Diferenzas entre revisións de «Revolución copernicana»

*cualquera > calquera
(arranxiños)
(*cualquera > calquera)
A '''revolución copernicana''' ou '''revolución de Copérnico''' é o nome co que adoita coñecerse a [[revolución científica]] que se produciu en [[Europa Occidental]], representada na [[astronomía]] polo paso do tradicional ''sistema ptolemaico'' [[xeocentrismo|xeocéntrico]] (herdanza clásica adaptada e conservada polo pensamento cristián medieval) ao innovador ''sistema copernicano'' [[heliocentrismo|heliocéntrico]], iniciada no [[século XVI]] por [[Nicolao Copérnico]] (cuxa obra ''De Revolutionibus'', non alude ao actual e usual concepto de [[revolución]], senón ao de [[ciclo]] ou traxectoria [[círculo|circular]] <ref>Como a do xiro do eixe dun motor, por exemplo: 3000 rpm —revolucións por minuto—.</ref> dos corpos celestes) e culminada no [[século XVII]] por [[Isaac Newton]], tras pasar por [[Galileo]]. En gran parte, como consecuencia desta revolución (no sentido de ''cambio profundo e brusco''), o panorama intelectual de finais do século XVII e comezos do XVIII considera a ''crise da conciencia europea'' e abrirá o [[século XVIII]] como o ''Século das Luces'' ou da [[Ilustración]].
 
A expresión '''revolución copernicana''' ou '''xiro copernicano''' pasou a ser popularmente sinónimo de cambio radical en cualqueracalquera ámbito.
[[Ficheiro:Nikolaus Kopernikus.jpg|thumb|esquerda|270px|[[Nicolao Copérnico]].]]
A transformación da sociedade occidental de [[Idade Media|medieval]] a [[Idade Moderna|moderna]], no seu aspecto de cambio de mentalidade cara á [[modernidade]], significou unha nova consideración da [[natureza]] desde un novo pensamento científico, permitido polo uso da [[razón]] humana sen suxeición ao ''principio de autoridade''.<ref>Como estaban sometidos os escolásticos, á ''autoridade dos Padres da Igrexa''.</ref> Desde o [[Renacemento]], o [[antropocentrismo]] [[humanismo|humanista]] substitúe ao [[teocentrismo]] da [[escolástica]]. O [[Barroco]] revalorizaría os [[sentidos]] e a [[experiencia]] como fonte de [[coñecemento]]. [[Racionalismo]] e [[empirismo]] serán dúas orientaciónesorientacións filosóficas opostas, pero complementarias.
 
En tempos de Galileo, a [[física]] adquiriu o estatusstatus de [[modelo]] de [[ciencia]], modelo que debería seguir todo saber que quixera alcanzar a categoría de [[coñecemento|coñecemento]] científico]]. A tarefa da ciencia do século XVII foi encontrar [[técnica]]s precisas para ter o control [[racional]] da [[Experimentación|experiencia]] e mostrar como conceptos matemáticos se poden utilizar para explicar os fenómenos naturais.
 
Esencialmente, o éxito de Galileo debeuse á súa capacidade para combinar as funcións de erudito e de artesán. Para iso aceptou las técnicas dos [[artesán]]s —as [[lente]]s, o [[astrolabio]], as [[bomba]]s— e o razoamento lóxico-matemático desenvolvido polos [[Antiga Grecia|asntigosantigos gregos]] e a [[escolástica]] medieval. A partir de datos repetíbeis, ordenados baixo [[principio]]s matemáticos, Galileo formulou a lei da caída dos corpos, as leis do movemento dos proxectís e a lei do péndulo. É dicir, que reduciu a leis os diversos feitos observados utilizando un [[razoamento indutivo]].
 
OsAs plantexamentosformulacións de Galileo foron decisivosdecisivas na revolución intelectual e científica do século XVII. Os seus traballos sobre a [[mecánica]] e a [[dinámica]], sumados aos esforzos dos [[astronomía|astrónomos]] Copérnico e [[Kepler]] foron integrados e sistematizados por Isaac Newton.
 
Galileo vislumbroualbiscou que, en gran parte, as dificultades para comprender o movemento [[planeta|planetario]]rio estaban causadas polo [[xeocentrismo|modelo xeocéntrico]], e que tales dificultades desaparecían aceptando o [[heliocentrismo|modelo heliocéntrico]] proposto por Copérnico. En relación co estudo das traxectorias planetarias, en particular a de [[Marte (planeta)|Marte]], sabíase que no [[século XVI]] non existía concordancia entre o que se podía predicir cos instrumentos de [[Claudio Ptolomeo|Ptolomeo]] e as verdadeiras traxectorias observadas no ceo. Os ptolemaicos supoñían que cada [[planeta]] xiraba ao redor dunha circunferencia ([[epiciclo]]), cuxo centro, á súa vez, describía outra circunferencia ([[deferente]]) centrada na Terra. O astrónomo danés [[Tycho Brahe]], a mediados do século XVI, demostrou que a teoría fallaba e realizou novas e máis precisas observacións planetarias. Presentáronse entón dúas opcións: admitir, como o fixera antes Copérnico e logo Galileo e Kepler, que estaba fallando a teoría xeocéntrica, ou ben que as hipóteses auxiliares acerca do número e tamaño de epiciclos e outros recursos para a explicación eran insuficientes. Os ptolemaicos adoptaran esta última postura durante moitos séculos até que Kepler puido explicar o que sucedía asignando a cada planeta unha única traxectoria elíptica ao redor do Sol. Desta maneira Kepler formulou as súas [[Leis de Kepler|leis do movemento planetario]].
 
A [[Mecánica clásica|mecánica]] de Newton mostrou que as leis galileanas e keplerianas se podían deducir a partir dos [[principio]]s da teoría que leva o seu nome. Desta maneira logrou unificar por vía dedutiva o que doutro modo quedaría como un conxunto disperso de leis empíricas. A miúdo conclúese que o proxecto da ciencia moderna encontra a súa culminación na física de Newton. A [[Mecánica clásica|teoría de Newton]], tal como foi presentada polo autor nos ''[[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica]]'', de [[1687]], é frecuentemente considerada como un dos logros máis espectaculares da [[historia da ciencia]].
 
==Véxase tamén==
===Outros artigos===
* [[Augusto Comte]]
* [[CienciaAugusto Comte]].
* [[Filosofía da ciencia]].
* [[Francis Bacon]].
* [[GalileoHistoria Galileida astronomía]].
* [[HistoriaJohn daStuart astronomíaMill]].
* [[HistoriaMétodo da cienciacientífico]].
* [[Isaac NewtonPositivismo]].
* [[JohannesRenacemento Keplerdo século XII]].
* [[JohnThomas Stuart MillKuhn]].
* [[Mecánica clásica]]
* [[Método científico]]
* [[Nicolao Copérnico]]
* [[Positivismo]]
* [[Renacemento]]
* [[Renacemento do século XII]]
* [[Thomas Kuhn]]
 
[[Categoría:Historia da ciencia]]
193.773

edicións