Diferenzas entre revisións de «Xava»

m
r2.7.2) (Bot: Engado: bo:ཇ་ཝ།; cambios estética
m (r2.7.2) (Bot: Engado: bo:ཇ་ཝ།; cambios estética)
|}
 
'''Xava''' (En [[lingua indonesia|indonesio]]: ''Jawa''), é unha [[illa]] de [[Indonesia]]. Cunha poboación de 135 millóns (excluíndo os 3´6 millóns de [[Madura]], que se administra como parte de Xava), é a illa máis poboada do mundo, e unha das rexións máis densamente poboadas do mundo. É a residencia do 60% da poboación de Indonesia. A [[Capital (política) | capital]] de Indonesia, [[Iacarta]], está no oeste de Xava. Gran parte da historia de Indonesia levouse a cabo en Xava, que foi o centro de poderosos imperios [[hindú]]- [[ budismo | budistas]], [[Sultán|sultanatos]] [[Islam|islámicos]], o centro colonial das [[Indias Orientais Neerlandesas]], e foi o centro da [[Revolución Nacional de Indonesia | campaña pola independencia Indonesia]]. A illa domina a vida social, política e económica indonesia.
 
Conta con tres linguas principais, aínda que o [[Língua xavanesa | xavanes]] é dominante e é a lingua materna de 60 millóns de persoas en Indonesia, a maioría dos cales viven en Xava. A maioría dos residentes son [[Multilingüismo | bilingüe]], co [[Lingua indonesia | Indonesio]] como a súa primeira ou segunda lingua. Aínda que a maioría da poboación de Xava é [[musulmá]], Xava ten unha mestura diversa de crenzas relixiosas, etnias e culturas.
 
== Xeografía ==
 
[[Ficheiro: Semeru Bromo Temple.JPG | thumb | left | 250px | Os volcáns [[Semeru | Monte Semeru]] e [[Monte Bromo | Bromo]] en [[Xava Oriental]]]]
Xava é a [[Lista de illas por superficie|13ª illa máis grande]] do mundo e a quinta illa máis grande de Indonesia, atópase entre [[Sumatra]] ao oeste e [[Bali]] ao leste. [[Borneo]] atópase ao norte e a [[Illa de Nadal]] ao sur. Xava está rodeado polo [[Mar de Xava]] no norte, o [[Estreito de Sunda]] no oeste, o [[Océano Índico]] no sur e o [[Estreito de Bali]] e [[Estreito de Madura]] no leste .
 
Xava é case na súa totalidade de orixe [[volcán | volcánica]]ica, contén trinta e oito [[montañas]] que forman unha columna vertebral de este a oeste, e que nun momento ou outro foron [[volcán]]s en estado activo. O volcán máis alto de Xava é o monte [[Semeru]] (3676 m). O volcán máis activo de Xava e tamén de Indonesia é o [[Monte Merapi]] (2968 m).
 
As montañas máis altas axudan a dividir o interior nunha serie de rexións relativamente illadas adecuadas para o cultivo do [[arroz]]; os arrozais de Xava atópanse entre os máis ricos do mundo. Xava foi o primeiro lugar onde cultivouse o [[café de Indonesia]] a partir de 1699. Hoxe en día, o [[Café arabico]] cultívase na meseta de Ijen en pequenas e grandes plantacións.
 
A superficie de Xava é de aproximadamente 139.000 km². O [[río]] máis longo da illa é o [[río Solo]] de 600 km de longo. O río nace na súa fonte no centro de Xava no volcán [[Monte Lawu | Lawu]], e logo flúe cara ao norte e cara ao leste ata a súa desembocadura no [[Mar de Xava]] preto da cidade de [[Surabaya]].
A temperatura media en todo o ano é de 22° C a 29° C e a humidade media do 75%. As chairas costeiras do norte son xeralmente máis quentes, media de 34° C durante o día na [[estación seca]]. A costa sur é xeralmente máis fría que o norte, e as zonas altas do interior son tamén máis frescas. A [[tempada de choivas]] comeza en outubro e finaliza en abril durante a cal a choiva cae principalmente nas tardes e de forma intermitente durante o resto do ano. Os meses máis chuviosos son xaneiro e febreiro.
Xava divídese en 4 provincias:
* [[Banten]], capital: [[Serang]]
* [[Jawa Barat]] (Xava Occidental), capital: [[Bandung]]
* [[Jawa Tengah]] (Xava Central), capital: [[Semarang]]
* [[Jawa Timur]] (Xava Oriental), capital: [[Surabaya]]
 
1 rexión especial * (istimewa daerah):
* [[Yogyakarta]] *
 
[[bjn:Pulaw Jawa]]
[[bn:জাভা দ্বীপ]]
[[bo:ཇ་ཝ།]]
[[br:Jawa]]
[[bs:Java (ostrvo)]]
76.173

edicións