Diferenzas entre revisións de «Denis Diderot»

m
arranxiños de formato
m (arranxiños de formato)
'''Denis Diderot''', nado en [[Langres]] o [[5 de outubro]] de [[1713]] e finado en [[París]] o [[31 de xullo]] de [[1784]], foi un [[escritor]] e filósofo [[Francia|francés]] pertencente ao movemento literario da [[Ilustración]].
 
== Traxectoria ==
Pertencía á burguesía provinciana que só podía ascender mediante a carreira eclesiástica, en [[1728]] deixou ditos estudos. O seu desexo de progresar socialmente levouno a [[París]], onde entrou en contacto cos círculos literarios máis avanzados no cale coñeceu a [[Rousseau]], d[[D'Alembert]] e a [[Condillac]]. Diderot gañouse a vida como tradutor. Máis tarde, baixo o influxo de [[Shaftesbury]], escribiu e publicou en [[1746]] ''Pensamentos filosóficos'', nese mesmo ano logrou formar ao redor del o grupo de intelectuais que se faráfixo cargo da ''[[Encyclopédie|Enciclopedia]]''. É o autor máis completo do [[século XVIII]] francés, pois compóncompuxo obras de todo tipo de xéneros que se poden encadrar nas tres tendencias literarias da época: [[Rococó]], nos seus comezos, [[Neoclasicismo]] e [[Prerromanticismo]], a partir do seu compromiso coa ''Enciclopedia''.
 
En [[1785]] Catalina[[Catarina II de Rusia]] adquiriu a biblioteca de Diderot, asignándolle a cambio unha pensión. Diderot residiu en [[San Petesburgo]] entre [[1773]] e [[1774]] dedicándose a elaborar proxectos de reforma. Durante os últimos anos da súa vida colaborou na obra ''Raynal, Historia das dúas Indias'', onde se considera que o comercio é o factor básico do progreso e da civilización.
 
==Obras==
=== Etapas na súa obra ===
===Primeira etapa===
* A súa ''primeira etapa'', ata [[1753]], significa a súa entrada no mundo literario francés. Os seus primeiros traballos xa son moi polémicos. En ''Pensamentos filosóficos'' ([[1746]]), defende a supremacía da razón sobre Deus. A tese, exposta en ''Carta sobre cegos'' de que a intelixencia humana non se debe a Deus, senón que se forma a través da experiencia e por medio dos sentidos levarao ao cárcere acusado de [[ateísmo]]. A este período tamén pertence a obra ''Les bijoux indiscrets'' (''As xoias indiscretas''), obra de ambiente galante e bastante frívola, na que denuncia os costumes cortesáns convertendo aos órganos sexuais femininos en narradores de sucesos que só eles coñecen. Diderot escribiu <<Non foron os metafísicos quenes infrinxiron os grandes golpes que feriron ao ateísmo. Para conmocionar ao materialismo, as sublimes meditacións de Malebranche e de Descartes non valían o que unha soa observación de Malpighi. Se hoxe se tambalea a perigosa hipótese materialista, o honor correspóndelle á física experimental. Só nas obras de Newton, de Musschenbroken, de Hartsoeker e de Nieuwentyt se atopan probas satisfactorias de existencia dun ser con perfecta intelixencia. Pero a grande empresa desta etapa foi a [[Enciclopedia]], que será determinante na súa obra literaria. Grazas ao labor destes grandes homes, o mundo xa non é un deus; é unha máquina coas súas rodas, as súas cordas, as súas poleas, os seus resortes e os seus pesos>>. Outra das cousas que Diderot escribiu foi: <<Que graves delitos-preguntouse- cometeron todos estes infelices? Algúns golpean con pedras o peito; outros desgarran o seu corpo con unllas de ferro; todos teñen nos seus ollos o remordemento, a dor e a morte. Quen os condenou a semellantes tormentos?... O Deus ao que ofenderon... Pero ¿quen é este Deus? Un Deus cheo de bondade... Acaso un Deus cheo de bondade podería encontrar pracer en bañar as súas bágoas? Non serían quizais os seus terrores os que deberían ofender a clemencia de Deus? Que outra cousa farían os asasinos para aplacar os furores dun tirano?>> Nos pensamentos filosóficos Diderot móstrase deísta convencido.
A súa ''primeira etapa'', ata [[1753]], significa a súa entrada no mundo literario francés. Os seus primeiros traballos son xa moi polémicos. En ''Pensamentos filosóficos'' ([[1746]]), defende a supremacía da razón sobre Deus. A tese, exposta en ''Carta sobre cegos'' de que a intelixencia humana non se debe a Deus, senón que se forma a través da experiencia e por medio dos sentidos levarao ao cárcere acusado de [[ateísmo]].
 
A este período tamén pertence a obra ''Les bijoux indiscrets'' (''As xoias indiscretas''), obra de ambiente galante e bastante frívola, na que denuncia os costumes cortesáns convertendo aos órganos sexuais femininos en narradores de sucesos que só eles coñecen. Diderot escribiu
 
{{Cita|Non foron os metafísicos quen infrinxiron os grandes golpes que feriron ao ateísmo. Para conmocionar ao materialismo, as sublimes meditacións de [[Malebranche]] e de [[Descartes]] non valían o que unha soa observación de [[Malpighi]]. Se hoxe tambalease a perigosa hipótese materialista, o honor correspóndelle á física experimental. Só nas obras de [[Newton], de [[Musschenbroken]], de [[Hartsoeker]] e de [[Nieuwentyt]] se atopan probas satisfactorias de existencia dun ser con perfecta intelixencia. Pero a grande empresa desta etapa foi a ''[[Enciclopedia]]'', que será determinante na súa obra literaria. Grazas ao labor destes grandes homes, o mundo xa non é un deus; é unha máquina coas súas rodas, as súas cordas, as súas poleas, os seus resortes e os seus pesos.}}
 
Outra das cousas que Diderot escribiu foi:
 
{{Cita|Que graves delitos -preguntouse- cometeron todos estes infelices? Algúns golpean con pedras o peito; outros desgarran o seu corpo con unllas de ferro; todos teñen nos seus ollos o remordemento, a dor e a morte. Quen os condenou a semellantes tormentos?... O Deus ao que ofenderon... Pero ¿quen é este Deus? Un Deus cheo de bondade... Acaso un Deus cheo de bondade podería encontrar pracer en bañar as súas bágoas? Non serían quizais os seus terrores os que deberían ofender a clemencia de Deus? Que outra cousa farían os asasinos para aplacar os furores dun tirano?}}
 
Nos ''Pensamentos filosóficos'' Diderot móstrase deísta convencido.
 
O [[7 de xullo]] de [[1746]] o parlamento de París condenou o libro na fogueira porque era escandaloso e contrario á relixión.
 
===Segunda etapa===
* A ''segunda etapa'' da súa obra esténdese entre os anos [[1753]] e [[1761]]. Neste período, o autor céntrase no proxecto da [[Enciclopedia]] onde a partir de [[1759]] colaborou con d´Alembert na súa edición. É a primeira en incluír contribucións de diversas persoas, [[Voltaire]], Rousseau ou Montesquieu. Tamén foi a primeira en incluír aspectos das artes mecánicas. En total comprendías 28 volumes con 71818 artigos e 3129 ilustracións. De acordo a Diderot, o obxectivo da enciclopedia era "cambiar a forma de pensar da xente". O autor tamén se concentra na produción teatral, pola que adquire renome. O teatro de Diderot apártase das modalidades tradicionais e configura un novo xénero coñecido como [[drama burgués]] e definido polos seguintes trazos:
 
# Loanza á burguesía e crítica ao clero.
:Nesta etapa, Diderot tamén compuxo obras doutros xéneros. Na novela ''A relixiosa'' denuncia a hipocrisía da Igrexa e os intereses económicos ocultos tralas vocacións relixiosas. ''O sobriño de Rameau'' é unha obra que marca a evolución do autor cara o pesimismo. Trátase dun diálogo entre un filósofo (progresista, positivo e moral) e un parasito (bufón e medio louco) sobre o sentido da existencia. A discusión termina en empate, sen que Diderot deixe claro o sentido da existencia humana e dos esforzos reformadores ilustrados.
 
===Terceira etapa===
* A ''Terceirarerceira etapa'' da súa obra iníciase co recoñecemento internacional de Diderot en [[1761]]. A obra máis destacada desta etapa é ''Jacques o fatalista'', unha novela moi innovadora e libre na que o seu protagonista se sente perdido no labirinto do Estado. Con ela, Diderot abre a porta ao [[Romanticismo]] e anticipa un dos temas máis relevantes da [[novela existencial]] do [[século XX]].
 
{{Commonscat}}
96.210

edicións