Abrir o menú principal

Cambios

m
r2.7.2) (Bot: Modifico: an:Silicatos (minerals); cambios estética
Están formados por [[silicio]] e máis [[osíxeno]] (Si<sub>x</sub>O<sub>y</sub>). Tamén poden ter cantidades doutros minerais como [[aluminio]], [[ferro]], [[magnesio]] ou [[calcio]].
 
[[imageFicheiro:Tetraedro_SiO4.png|right|200px|thumb|Estrutura do ortosilicato, SiO<sub>4</sub><sup>4</sup>; no debuxo da dereita sacáronse os átomos.]]
Os minerais compostos de silicatos caracterízanse pola forma tetraédrica (SiO<sub>4</sub><sup>4</sup>) dos seus [[cristal|cristais]]. Os tetraedros poden formar cadeas, cadeas dobres, follas ou estruturas.
A unidade SiO<sub>4</sub><sup>4</sup> ten cargas negativas, polo que son compensadas xeralmente pola presenza de ións de metais alcalino ou alcalinotérreos, así como outros metais tipo aluminio.
Nos aluminosilicatos un átomo de silicio é substituído por un de aluminio.
 
== Clasificación ==
O [[tetraedro]] (SiO<sub>4</sub><sup>4</sup>) que caracteriza ao silicato, vai ser quen defina as diversas subclases, pois é o causante das propiedades estruturais cristalinas, máis que os elementos químicos que constitúen a súa fórmula.
 
Así, atendendo ao xeito en que os tetraedros se une distinguimos as seguintes subclases:
 
== Nesosilicatos ==
 
Os nesosilicatos (ou ortosilicatos) ten tetraedros (SiO<sub>4</sub>)<sup>4</sup> soltos e cada valencia libre está ocupada por un catión distinto do sílice.
* Grupo do [[Granate]]
** [[Piropo]]: silicato de [[aluminio]] e [[magnesio]], e é de cor vermella.
** [[Almandino]]: silicato alumínico férrico. Cristaliza no sistema cúbico e os cristais grandes empréganse en xoiaría.
** [[Espesartita]]: cunha cor que varía do laranxa ao vermello escuro ou marrón. A miúdo localízase nas [[pegmatitas graníticas]] e nas [[rochas metamórficas]].
** [[Grosularia]] ou [[grosularita]]: silicato de aluminio e de calcio, que cristaliza no sistema cúbico en cristais rombododecaédricos ou trapezoédricos. É de cor branca e pode presentar distintas tonalidades, cando ten impurezas.
** [[Andradita]]: silicato de [[calcio]] e [[ferro]]. Cristaliza no sistema cúbico, formando cristais informes e granulares; de cor parda, tamén pode ser verde, incolora ou negra.
** [[Uvarovita]]: silicato de calcio e [[cromo]], que presenta unha cor verde esmeralda.
** [[Hidrogrosularia]]
* [[Cloritóide]]: silicato alumínico de ferro, [[magnesio]] e [[manganeso]]. É moi semellante ao grupo das [[cloratitas]] pola súa cor e composición.
 
== Sorosilicatos ==
[[Ficheiro:Epidoto.jpeg|thumb|right|250px|Epídoto]]
Con dous tetraedros unidos por un [[vértice]] para formar un grupo (Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sup>6-</sup>. Distínguense entre estes:
* [[Lawsonita]]: silicato hidratado de aluminio e calcio. Ten unha cor branca ou gris e o brillo é semellante ao do vidro.
* [[Ilvaíta]]: silicato hidratado de ferro e calcio de cor negra.
* Grupo do [[Epídoto]]
** [[Zoisita]]: de calcio e aluminio,de cor gris, verde mazá ou rosa.
** [[Clinozoisita]]: de aluminio e calcio. Os cristais son de cor verdosa, alongados e tamén se presentan en masas, fibras ou gránulos.
** [[Epídoto]]: silicato de calcio, aluminio e ferro, que cristaliza no sistema monoclínico en cristais alongados e tamén en masas, fibras ou gránulos de cor verde amarelada, marrón ou negra.
** [[Alanita]]
* [[Vesuvianita]] ou [[idocrasa]]: silicato de magnesio e calcio, de cor verdosa ou amarela
== Ciclosilicatos ==
[[Ficheiro:BerylUSGOV.jpg|thumb|right|250px|Berilo]]
Os ciclosilicatos, ou silicatos en anel, presentan tres, catro ou seis tetraedros unidos en anel.
* [[Cordierita]] ou [[dicroíta]]: Aluminosilicato de aluminio, manganeso e ferro.
* [[Turmalina]]: Silicato complexo de aluminio, con boro, ferro ou magnesio. A cor é xeralmente negra ou verde, e algunhas variedades son moi empregadas en xoiaría.
== Inosilicatos ==
Os inosilicatos, ou silicatos de cadea, presentan cadeas unidas de tetraedros de silicato con SiO<sub>3</sub> para cadeas simples ou Si<sub>4</sub>O<sub>11</sub> para as cadeas duplas.
 
=== Inosilicatos de cadeas simples: ===
[[Ficheiro:Rodonita2EZ.jpg|thumb|right|250px|Rodonita]]
* Grupo do [[Piroxeno]]: grupo de minerais que cristalizan en dous sistemas diferentes: o rómbico e o monoclínico, e a forma cristalina máis corrente é o prisma.
** [[Wollastonita]]
** [[Rodonita]]: silicato de manganeso, que cristaliza no sistema triclínico en cristais de cor vermella e que é exfoliable e fráxil, cunha fractura concoidal.
** [[Pectolita]]
 
=== Inosilicatos de cadeia dupla: ===
[[Ficheiro:Asbestos2USGOV.jpg|thumb|right|250px|Crocidolita (Asbesto)]]
* Grupo dos [[anfíbolo]]s
** [[Antofilita]]: silicato ferromagnésico. Cristaliza na singonia rómbica e preséntase en forma de prismas ou de fibras, de cor castaña escura e brillo nacarado ou vítreo.
** Serie da cummingtonita
*** [[Cummingtonita]]
*** [[Arfvedsonita]]
 
== Filosilicatos ==
[[Ficheiro:Talc block.jpg|thumb|right|250px|Talco]]
Os filosilicatos , ou silicatos en folla, forman follas paralelas de tetraedros de silicato.
* Grupo da [[Serpentina]]
** [[Antigorita]]
** [[Ilita]]: estrutura e composición semellante á das [[mica]]s que aparece en ambientes de alteración, sedimentarios, metamórficos e hidrotermais
* [[Talco]]: silicato de magnesio hidratado, que cristaliza no sistema monoclínico en cristais de cor verde, branca ou gris, moi suave, brando, untuoso ao tacto e moi adherente.
* [[Pirofilita]]: silicato hidratado de aluminio que cristaliza no sistema monoclínico en cristais de cor branca ou amarela clara, a miúdo tinguido de vermello ou marrón por óxidos de ferro.
* Grupo das [[mica]]s
** [[Moscovita]]: silicato de aluminio, potasio e fluor que cristaliza no sistema monoclínico. Incoloro, con lixeiras pátinas de cor verde, gris ou marrón. Tamén se denomina mica branca.
* Grupo da [[clorita]]
* [[Apofilita]]: fluosilicato de calcio e potasio hidratado, que cristaliza no sistema tetragonal, e forma cristais de forma piramidal, prismática, tabular ou cuboide. É transparente ou de cor branca, rosada ou verde clara. Atópase nas cavidades das rochas basálticas.
* [[Prehnita]]
 
== Tectosilicatos ==
[[Ficheiro:Rosenquarz.jpg|thumb|right|250px|Cuarzo rosa]]
Os tectosilicatos teñen os tetraedros unidos polos seus catro vértices a outros tetraedros, creando unha malla de extensión tridimensional., complexa. Forman a maior parte dos silicatos.
*** [[Oligoclasio]]: termo intermedio da serie dos plaxioclasios, cuxa composición é dun 90-70% de [[albita]] e dun 10-30% de [[anortita]].
*** [[Andesina]]: mineral mixto do grupo dos feldespatos; cristaliza no sistema triclínico e os cristais son de cor branca, gris ou verde.
*** [[Labradorita]]: mineral da serie das plaxioclasio que cristaliza no sistema triclínico. A súa composición química oscila entre un 30-50% de [[albita]] e un 50-70% de [[anortita]]. O hábito é tabular e é moi característica a macla polisintética. Ten unha cor branca ou gris, e o resplandor é semellante ao do vidro.
*** [[Bytownita]]
*** [[Anortita]]: silicato de aluminio e calcio, de cristais transparentes, incoloros, rosas ou verdes.
 
== Referencias e ligazóns externas ==
* Hurlbut, Cornelius S., 1966 pr, ''Dana's Manual of Mineralogy'', 17th ed., ISBN 04710328830-471-03288-3
* Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, ''Manual of Mineralogy'', 20th ed., ISBN 04718058070-471-80580-7
* [http://mineral.galleries.com/minerals/by_name.htm Mineral gallery]
* [http://www.minerals.net/index.htm Minerals.net]
* [http://www.mindat.org/index.php mindat.org mineral database]
* [http://webmineral.com Webmineral.com]
 
[[Categoría:Minerais]]
 
[[als:Silikat]]
[[an:SilicatoSilicatos (minerals)]]
[[ar:سيليكات]]
[[ast:Silicatu]]
75.990

edicións