Diferenzas entre revisións de «Bésta»

m
pequenos erros
m (r2.7.1) (Bot: Engado: hy:Աղեղնազեն)
m (pequenos erros)
{{Outroshomónimos|BéstaBesta}}
[[Ficheiro: DaVinci Crossbow.JPG|thumb|250px |Bésta trazada por [[Leonardo da Vinci]], c. 1500]]
 
Puido ser inventada polos [[china|chineses]] e foi coñecida polos [[romano]]s. Nun principio foi utilizada para a caza e adaptouse para a guerra durante a [[Idade Media]]. Desprezada polos [[cabaleiro]]s, foi prohibida pola [[Igrexa]] contra os cristiáns, o que non impediu a súa utilización. A palabra tería sido [[síncope|sincopada]] do [[lingua italiana|italiano]] ''balestra'', que por súa vez deriva do [[latín]] tardío ''ballistra'' ou ''arcuballistra''.
 
O arco de madeira foi substituído por un potente arco metálico formado por unha ou varias láminas metálicas unidas. A corda vexetal ou de tripa trenzada foi substituidasubstituída finalmente por arame. E a frecha de vara vexetal foi substituída por una seta curta e metálica, capaz de perforar as [[coirazas]]. Agregóuselle perpendicularmente ao arco un carril acanalado no que se aloxaba a seta e sobre o que se desprazaba violentamente a corda impulsora ou arame. Para flexionar o arco metálico e vencer a súa potente resistencia realizábanse diversas manobras. As primeiras consistiron en poñer o arco en terra e tensar o arame con ambas máns ou o pe ata trabalo nun gancho; máis tarde montáronse mecanimosmecanismos diversos sobre o carril central. O máis exitoso e usado foi o tensado mediante torniquete a manivela. O arame poderosamente tensado e suxeito por unha traba, disparábase cun gatillo.
 
[[Ficheiro:Armborst 1, Nordisk familjebok.png|150px|thumb|left]]
Esta arma mellorou radicalmente a eficacia do arco e frecha, pola súa grande potencia (o proxectil metálico perforaba unha [[loriga]] a 350 metros), precisión (ao poderse apuntar como un [[rifle]]) e eficiencia (era certeiro a maior distancia que a frecha, disparábase corpo a terra, a pe ou a cabalo e non precisaba tanta destreza como o arco para darlle ao branco. A súa lentitude de recarga era a principal desvantaxe. Nisto tomoulle vantaxe un novo arco aparecido por ese tempo en [[Gales]] ([[Illas Británicas]]): mentres o [[besteiro]] disparaba unha seta por minuto, no mesmo tempo un hábil e rexo arqueiro galés co seu enorme arco de 1,80 metros, lograba disparar dez frechas a casicase 300 metros de distancia.
 
[[Ficheiro:FrenchMountedCrossbowman.JPG|thumb|[[Cabalaría medieval|Cabaleiro]] [[Francia|francés]] do [[século XVI]] armado cunha bésta]]
A resistencia das [[armadura]]s fora aumentando co progreso da [[siderurxia]], o que obrigou a aumentar o poder da bésta coa creación do arco de [[aceiro]] a comezos do [[século XIV]], que substituiusubstituíu aos arcos de madeira e aos mixtos (madeira, tendóns e corno). A bésta constituiuconstituíu o anticipo máis equivalente das [[arma de fogo|armas de fogo]]. Como nestas, a bésta gatillábase e apuntábase acercando o ollo ao extremo do carril da frecha para aliñalo co branco ao que se tiraba. A a súa efectividade a distancia só foi superada pola [[pólvora]]. Os soldados que portaban esta arma chamábanse "besteiros".
 
A bésta revolucionou as posibilidades individuais de dar morte ao inimigo: calquera inexperto podía matar a distancia un consumado guerreiro. Isto resultou tan novidoso e ameazador que mereceu una [[bula]] papal onde se previña á cristiandade contra o seu uso polo "perigo que representaba para a humanidade unha arma semellante".
1.850

edicións