Abrir o menú principal

Cambios

arranxiños
{{Coordenadas|40|00|00|N|03|50|17|E|display=title}}
 
[[Ficheiro:Localització de Ciutadella respecte de Menorca.svg|dereita|miniatura|200px|Localización de Ciutadella na illa de Menorca.]]
[[Ficheiro:Puerto de Ciudadela.jpg|miniatura|dereita|225x|Porto de Ciutadella.]]
[[Ficheiro:Ciudadela (Menorca).jpg|miniatura|dereita|225px|Rúa do centro de Ciutadella coa catedral ao fondo.]]
 
'''Ciutadella de Menorca''' é un [[concello]] de [[Menorca]] ([[Illas Baleares]]). En 2011 tiña 29.315 habitantes, sendo o concello máis poboado da illa.
== Historia ==
[[Ficheiro:Ciutadella from air.jpg|dereita|miniatura|Ciutadella dende o aire.]]
Ao longo dos séculos, os diferentes poboadores déronlle diversos nomes: ''Jamma'', ''Nura'', ''Minerva'', ''Iamo'', ''Iamona'', ''Medina Minurka''. Pero foi a partir do [[1287]], a raíz da incorporación de Menorca á cultura [[Cristianismo|cristiá]] coa conquista de [[AlfonsoAfonso III de Aragón|AlfonsoAfonso III]], cando se impuxo o nome actual, topónimo que, etimolioxicamenteetimoloxicamente, provén do latín ''civitatella'', diminutivo de ''civitas'' (cidade). A pesar diso, este nome xa prevalecía entre a poboación romanizada e os mozárabes menorquinesmenorquinos anteriores á colonización realizada pola [[Coroa de Aragón]]. Actualmente denomínaselle ''Ciutadella de Menorca'' de xeito oficial (facendo un paralelismo con [[Palma de Mallorca]]) para non a confundir con outros topónimos.
 
O [[9 de xullo]] de [[1558]] unha flota turca ao mando do almirante [[Pialí Bajá|Pialí]] atacou a cidade, rendéndose os defensores ante as forzas otomásotománs. Parte da poboación foi deportada baixo rescate a [[EstambulIstambul]]. A partir dese ano iniciouse una lenta reconstrución da cidade que tivo o seu contrapunto o 1646 coa chegada á illa da [[Peste negra|peste]]. A dominación británica durante gran parte do século XVIII ocasionou a decadencia e languidecimento da cidade, que perdeu a capitalidade da illa en beneficio de [[Maó]].
 
Durante a [[Guerra Civil Española]] Menorca permanecioupermaneceu fiel ao Goberno do [[Fronte Popular (España)|FrenteFronte Popular]]. En 1939 tivo lugar a [[Batalla de Menorca (1939)|batalla de Menorca]] onde un grupo do bando militar tomou Ciutadella e enfrontouse ao Exército Republicano de Maó.
 
==Patrimonio==
[[Ficheiro:Tudons01.jpg|dereita|miniatura|Naveta des tudons.]]
Consérvanse restos arqueolóxicos da [[cultura talaiótica]]. A construción máis coñecida é a ''[[Naveta|Naveta des Tudons]]'' situada na estrada Ciutadella-Maó. En torno á ''Naveta des Tudons'' sempre existiouexistiu unha famosa lenda sobre a carencia dunha das pedras da parte superior da nave. Trátase dun monumento funerario único pola súa tipoloxía. En Menorca sitúanse outras navetas de habitación como as de [[Son Mercè de Baix]] en [[Ferreries]]. Da época talaiótica é importante destacar tamén os restos do poboado de [[Son Catlar]] —coa súa muralla ciclópea—, ''Torre Vella'', e as ''taules'', exclusivas de Menorca, de ''Torre Trencada'' e ''Torre Llafuda''.
 
En datas recentes o Ministerio de Medio Ambiente de España incluíu a costa norte menorquina nos proxectos de futuros parques nacionais, provocando unha gran polémica entre os residentes da zona. O pleno do concello votou en contra de dita resolución.
 
== Clima ==
O clima de Ciutadella é de tipo [[Clima mediterráneo|mediterráneo]], con [[verán]]s calorosos e [[inverno]]s suaves e frescos. A consecuencia de que a illa de Menorca é a máis septentrionalsetentrional das [[Illas Baleares]] as precipitacións nas vilas son máis ou menos abundantes en todo o ano. En Ciutadella teñen unha media de aproximadamente 600 [[mm]] anuais. A consecuencia de que Ciutadella encóntrase na parte do [[oeste]] da illa, habitualmente aparecen ventos que en inverno poden chegar aos 110km/h. Ciutadella ten unha [[temperatura]] media duns 15 [[°C]]; as temperaturas máximas oscilan entre os 35 °C e as temperaturas mínimas entre os 4 °C en inviernoinverno. Nalgunhas ocasións poden chegar a temperaturas inferiores aos 2 °C pero son poucas.
 
==Turismo==
[[Ficheiro:Ciudadela (Menorca).jpg|dereita|miniatura|250px|Rúa do centro de Ciutadella coa catedral ao fondo.]]
 
'''Porto natural'''. Ciutadella posúe un pequeno porto natural, resgardado da [[tramuntanatramontana]]. Unhas cantas veces ao ano prodúcese o fenómeno chamado ''[[rissaga]]'', polo cal primeiro perde altura o nivel da mar e posteriormente unha onda sobe o nivel ata por enriba do orixinal, chegando a cubrir Es Pla e en ocasións causar danos ás embarcacións fondeadas no porto (en verán de 2006 houbo unha moi pronunciada que obrigou a pechar o porto durante varios días). Neste porto calan os buques de pasaxeiros e carga que unen a illa de Menorca con [[Mallorca]] e [[Barcelona]], mediante liñas regulares das empresas [[Iscomar]] e [[Balearia]], respectivamente. Recentemente, instalouse, un pouco antes da bocana do porto, un dique que permite o amarre de barcos de maior tamaño respecto aos que atracaban no interior do porto antano. O dique ao estar en mar aberto permite evitar o fenómeno da rissaga aínda que xa hubohoubo queixas sobre o seu funcionamientofuncionamento xa que o este dique non protexe o suficiente fronte a certos ventos.
 
'''Rúas típicas'''. Ciutadella caracterízase tamén polas súas angostas rúas, con nomes curiosos como ''Que no passa'' ('en galego, "Que non pasa'") ou Ses Voltes ('en galego, "As [[Arcada]]s'") que empezan na ''Plaça Nova'' ou ''Plaça Espanya'' ('en galego, "Praza Nova" ou "Praza España'") e rematan na [[Catedral de Santa María de Ciutadella|Catedral de Ciutadella]], máis alá, en dirección ao Concello está a Plaça des Born, dende onde se divisa o mencionado porto e reside un obelisco en conmemoración ao asalto turco de 9 de xullo de 1558 protagonizado polo almirante da flotafrota otomáotomán [[Pialí Bajá|Pialí]].
 
[[Ficheiro:CalaPilar01.jpg|250px|thumbminiatura|Cala Pilar, Ciudadela.]]
'''Praias'''. Un dos atractivos turísticos de Ciutadella reside nas súas numerosas [[praia]]s. Na costa oeste da illa pódense encontrar numerosas urbanizacións en torno a calas pequenas como [[Cala Blanca]] ou Santandría. Chegando á costa sur, pasado o [[faro]] d'Artrutx, encóntrase Cala'n Bosch e Son Xoriguer, tamén urbanizadas, e máis alá, na zona virxe máis longa da costa sur, encóntrase Cala'n Turqueta, Son Saura, Es Talaier, Macarelleta e Macarella. Na costa norte, máis árida, asolada por la tramontana en inverno, encóntrase a urbanizada [[Cala Morell]], as virxes La Vall e El Pilar.