Diferenzas entre revisións de «Maryland»

corrixo
(agora faise en d:Wikidata)
(corrixo)
}}
 
'''Maryland''' é un dos 50 [[Estados dos Estados Unidos da América|estados]] dos [[Estados Unidos de América]]. Maryland recibiu o seu nome en homenaxe á Raíña [[Henrietta María de Francia]], esposa do [[Rei]] [[Carlos I de Inglaterra]]. Maryland foiFoi unha das [[Trece Colonias]] que se rebelaron contra o dominio [[Reino Unido|británico]] na rexión. O cognome do estado é ''Old Line State'', en homenaxe ás súas "tropas de liña" (''troops of the line''), que foron por varias veces eloxiadas por [[George Washington]] pola súa excelente actuación na [[Revolución Americana de 1776]].
 
Recibiu o seu nome en homenaxe á Raíña [[Henrietta María de Francia]], esposa do [[Rei]] [[Carlos I de Inglaterra]].
 
O actual himno dos Estados Unidos, ''[[The Star-Spangled Banner]]'', escribiuno [[Francis Scott Key]], un [[poeta]] que se inspirou ao ver as tropas americanas defendéndose con éxito dun ataque das tropas navais do Reino Unido (na época, a maior potencia militar do mundo) contra [[Baltimore]], na [[Guerra de 1812]].
[[Ficheiro:Susquehanna River 700.jpg|250px|dereita|miniatura|Vista do [[Río Susquehanna]].]]
 
Maryland está situado na [[Rexión Sur (Estados Unidos)|Rexión Sur]]. Limita ao norte con [[Pensilvania]], ao oeste con [[Virxinia Occidental]], ao leste con [[Delaware]] e o [[océano Atlántico]] e ao sur, separados a través do [[río Potomac]], con [[Virxinia]]. Próximo ao centro do estado, ás marxes do río Potomac, localizase a capital americana, o [[Distrito de Columbia]]. A [[Baía Chesapeake]], case divide o estado en dous., Contándosee contando que o [[río Susquehanna]], que desemboca na Baíabaía, o estado efectivamente está dividido en dous.
 
A extensión do litoral de Maryland co [[océano Atlántico]] é de 50 km. Porén, contándosecontando a Baíabaía Chesapeake e as illas dentro da baía, este número aumenta paraata os 5.134 quilómetros.; Aa maior parte dos [[río]]s do Estadoestado desembocan na Baíabaía Chesapeake. Non existen [[lago]]s naturais, aínda que existan lagos artificiais, criadoscreados por [[encoro]]s coa intención de xerar [[electricidade]].; Oo maior deses lagos posúe 1.600 hectáreas. Cerca de 40 % do estado é cuberto por [[bosque]]s.
 
Maryland está dividido en cinco distintas rexións xeográficas:
* Os ''Planaltos do Apalaches'', que se estende de [[Xeorxia, Estados Unidos de América|Xeorxia]] ata [[Estado de Nova York|Nova York]], ocupan o extremo occidente do Estado; caracterízase polo terreo accidentado e montañoso. O punto máis alto de Maryland, ''Backbone Mountain'', cos seus 1.024 metros de [[altitude]], localízase nesta rexión.
* O ''Val do Apalache'', que se estende desde [[Alabama]] ata a [[Nova Jersey]], pasa por Maryland, localizándose inmediatamente ao leste dos Planaltos do Apalache. A sección do Val do Apalache en Maryland caracterízase pola súa largura. Esta sección separa a [[Pensilvania]] da [[Virxinia Occidental]], e posúe apenas algúns quilómetros de larguralonxitude - apenas 2,9 na parte máis estreita. Caracterizado polo seu terreo montañoso, accidentado, e polaspolos seus bosques, que ocupan máis de 70 % da rexión.
* A ''Blue Ridge'', que se estende desde Xeorxia ata a Pensilvania, pasa por Maryland, localízase inmediatamente ao leste do Val do Apalache. A Blue Ridge posúe apenas algúns quilómetros de larguralonxitude. CaracterizadoCaracterízase polas as súas altas montañas (a rexión posúe unha media de 600 metros de altitude) e pola néboa azul que por veces cobre a rexión.
* O ''Piemonte'', que se estende desde Alabama ata a Nova Jersey, forma en Maryland unha faixa de 80 quilómetros de larguralonxitude, que se estende ata as proximidades da Baíabaía de Chesapeake. O Piemonte efectivamente cerca ao norte e ao sur a Baíabaía. Caracterízase polo seu solo extremadamente fértil,: a maior parte da produción agrícola do estado procede desta rexión.
[[Ficheiro:Maryland 90.jpg|250px|dereita|miniatura|Mapa político de Maryland e os seus 23 condados.]]
* As ''Planicies do Atlántico'', que ocupan aproximadamente o 45% do estado, localízanse no leste e no extremo sur de Maryland. Caracterízase pola súa baixa altitude e polos seus [[pantano]]s, localizados primariamente á leste da Baíabaía.
 
=== Clima ===
Maryland posúe un [[clima temperado]]. Para un estado relativamente pequeno como Marylandé, a temperatura e a precipitación media anual varían moito de rexión a rexión. Maryland, grazas á a súa proximidade co [[océano Atlántico]], posúe [[inverno]]s relativamente amenosagradables e [[verán]]s quentes. A temperatura media no inverno é de 1 °C en Baltimore e de -3 °C no extremo noroeste do estado, con mínimas entre -16 °C e 10 °C, e máximas entre -12 °C e 17 °C. No verán, a temperatura media é de 27 °C en Baltimore e de 22 °C no extremo noroeste, con mínimas de ata 13 °C, e máximas de ata 38 °C.
 
A temperatura máis baixa xa rexistrada en Maryland foi en [[Oakland, Maryland|Oakland]], onde foise rexistradadeu unha mínima de -40 °C eno [[13 de xaneiro]] de [[1912]]. A temperatura máis alta xa rexistrada no Estado foi no [[Condado de Allegany]], eno [[3 de xullo]] de [[1898]], e en [[Cumberland]] eno [[10 de xullo]] de [[1936]], ondecando foron rexistradas máximas de 43 °C.
 
Maryland receberecibe en media preto de 1.090 mm de precipitación anual (choiva, saraiba), e preto de 1.980 mm de neve por ano.
 
== Historia ==
=== Ata [[1775]] ===
Nativos indíxenas [[algonquino]]s vivían na rexión hai aproximadamente dez mil anos atrásantes da chegada dos primeiros [[Europa|europeos]] á rexión que constitúe actualmente o Estadoestado de Maryland. O primeiro europeo a explorar a rexión foi o [[España|español]] [[Pedro Menéndez de Avilés]], entón o gobernador da colonia española de [[Florida]], tendo explorado o que actualmente é a [[Baía de Chesapeake]], actualmente parte de Maryland, en [[1572]]. O primeiro posto comercial foi fundado en [[1631]], polo comerciante [[Reino Unido|británico]] [[Willian Claiborne]], dade [[Virxinia]].
 
En [[1631]], [[George Calvert]], un nobre británico, pediu á coroa británica poloo dereito de propiedade e goberno da rexión da rexión da Baíabaía de Chesapeake. Calvert era un nobre [[catolicismo|católico]], e quería unha colonia nas [[América]]s onde británicos católicos, que eran altamente discriminados polos británicos en xeral (que son en ana súa maioría [[protestante]]s), puidesen practicar a súa relixión. OA seusúa pedidopetición foi aceptadoaceptada polo [[Rei]] [[Carlos I de Inglaterra]] no [[1632|ano seguinte]]. Porén, George Calvert morrería en [[abril]] do mesmo ano. Carlos I cedeu entón cedeu ao fillo de George Calvert, [[Cæcilius Calvert]], a rexión, que foi nomeada de ''Maryland'' ("Terras de María"), en homenaxe á Raíña [[Henrietta María de Francia]], esposa de Carlos I. Cæcilius tamén era un católico. Cæcilius enviou os primeiros colonos á colonia provincial de Maryland, que desembarcaron na rexión en [[1634]].
 
Cæcilius era un católico, mais eraestaba obrigado a obedecer aos costumes da Igrexa Anglicana de Inglaterra. Porén, el quería que católicos británicos tivesen un lugar onde puidesen gozar de liberdade relixiosa. Cæcilius fixo do seu irmán Leonard o gobernador da colonia. Ao mesmo tempo, incentivaba os colonos a suxeriren [[lei]]s e auxiliar a Leonard na administración da colonia. En [[1649]], a Asemblea Colonial aprobou unha lei garantindo a todos os cidadáns da provincia o dereito de liberdade relixiosa, atraendo numerosos católicos doutras provincias americanas, en especial, dade [[Virxinia]].
 
Willian Claiborne e o seu asentamento comercial facíanformaban parte da colonia. Porén, Claiborne, un protestante, recusouse a recoñecer a autoridade dos Calvert sobre a rexión. En [[1654]], Claiborne liderou un grupo de protestantes que forzaron os Calvert a saírensaír do goberno. Claibornee así conseguiu controloucontrolar Maryland ata [[1658]], cando a coroa británica forzounoo forzou a ceder o goberno novamente para osaos Calvert. Cæcilius fixo presión ante a Asemblea Colonial a manter a lei que permitía a liberdade relixiosa na colonia, e foi atendidoescoitado. Porén, grupos protestantes non aceptaban un líder católico. En [[1689]], novamente os Calvert perderon a pose da rexión, desta vez, paraa unfavor dun grupo protestante chamado ''The Protestant Asociation'', que esixiu ao goberno británico un novo gobernador, protestante, que foi enviado á rexión en [[1691]]. Practicamente todas as igrexas católicas na provincia foron queimadas polos protestantes, desde a primeira revolución liderada por Claiborne.
 
Os Calvert gañaron novamente a posesión da rexión en [[1715]]. A, rexiónque pasou a ser gobernada por [[Benedict Leonard Calvert]], un protestante. Os católicos da provincia perderían o dereito a voto en [[1718]]. Ose os Calvert continuarían a gobernar Maryland ata o inicio da [[Revolución Americana de 1776]]. A poboación da colonia inglesa pasou a crecer drasticamente despois da [[década de 1750]], coa prosperidade da industria do [[tabaco]].
 
=== [[1775]] - [[1900]] ===
54.828

edicións