Diferenzas entre revisións de «Lumbrigante»

sen resumo de edición
m (Protexeu "Lumbrigante": Guerra de edicións (‎[edit=autoconfirmed] (remata o 1 de decembro de 2012 ás 07:49 (UTC)) ‎[move=autoconfirmed] (remata o 1 de decembro de 2012 ás 07:49 (UTC))))
{{Taxonomia-animal |NOME_VULGAR=LumbriganteLubrigante| IMAXE=Langosta-rafax.JPG
|ESTADO=LC|ESTADO_NOME=Pouco preocupante}}}}
{{Taxonomia-filo |FILO= Arthropoda }}
{{Taxonomia-fin}}
 
O '''lumbrigantelubrigante'''<ref>[http://www.realacademiagalega.org/dicionario/#searchNoun.do?current_page=1&nounTitle=lumbrigantelubrigante Entrada no dicionario] da [[RAG]]</ref> (''Homarus gammarus'', Linne 1758), tamén chamado '''cereixo''', é un [[crustáceo]] mariño decápodo macruro (de abdome ben desenvolvido), moi apreciado pola calidade da súa carne. Carácterízase polo seu primeiro par de patas rematado en grandes pinzas.
 
==Descrición==
[[Caparazón]] de cor negra azulada, con manchas máis pálidas; de cor amarelada na cara inferior. O bordo lateral dos segmentos do abdome é brancuxa ou vermella. No caparazón coexisten dous pigmentos, un azul escuro, dominante, soluble; e outro vermello, insoluble. A cor vermella viva coa que coñecemo-lo lumbrigantelubrigante no prato, cociñado, aparece só trala cocción, por desaparición dos outros pigmentos do caparazón, solubles na auga.
 
[[Ficheiro:Cornelis de Heem 02.jpg| miniatura|Cadro de Cornelis de Heem (1631-1695).]]
Primeiro par de [[antena]]s (anténulas) curtas e divididas en dous flaxelos. Segundo par de antenas longo, da mesma lonxitude có corpo, que nacen dunha base pequena e cunha espiña ben visible.
 
Posúe cinco pares de patas, coma tódolos crustáceos decápodos. O primeiro par é robusto e carácterístico, moito máis grandes cás outras, e remata nunha forte pinza formada por dúas pezas (quelas) desiguais e provistas de varios dentes romos na marxe interna. Estes abultamentos adoitan ser de cor castaña ou avermellada. Normalmente, unha das pinzas -as máis veces, a esquerda- é claramente maior cá outra, sendo a menor máis rápida e cos dentes máis agudos e aserrados. O lumbrigantelubrigante utiliza a pinza maior para suxeita-las preas e a menor para esgazala en pequenos anacos.
 
O segundo e terceiro par de patas tamén rematan en pinzas, moito menores cás anteriores. O cuarto e quinto par de patas rematan nunha uña única.
O abdome remata nun último segmento, que forma o '''telson''', plano e rematando nun peite de sedas amarelas ou castañas, tamén presentes nos urópodos que conforman a aleta caudal.
 
O tamaño medio do lumbrigantelubrigante oscila entre os 35 e os 50 cm, chegando a tallas superiores.
 
==Hábitat==
O lumbrigantelubrigante, coma outros crustáceos superiores, é unisexual. O apareamento ten lugar a finais do [[verán]]. A femia garda os ovos pegados ó abdome durante 10-12 meses, ata que se produce a eclosión. As larvas pasan por unha primeira fase natatoria ata que alcanzan unha talla duns 3 cm, momento no que pasan a unha vida [[bentos|bentónica]], para chegar á madurez ó cabo duns 4 anos, cuns 20 cm de lonxitude. Durante o desenvolvemento sofre numerosas mudas do caparazón, varias ó ano ó principio, que se van reducindo a unha cada dous anos, cando adultas.
 
Aliméntase de noite, a base de moluscos, vermes e peixes mortos.
Adoita comercializarse en fresco, vivo, pero tamén pode atoparse conxelado. Boa parte dos exemplares que se poñen á venda nos nosos mercados ou que se serven nos nosos [[restaurante]]s proceden do [[Reino Unido]].
 
Consúmese cocido e con diversas salsas, e tamén simplemente á prancha. Desde hai anos estase estendendo o “''arroz con lumbrigantelubrigante''”, prato que parece ser orixinal das illas [[Baleares]].
 
==Denominacións antigas==
==Especies semellantes==
[[Ficheiro:Lobster NSRW.jpg|miniatura| Lagosta americana.]]
No mercado pode atoparse outra especie semellante, o '''lumbrigantelubrigante americano''' (''Homarus americanus''), máis comunmente denominado '''canadense''', máis grande e de cor máis avermellada. Os gastrónomos aseguran que a súa carne é menos fina e saborosa cá da especie europea.
 
Estes lumbriganteslubrigantes canadenses poden alcanzar tallas enormes: segundo o ''[[Libro Guinness dos Récords]]'', o exemplar máis grande foi capturado en Nova Escocia ([[Canadá]]), cun peso de 20,14 kg.
Ás veces podemos atopar textos que describen esta especie baixo a denominación castelá de '''lagosta''' (ou '''lagosta americana'''). A razón da confusión pode deberse a unha tradución pouco rigorosa do inglés americano, lingua na que o lumbrigantelubrigante se denomina '''''lobster''''', palabra que os dicionarios traducen directamente por ''lagosta''. En galegués (galego inventado pola RAG e empregado polos neofalantes dícese "LuMbrigrante".
 
==Galería de imaxes==
{{AP|Galería de imaxes de lumbriganteslubrigantes de Galicia}}
<gallery>
File:Salpicón de lumbrigante.jpg|Salpicón de lumbrigantelubrigante.
Ficheiro:Lumbrigante cocido 1.jpg|Cocido.
Ficheiro:Lumbrigante vivo 1.jpg|Vivo.
Usuario anónimo