Diferenzas entre revisións de «Ombú»

m
sen resumo de edición
mSem resumo de edição
 
{{Taxobox
| name = Ombú
*''Phytolacca populifolia'' [[Salisb.]]
*''Pircunia dioica'' (L.) Moq.
*''Sarcoca dioica'' (L.) [[Raf.]]<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2562822 ''{{PAGENAME}}''Ombú] en PlantyList]. consultadoConsultado elo 28 de mayomaio de 2011.</ref>
}}
[[FileFicheiro:Phytolacca dioica MHNT.BOT.2009.13.32.jpg|thumbminiatura|''Phytolacca dioica''.]]
O '''ombú'''<ref>Nome vulgar galego en ''Termos Esenciais de Botánica'', Santiago de Compostela, 2004</ref>, '''''Phytolacca dioica''''', é unha [[especie]] de planta arborescente pertencente á familia [[Phytolaccaceae]]. Foi introducido pola vez primeira en [[Europa]] por [[Hernando Colón]], fillo de [[Cristovo Colón]], que plantou varios exemplares en [[Sevilla]], un deles no [[Cartuja de Sevilla|Mosteiro da Cartuja de Sevilla]].<ref>{{cita web|autor=Sevilla Daily Photo|título=El ombú de Hernando Colón.|url=http://sevilladailyphoto.blogspot.com.es/2012/03/el-ombu-de-hernando-colon.html|data=14 de marzo de 2012}}</ref><ref>{{cita web|autor=ABC de Sevilla|título=Descubrimos los árboles de Sevilla en el Día Mundial del Medio Ambiente|url=http://www.abcdesevilla.es/fotos-sociedad/20130605/descubrimos-arboles-sevilla-mundial-121716.html|data=5 de xuño de 2013}}</ref>
 
O '''ombú'''<ref>Nome vulgar galego en ''Termos Esenciais de Botánica'', Santiago de Compostela, 2004</ref> '''''Phytolacca dioica''''', é unha [[especie]] de planta arborescente pertencente á familia [[Phytolaccaceae]]. Foi introducido pola vez primeira en [[Europa]] por [[Hernando Colón]], fillo de [[Cristovo Colón]], que plantou varios exemplares en [[Sevilla]], un deles no [[Cartuja de Sevilla|Mosteiro da Cartuja de Sevilla]].<ref>{{cita web|autor=Sevilla Daily Photo|título=El ombú de Hernando Colón.|url=http://sevilladailyphoto.blogspot.com.es/2012/03/el-ombu-de-hernando-colon.html|data=14 de marzo de 2012}}</ref><ref>{{cita web|autor=ABC de Sevilla|título=Descubrimos los árboles de Sevilla en el Día Mundial del Medio Ambiente|url=http://www.abcdesevilla.es/fotos-sociedad/20130605/descubrimos-arboles-sevilla-mundial-121716.html|data=5 de xuño de 2013}}</ref>
 
==Descrición==
É unha planta arborescente nativa da [[La Pampa|Pampa]] [[Arxentina]] e [[Uruguai]]. Malia o seu toro groso e o seu gran porte (acadaaacada unha altura de 10 a 15 mmetros, cunha ampla copa e grandes raíces visíbeis) é discutido se é unha [[árbore]], un [[arbusto]] ou unha [[herba]] xigante; quen cientificamente aducen que é unha herba xigante resaltan principalmente as curiosas características do seu talo, bastante húmido e verde sen notorios aneis de casca: de madeira esponxosa e branda (a madeira de ombú a non ser que estea moi desecada non serve para facer leña nin para tallas de carpintaría), contén grandes cantidades de auga, o que lle permite sobrevivir na contorna de escasas choivas da [[pampa seca]]. Medra axiña, e é inmune a boa parte dos [[insecto]]s que depredan as follas da flora da chaira da Pampa grazas ao seu [[zume (botánica)|zume]] tóxico. O seu nome é unha voz [[Lingua guaraní|guaraní]] que significa sombra ou vulto escuro.<br />
 
== Usos ==
Malia teren unha madeira de características "herbáceas" o ombú tivo e mantén grandes utilidades para o ser humano na rexión da chaira pampeá: serve de acubillo (especialmente de día como "sombra" para o descanso) ante xornadas moi calorosas ou en temporais e "avenidas" (grandes enchentes de augas); a súa sombra mantén a humidade superficial do chan adxacente e serve de fito ou sinal para situar distancias e territorios na planísima chaira da [[Pampa húmida]].
 
[[Ficheiro:Phytolacca dioica Fruits.jpg|thumbminiatura|leftesquerda|Follas e acios de froitos do ombú.]]
 
As [[folla]]s do ombú son de forma elíptica e bo tamaño, até 20 cm de longo, de cor verde escura brillante (máis claras no revés). Aparecen alternas, ao cabo dun [[pecíolo]] de escasa lonxitude. As [[flor]]es son [[dioica]]s, e aparecen en acios terminais de cor abrancazada. O seu [[froito]] é unha baga de cor amarelenta, pardo clara na madureza, que contén sementes ovoides duns 3 mm de longo e cor negra brillante.
 
Xeralmente se desenvolven como especimes illados, aínda que algunhas veces se teñen atopado agrupacións importantes desta especie, como na chamada "[[Illa dos ombús]]" no [[Cerro Arequita]], [[Lavalleja (departamento)|Lavalleja]] e o "[[Bosque de ombús]]", situado en [[Rocha (departamento)|Rocha]], [[Uruguai]], que é o único no mundo polo seu tamaño (estendéndose por unha faixa de 20 km). Hoxe en día hai poucos exemplares silvestres. É doado encontrar referencias ao ombú dentro do folclore riopratense e na tradición [[Gaucho|gauchesca]].
 
[[Ficheiro:Museo Larreta ombú.jpg|thumbminiatura|240px|righydereita|''Phytolacca dioica'' en Bos Aires, Arxentina. Idade estimada: 81 a 95 anos.]]
 
== Árbores senelleiras en Galiza ==
As súas características fano apto para os principiantes da técnica de [[bonsai]].
 
A miúdimiúdo, o ombú non é ben tratado por [[xardineiro]]s e agricultores xa que tenden a sometelo a unha rega excesiva, sendo que a propia planta contén gran cantidade de auga, que se vai acumulando dentro de si. Perante un exceso de rega córrese o risco de que se podrezan as raíces e o toro. Os signos de exceso de rega son: follas brandas e caídas, á súa vez apréciase o toro engurrado e mol.
Perante un exceso de rega córrese o risco de que se podrezan as raíces e o toro. Os signos de exceso de rega son: follas brandas e caídas, á súa vez apréciase o toro engurrado e mol.
 
== Notas ==
{{listarefListaref}}
 
== Véxase tamén ==
{{commonscatCommonscat|Phytolacca dioica}}
=== Bibliografía ===
#* AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
#* CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Ca. nat. México. CONABIO, Mexico City.
#* Eliasson, U. H. 1993. 35A. Phytolaccaceae. 46: 1–43. In G. W. Harling & B. B. Sparre (eds.) Fl. Ecuador. University of Göteborg and Swedish Museum of Natural history, Göteborg and Stockholm.
#* Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/.
#* Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1--152(pt. 1), 1--270(pt. 2).
#* Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. Nuev. Cat. Fl. Vas. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánico de Venezuela, Caracas, Venezuela.
#* Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181.
#* Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guia Arb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, La Paz.
#* López, J. A. & J. E. L. Little. 1987. Arboles Comunes del Paraguay 425 pp.
#* Macbride, J. F. 1937. Phytolaccaceae, Flora of Peru. Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 13(2/2): 546–558.
#* Marchioretto, M. S. & J. C. Siqueira. 1993. O gęnero Phytolacca L. (Phytolaccaceae) no Brasil. Pesquisas, Bot. 44: 5-40.
#* Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Phytolaccaceae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemal a - Part IV. Fieldiana, Bot. 24(4): 192–202.
#* Zuloaga, F. O. 1997. Catálogo de las plantas vasculares de la Argentina. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 74(1-2): 1–1331.
#* Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares del Cono Sur (Argentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguay). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1--983; 107(2): i--xx, 985--2286; 107(3): i--xxi, 2287--3348.
=== Ligazóns externas ===
{{commonscat|Phytolacca dioica}}
 
[[Categoría:Phytolacca]]
29.647

edicións