Diferenzas entre revisións de «Remolacha»

sen resumo de edición
(arranxiños mínimos)
: ''Para a variedade botánica cultivada polas súas follas e coñecida como '''acelga''', véxase [[Acelga]]''.
: ''Vexase tamén [[Remolacha azucreira]]''.
 
{{Taxonomia-planta |NOME_VULGAR= Remolacha |IMAXE= Koeh-167.jpg}}
{{Taxonomia-division |DIVISION= Magnoliophyta }}
{{Taxonomia-binomial-planta |NOME_CIENTIFICO= Beta vulgaris ''L. }}
{{Taxonomia-fin}}
 
A '''remolacha''' é unha planta da familia das quenopodiáceas ([[Chenopodiacea]]), segundo a clasificación clásica, ou das amarantáceas ([[Amaranthaceae]]), segundo a clasificación filoxenética,<ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BEVU2 PLANTS Profile for Beta vulgaris (common beet); USDA PLANTS] {{en}} Consultada o 31/07/2012.</ref> <ref>{{cita web|url=http://www.hort.purdue.edu/rhodcv/hort410/spina/sp00001.htm |título=Spinach, Beet and Swiss Chard - Notes - HORT410 - Vegetable Crops - Department of Horticulture and Landscape Architecture - Purdue University |publicación=Hort.purdue.edu |data= |data acceso=12-09-2012}}{{en}} Consultada 0 31/07/2012. </ref> <ref>{{cita web|url=http://www.life.illinois.edu/ib/335/Caryophyllidae/Caryophyllidae.html |título=Integrative Biology 335: Systematics of Plants |publicación=Life.illinois.edu |data= |daraacceso=12-09-2010}} {{en}} Consultada o 31/07/2012. </ref> cuxas [[folla]]s e [[raíz|raíces]] son comestíbeis.
 
Existen numerosas [[variedade (Bioloxía)|variedades]] da especie, das que algunhas se empregan para a alimentación humana (ben a raíz, ben as follas, como na [[acelga]]; outras como penso para o gando, e outras para a produción de [[azucre]] (a [[remolacha azucreira]], ''Beta vulgaris subsp. vulgaris var. altissima'').
 
A variedade de mesa ten raíces grosas, vermellas e carnosas, que se consomenconsumen principalmente cocidas, en [[ensaladas]]; a cor débese a dous pigmentos, a [[betacianina]] e a [[betaxantina]], que resultan indixeríbeis, polo que tinxen o bolo alimentraio, os excrementos e a urina desa cor. Porén, pola súa atoxicidade úsase frecuentemente como [[colorante alimentario]].
 
Como subproduto da industria azucreira está a [[polpa de remolacha]]. Este residuo industrial utilízase principalmente para a alimentación do gando (para os [[ruminante]]s).
 
Algúns doutros posíbeis usos, debido ao seu alto contido en [[pectina]]s, á a súa utilización para a produción de [[biocombustible|biocombustíbeis]] a través dun tratamento enzimáticoencimático e a súa posterior [[fermentación]].
 
== Morfoloxía ==
Caules de até 1 ou 2 m de altura, nas plantas silvestres (nas variedades cultivadas é moito máis curto), con follas en acorazonadas de entre 5 e 20 cm de longo nas plantas silvestres; . As flores son de 3 a 5 mm de diámetro, con 5 pétalos, e están reunidas densas espigas. É polinizada polo vento. O froito é un acio.
 
== PropriedadesPropiedades ==
[[Ficheiro:Rote Bete eine Haelfte.jpg|thumb|250px|Corte de remolacha cocida.]]
 
As raíces de ''Beta vulgaris'' conteñen unha cantidade significativa de [[vitamina C]], e as follas son unha fonte de [[vitamina A]]. Ambas as dúas son igualmente fontes de [[fibra alimentaria]], de [[ácido fólico]] e de [[antioxidante]]s. As raíces tamén son ricas en [[betaína]] (N,N,N-trimetilglicina).
A remolacha é rica en [[nitrato]]s, que se transforman en [[nitrito]]s grazas ás [[bacteria]]s presentes na boca. Estes nitritos actúan sobre a vasodilatación arterial e a fluidificación do sangue, o que mellora o afluxo do sangue a certas zonas do cerebro. Unha dose cotiá de zume de remolacha pode, potencialmente, previr a demencia e a diminución cognitiva mrllorandomellorando o afluxo sanguíneo cerebral.<ref>Presley, Tennille D. e col. (2010): "Acute effect of a high nitrate diet on brain perfusion in older adults. ''Nitric Oxide''.</ref>
 
Unha cunca (uns 225 g) de rebandas de remolacha conteñen:
[[Ficheiro:SugarBeet.jpg|thumb|250px|Raíces de [[remolacha azucreira]].]]
 
A remolacha é unha planta bienal, resistente, que pode ser cultivada comercialmente nunha gran variedadvariedade edede [[clima]]s temperados.
 
Durante a súa primeira estación de crecemento, produce unha gran raíz (de até 1 ou 2 kg) de almacenamento, cuxa masa seca contén do 15 ao 20 % en peso de [[sacarosa]].
Se a planta non se colleita nese momento, a continuación, durante a súa segunda estación de crecemento, os nutrientes da raíz utilízanse para producir [[flor]]es e, consecuentemente, [[froito]]s e [[semente]]s, reducíndose a raíz de tamaño. Na produción de remolacha comercial, colléitase despois da primeira estación de crecemento.
 
Na maioría dos países de climas temperados, as remolachas seméntanse na [[primavera]], colleitándose en [[outono]]. En climas máis cálidos, como no [[Imperial Valley]] ([[California]]), a remolacha é un cultivo de inverno, sementándose en outono e colleitándose na primavera.
 
Até a segunda metade do século XX, a produción de remolacha, especialmente a azucreira, era moi intensiva en traballo. O control de plantas ventureiras realizábase mediante unha gran densidade de sementes nos cultivos, e despois o traballo tiña que ser ramatadomatador manualmente cun legón, dúas ou incluso tres veces durante o período vexetativo. A recolección tamén requiría moitos traballadores.
 
Aínda que as raíces podían arrincarse por un dispositivo formado por un arado movido por un grupo de bestas, o resto das tarefas de recolección realizábanse a man. O labrador tomaba a remolacha polas súas follas, sacudía a terra e cortaba as follas, despois cada parte ía a unha fileira, as raíces a un lado, as follas verdes a outro. Un segundo traballador equipado cun coitelo de remolacha (unha ferramenta de mango curto parecida a un pequeno fouciño), cortaba a coroa. As raíces de remolacha transportábanse despois en carros.
 
Hoxe en día a sementeira é mecánica, e a aplicación de [[herbicida]]s para o control de plantas ventureiras e a colleitaacolleita mecanizada supuxo a non dependencia de numerosos traballadores. Unha rotobatidora utiliza una serie de coitelas para cortar a folla e a coroa da raíz (que é baixa en azucre). A colleitadoracultivadora de remolacha levanta a raíz, eliminando o exceso de terra nunha soa pasada sobre o campo. Unha colleitadoracultivadora moderna adolitaadoita cubrir seis regos ao mesmo tiempotempo. As raíces bótanse en camións.
 
Se a remolacha ten que deixarse almacenada para entregala ao cabo dalgún tempo, fórmanse montóns que se cubrencobren con palla para protexela da intemperie. Sempre que o montón estea ben construído e teña unha correcta ventilación, a remolacha non se deteriora de maneira significativa. As remolachas que, para conservarse, se conxelan e despois se desconxelan, producen [[hidratos de carbono]] complexos que causan graves problemas de produción na fábrica.
 
== Uso alimenticio ==
O uso máis común deste vexetal é como alimento directo, pero tamén ten outras utilidades na [[alimentación]], tales como:
* '''[[Azucre]]''', que se extrae de adlgunhasdalgunhas variedades, despois de varios procesos. As variedades usadas nesta produción adoitan seren [[poliploidía|triploides]] xa que son moito máis produtivas.
* '''[[Polpa de remolacha]]''', obtida como subproduto da fabricación do azucre, e empragadaempregada comoalimentocomo alimento dos ruminantes.
* '''[[Colorante]]''': da raíz obtense o [[E162]], ''vermello remolacha''.
 
== Sinonimia ==
''Beta vulgaris'' recibiuarecibiu ao longo da historia distintos [[nome científico|nomes científicos]] que se consideran [[sinonimia|sinónimos]]:<ref>[http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Beta.html M.M.P.N. DATABASE ''Beta'' names]</ref>
{|
|-valign=top
En 1600, [[Olivier de Serres]] escribiu en ''Le théâtre d'agriculture et mesnage des champs'':
 
{{cita|''UnheUnha especie de chaurovía é a remolacha, que nos chegou de Italia non hai moito tempo. É unha raíz forte, vermella, bastante grosa, das que as follas son as acelgas, e toda ela boa para comer, aparellada na cociña: até a raíz está situada entre as viandas delicadas, e o zume que produce, cocida, é semellante a un sirope de azucre, e é moi agradábel para ver pola súa vermella cor.}}
Parece que foi o primeiro en extraer o azucre das remolachas, pero non tivo éxito porque non deu con un proceso rendíbel.
 
En 1747, un alemán, [[Andreas Sigismund Marggraf]], tivo éxito na extracción de azucre da remolacha. Un alumno seu, o profesor Achard, puxo este descubrimento a disposición da Academia prusiana. Esta iniciativa cristalizou en marzo de 1802, coa entrada en servizo da primeira fábrica de azucre de remolacha no mundo, en Kürnen do Oder ([[Silesia]]). A súa produción era artesanal: 70kg de remolacha daban sobre 2 kg de azucre ao día.
 
A data do [[21 de novembro]] de [[1806]] constitúe un fito chave para a economía azucreira europea. Para responder ao [[bloqueo]] imposto polos exércitos británicos aos portos franceses, [[Napoleón Bonaparte|Napoleón]] instaurou o [[bloqueo continental]]: todas as mercadorías británicas foron daquela prohibidas en solo francés, o que incluía o azucre de cana proviñenteproveniente das [[Antillas]]. Para compensar a penuria de azucre de cana, o emperador decidiu apoiar activementeactivamente a produción de remolacha azucreira. En pouocspoucos anos creáronse numerosas fábricas de transformación.
 
A primeira extracción industrial de azucre en Francia foi obra de [[Benjamin Delessert]], en [[1812]].
[[File:Erntefahrzeug Zuckerrübenvollernter.JPG|thumb|280px|Moderna colleitadoracultivadora de [[remolacha azucreira]].]]
 
Cando se levantou o bloqueo, o azucre de cana das colonias antillanas inundou de novo o mercado. Baixo o peso da competencia, a nacente industria acusou o golpe. Un gran número de azucreiras pecharon as súas portas despois de sufirsufrir importantes perdas. Pero a abolición da [[escravitude]], en [[1848]], xerou unha forte suba do prezo do azucre de cana debido a unha diminución da súa produción. Os remolacheiros aproveitaron e, ao tempo, as industrias azucreiras melloraonmelloraron progresivementeprogresivamente os seus rendementos grazas á construción de grandes unidades de produción.
 
A remolacha forraxeira desenvolveuse fortemente en Europa a mediados do século XX, chegando os seus cultivos en Francia a ocuparerocuparen preto de un millón de hectáreas pouco antes da [[Segunda Guerra Mundial]]. Pero máis tarde diminuiudiminuíu moito debido ao aumento do consumo de [[millo]] ensilado para a alimentación ivernalinvernal dos [[bovino]]s.<ref>Hill, G. e Langer, R. H. M. (1991): ''Agricultural plants''. Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 197–199. ISBN 0-521-40563-7.</ref> <ref>[http://sugarbeet.ucdavis.edu/sbchap.html Sugarbeet. University of California.]</ref>
 
Pero recentemente o cultivo da remolacha volveuse a desenvolver para producir [[etanol]], e está en curso o desenvolvemento do seu uso para a produción de [[biocombustible|biogás]].
 
== Véxase tamén ==
{{commons|Beta vulgaris|Remolacha}}
=== Outros artigos ===
* [[Acelga]]
*[http://www.learn2grow.com/plantdatabase/plants/PlantDetails.aspx?PlantID=63b98a1a-29af-4960-9749-4e4d45b90c8f Cultural Information on Beets for the Home Garden]
* [http://database.prota.org/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?AC=QBE_QUERY&BU=http%3A%2F%2Fdatabase.prota.org%2Fsearch.htm&TN=PROTAB~1&QB0=AND&QF0=Species+Code&QI0=Beta+vulgaris&RF=Webdisplay PROTAbase on ''Beta vulgaris'']
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Beta+vulgaris+craca ''Beta vulgaris craca''] - Plants For a Future Database entry {{Ligazón morta}}
* {{cite book |url=http://www.stephennottingham.co.uk/beetroot.htm|title=Beetroot |author=Stephen Nottingham |format=e-book |year=2004}}
 
186.643

edicións