''Scots Wha Hae'', ''A Man's A Man for a'That ou'', máis recentemente, ''I'm Gonna Be (500 Miles).''<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/4036123.stm A demanda dun himno cae en oídos xordos]</ref>
Usuario anónimo