Diferenzas entre revisións de «División territorial de España en 1833»

sen resumo de edición
(Bilbo -> Bilbao, Araba -> Áraba, Nafarroa -> Navarra (segundo RAG))
 
Confioulle a misión a [[Francisco Cea Bermúdez]], líder dun goberno que durou apenas tres meses.
Mediante unha simple circular en novembro de [[1833]], o seu secretario de estado de Fomento, [[Javier de Burgos]], creou un estado centralizado<ref name=Moreno-12>Luis Moreno: [http://www.ipp.csic.es/doctrab1/dt-9310.pdf "Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain"], Instituto de Estudios Sociales Avanzados ([[CSIC]]) Working Paper 93-10, p. 12. <small>Acceso 30 de decembro de 2000</small>. {{en}}.</ref> dividido en 49 provincias. As provincias recibiron o nome das súas capitais, agás catro que conservaron as antigas denominacións: [[Navarra]], con capital en [[IruñaPamplona]], [[ArabaÁraba]] con [[Gasteiz]], [[Guipúscoa]] con [[DonostiDonostia]] e [[Biscaia]] con [[Bilbao]].<ref name=Decreto>[[:s:es:Real_Decreto_de_30_de_noviembre_de_1833|''Real Decreto de 30 de noviembre de 1833'']] {{es}}.</ref>.
 
O proxecto de Javier de Burgos é practicamente o mesmo que o de [[Proxectos de división territorial de España|1822]], pero sen as provincias de [[Provincia de Calatayud|Calatayud]], [[Provincia do Bierzo|Bierzo]] e [[Provincia de Játiva|Játiva]]; amais, outras provincias cambian de nome ao mudar a capital<ref>Jesús Larios Martín: ''Dinastías reales de España: Geografía política y eclesiástica'' (1986), Ediciones Hidalguia. p. 48. {{es}}.</ref>.
*O '''[[reino de Murcia]]''' dividiuse nas provincias de [[provincia de Albacete|Albacete]] e [[rexión de Murcia|Murcia]].
*O '''[[reino de Valencia]]''' dividiuse nas provincias de [[provincia de Alacant|Alacant]], [[provincia de Castelló|Castelló de la Plana]], e [[provincia de València|València]].
*[[IruñaPamplona]], [[Gasteiz]], [[Bilbao]] e [[DonostiDonostia]] son as capitais das provincias de '''[[Navarra]]''', '''[[Áraba]]''', '''[[Biscaia]]''' e '''[[Guipúscoa]]'''.
 
Amais do proposto de [[1822]], o modelo de Javier de Burgos eran os departamentos franceses<ref name=Moreno-12 /><ref name="pérez">{{cita libro | nombre=Joseph | apellidos=Pérez | enlaceautor=Joseph Pérez | título=Historia de España | editorial=Crítica | isbn=84-8432-091-X | año=1999 | ubicación=Barcelona | páginas=464}}</ref> e se ben moitas das decisións de límites e adscricións a provincias puideron parecer arbitrarias (de acordo a criterios históricos e xeográficos), non o foron tanto, posto que seguían certos criterios «racionais»: extensión (desde o punto máis afastado da provincia debería poder chegarse á capital nun día), poboación (as provincias deberían ter entre 100.000 e 400.000 habitantes) e coherencia xeográfica<ref name="pérez"/>. Á cabeza de cada provincia, o goberno do estado designaba un representante, que ostentaba o título de «xefe político»<ref name=jefe>[http://www.dipualba.es/archivo/Archivo/Gobierno/Gobernadores.%20Historia.htm "Jefes Políticos y Gobernadores Civiles"], Deputación de Albacete. Fecha de acceso 2000-12-30.</ref>.
*En [[1836]] ampliouse València a costa de Alacant, e esta última a costa de Albacete (Villena) e Murcia (Sax)<ref name=Alicante>[http://www.jarique.com/evolucion_1833.htm "División provincial de Javier de Burgos de 1833"], na web de Jarique. Acceso 31 de decembro de 2009. {{es}}.</ref>.
*En [[1841]] ampliouse temporalmente a [[provincia de Logroño]]<ref>[http://www.bermemar.com/politica/reinisa/provrest.htm 1833. "Restablecimiento de la provincia de Logroño"], www.bermemar.com. Acceso 31 de decembro de 2009.</ref>.
*Entre [[1844]] e [[1854]] a capital de Guipúscoa pasou de DonostiDonostia a [[Tolosa, Guipúscoa|Tolosa]]<ref>[http://www.tolosakoudala.net/es/html/1/1149.shtml "Historia"], web do concello de Tolosa. Acceso 31 de decembro de 2009 {{es}}.</ref>.
*En [[1846]] rectificáronse os límites entre Ciudad Real e Albacete, coa incorporación de [[Villarrobledo]] a esta última.<ref name=Alicante />
*En [[1851]] [[Requena]] e [[Utiel]] pasan de Cuenca a València.<ref>Ignacio Latorre Zacarés: [http://www.bibliotecaspublicas.es/requena/imagenes/contenido16882.pdf "El Archivo Municipal de Requena Abre sus Puertas"], web da biblioteca pública de Requena. Acceso 31 de decembro de 2009. {{es}}.</ref>.
68.078

edicións