Diferenzas entre revisións de «Diego Velázquez»

Para Gudiol ''As Meninas'' supoñen a culminación do seu estilo pictórico nun proceso continuado de simplificación da súa técnica pictórica, primando o realismo visual sobre os efectos do debuxo. Na súa evolución artística Velázquez entendeu que para plasmar con exactitude calquera forma só se precisaban unhas poucas pinceladas. Os seus amplos coñecementos da técnica pictórica permitíronlle determinar cales eran esas pinceladas e a intuición de darllas no lugar xusto ao primeiro toque, sen reiteracións nin rectificacións.<ref name="ga">[[#Gudiol|Gudiol]]; Velázquez; p. 289-290</ref>
 
Segundo a descrición de Palomino, Velázquez serviuse do reflexo dos reis no espello para descubrir enxeñosamente o que estaba pintando.<ref>[[#Palomino|Palomino]], pp. 248-251.</ref> As miradas da Infanta, do pintor, da anana, do garda, do can, da menina Isabel e do apousentador dende a porta do fondo diríxense cara o espectador que observa o cadro, ocupando o punto focal no que previsiblemente se situaban os reis. [[Michel Foucault|Foucault]] destaacoudestacou como Velázquez logrou integrar e confundir este espazo real do espectador e o primeiro plano do cadro creando a ilusión de continuidade entre os dous espazos.<ref>{{cita libro|apelidos=Foucault|nome=Michel|título=Le mot et les choses|ano=1966|editor=Paris:Gallimard|id=ISBN 2-07-022484-8}}</ref><ref name="gaa">[[#Gallego|Gallego]]; Velázquez, Catálogo Exposición 1990; p. 324-328</ref><ref name=csa>''[[#Calvo|Calvo Serraller]]''; Las Meninas de Velázquez; p. 9-30</ref>
 
Sobre o modo no que Velázquez se autorretrata, destaca que non se representa na acción manual de aplicar o pincel ao lenzo, senón nunha posición máis nobre e intelectual: en actitude de pensar e de reflexionar sobre o deseño interno da obra.<ref name=gaa>[[#Gallego|Gallego]]; Velázquez, Catálogo Exposición 1990; p. 324-328</ref> Foi a primeira vez na arte occidental na que un pintor se retrataba xunto aos seus señores, en compañía dalgúns membros da familia real. Fíxoo no desempeño das súas funcións como pintor de cámara e coas insignias do seu rango, a chave de axuda de cámara e a cruz da Orde de Santiago, quizais engadida posteriormente e, por orden do propio rei, «para alento dos profesores desta nobilísima arte». O portugués Félix Costa describiu: «A Diego Velázquez pintor, deulle Filipe IV, rei de Castela, o hábito de Santiago, que é a primeira orde daquel reino, e a chave da súa cámara».<ref>Citado en Gilles Knox, ''Las últimas obras de Velázquez'', p. 132.</ref>
 
Nas ''Meninas'' destacasalienta a súa equilibrada composición e orde. En Velázquez, pintor barroco, permanecía aínda un intenso compoñente clásico, un interese pola orden e un menosprezo polos eixes oblicuos barrocos. A metade inferior do cadro está chea de personaxes en dinamismo contido, mentres que a metade superior está infundida nunha progresiva penumbra de quietude. Os cadros das paredes, o espello, a porta aberta do fondo son unha sucesión de formas rectangulares que forman un contrapunto os sutís xogos de cor que ocasionan as actitudes e movementos dos personaxes.<ref name=ga>[[#Gudiol|Gudiol]]; Velázquez; p. 289-290</ref>
 
LaA composición searticúlase articularepetindo repitiendo laa forma y lase proporcionesas enproporcións losnos dosdous tríos principalesprincipais (Velázquez-Agustina-Margarita por un lado e Isabel-Maribarbola-Nicolasito por otrooutro), en unanunha posición muymoi reflexionada que nonon precisónecesitou modificacionesmodificacións sobre laa marcha, como acostumbrabaera ahabitual hacernel en(debido suá súa forma de pintar llenachea de arrepentimientoscambios ye ajustesaxustes conformedurante avanzabao en la ejecuciónproceso de un cuadropintado).<ref name=gaa>[[#Gallego|Gallego]]; Velázquez, Catálogo Exposición 1990; p. 324-328</ref>
 
[[Ficheiro:Infanta Margarita.jpg|miniatura|esquerda|ElA rostroface de lada Infanta Margarita está tratadotratada con tenues sombras ye luminosos toques que dan ligerezalixeireza aao suseu cabellocabelo ye modelan sua súa figura, obteniéndose uno de los mejores efectos lumínicos en la obra del artista.<ref name=LR78a>López-Rey (1978), ''Velázquez'', pp. 156-164.</ref>]]
VelázquezIluminou fueo un maestro en el tratamiento de la luz. Iluminó el cuadrocadro con tres focos luminosos independientesindependentes, sinsen contar elo pequeno pequeñoreflexo do reflejo del espejoespello. ElO másmáis importante esé elo que inciderepercute sobre elo primerprimeiro plano procedente dedunha unaventá ventanada de la izquierdaesquerda que nonon se ve, que ilumina a laá Infanta ye suao seu grupo convirtiéndolaconverténdoa a ella en elno principal foco de atención. ElO amplioamplo espacioespazo que hayhai detrás se va diluyendodilúese en penumbras hastaata que enaparece elno fondo un nuevonovo ye pequeñopequeno foco luminoso irrumpedende desdeoutra otra ventanaventá lateral, derechaneste cuyocaso á dereita, cuxo resplandor incide sobre elo techoteito ye laa zona traseratraseira de lada habitación. ElO tercerterceiro foco luminoso esé el fuerteun contraluz deda laporta puerta abierta enaberta lana parte másmáis lejanaafastada, dondeonde se recorta laa figura de José Nieto, desdedende dondeonde laa luminosidadluminosidade se proyectaproxecta desdedende elo fondo deldo cuadrocadro haciacara elo espectador, formándose así unaunha diagonal que atraviesaatravesa elo cuadrocadro en sentido perpendicular. Esta complejacomplexa trama luminosa, elo entrecruzamientoentrecruzamento de estadesta luz frontal de dentro a fuerafora ye lasas transversalestransversais aludidas, forma distintos juegosxogos luminosos llenandocheando elo espacioespazo de sombras ye contraluces, creando con ella la célebre ''atmósfera'' velazqueña.<ref>[[#Calvo|Calvo Serraller]]; Las Meninas de Velázquez; p. 34-36</ref>
 
Para Eusebi, catalogador en elno [[Museo deldo Prado]] en [[1828]], solo la audacia de Velázquez podía atreverse a poner un agujero blanco en la zona central de la composición, de una luz tan intensa que hiciese brillar la puerta, la escalera y la persona que está en ella.dixo:<ref name=gaa>[[#Gallego|Gallego]]; Velázquez, Catálogo Exposición 1990; p. 324-328</ref>
{{cita centrada|Solo a audacia de Velázquez podía atreverse a poñer un buraco branco na zona central da composición, dunha luz tan intensa que fixese brillar a porta, a escada e a persoa que está nela.}}
 
ElO cuadrocadro está pintado autilizando lao últimaúltimo estilo maneraempregado depor Velázquez, laa que empleóempregou desdedende suo seu regreso delda súa segundosegunda viajeviaxe a Italia. En estaNesta última etapa seapreciase apreciaunha una mayormaior dilución de losdos pigmentos, un adelgazamientoadelgazamento de lasdas capas pictóricas, unaunha aplicación de lasdas pinceladas desenfada, atrevida ye libre. Como decía Quevedo, una pintura de manchas distantes o, en la tradición de Tiziano, lo que en España se llamaba pintura de borrones. Las Meninas se realizó de forma rápida e intuitiva según la costumbre de Velázquez de pintar de primeras el motivo, en vivo, y de hacerlo directamente «alla prima», con espontaneidad.<ref>[[#Calvo|Calvo Serraller]]; Las Meninas de Velázquez; p. 61-63</ref>
 
LoO único que está modelado concunha una ciertacerta precisión esé elo can, que se perroatopa en primerprimeiro términoplano. Detrás de éldel, laa pintura se simplifica ysimplifícase cone ciertas alusionesaparecen ycertas sugerenciasalusións ese suficientesuxestións. LaA eliminación de elementos esé máxima en lasnas imágenesimaxes en penumbra; laa figura deldo guardadamasgardadamas se representarepreséntase mediante una muyunha vaga forma humana. LosOs reyesreis enno el espejoespello están pintados mediante unosuns bocetosbosquexos de la máximamoi simplicidadsinxelos: un movimientomovemento deldo pincel le ha servidoserviulle alao pintor para representar a un tiempotempo elo reflejoreflexo de lada luz enno elespello espejo en lana zona bajabaixa ye laa forma deldo cuerpocorpo deldo reyrei, unaunha solasoa línealiña clara define elo tocado de lada reinaraíña.<ref name="csb">[[#Calvo|Calvo Serraller]]; Las Meninas de Velázquez; p. 290-291</ref>
 
LaA forma abocetadade vabosquexo está acompañada dedunha una seguridadseguridade absoluta enno lorelativo queás concierne a las gradacionesgradacións. Tanto en lasnas que deben sugerirsuxerir diferenciasdiferenzas dena lejaníaposición ennos losobxectos objetoscoma como en lasnas que establecen diferencias endiferenzas losnos materialesmateriais representados. Para distinguir un raso, un terciopelo[[veludo]] oou unaunha carnación nonon precisaincide incidirna en susúa elaboración, logra elo efecto preciso de inmediato, solo con lacoa forma de aplicar laa pincelada.<ref name=csb>[[#Calvo|Calvo Serraller]]; Las Meninas de Velázquez; p. 290-291</ref>
 
Sistemáticamente buscaBusca neutralizar lossistematicamente os matices destacando solo algunosalgúns elementos para que laa intensidadintensidade cromática nonon predomine en generalxeral. Así en elno grupo de personajespersonaxes principal sobre ununha sosténbase ocre solo destacan algunosalgúns matices grises ye amarillentosamarelentos en contraposición a losaos grises oscurosescuros deldo fondo y dee lada zona alta deldo cuadrocadro. LigerosLixeiros ye expresivos toques negros ye rojosvermellos ye laa blancurabrancura rosada dedas las carnacionescarnacións completan elo efecto armónicoharmónico. LasAs sombras son empleadasempregadas con determinación ye sinsen vacilar, incluyendoincluíndo ennelas ellasa elcor negronegra. Esta idea de neutralizar losos matices predomina enna susúa arte, tanto alao definir con pocospoucos ye precisos trazos negros elo personajepersonaxe a contraluz deldo fondo, como cuandocando obtieneobtén laa verdaderaverdadeira calidadcalidade deda lamadeira maderana en la puerta de cuarteronesporta deldo fondo, oou cuandocando siembrasementa de pequeñospequenos trazos blancosbrancos laa faldasaia amarillentaamarelenta de lada Infanta o al sugerir sin ni siquiera intentar dibujarlo su ligero pelo rubio.<ref name=csb>[[#Calvo|Calvo Serraller]]; Las Meninas de Velázquez; p. 290-291</ref>
 
<center>
13.744

edicións