Diferenzas entre revisións de «Literatura anglosaxoa»

sen resumo de edición
[[Ficheiro:Peterborough.Chronicle.firstpage.jpg|thumb|Páxina inicial da ''Crónica de Peterborough'', probablemente escrita darredor do [[1150]], é unha das principais fontes da ''[[Crónica Anglosaxoa]]''.]]
 
A '''literatura anglosaxoa''' (ou '''literatura en inglés antigo''') abarca a literatura escrita en [[anglosaxón]] (inglés antigo) durante os 600seiscentos anos de período anglosaxón na [[Gran Bretaña]], dende a metade do [[século V]] ata a Conquista Normanda de [[1066]]. Estes traballos inclúen xéneros tales como a [[poesía épica]], [[haxiografía]], sermóns, traducións da Biblia, traballos legais, crónicas, adiviñanzas e outros. Entre todos forman unha [[escolma]] de 400catrocentos manuscritos do período, un importante corpus para a investigación especialista e de interese popular.
 
Algúns dos traballos máis importantes deste período inclúen o poema [[Beowulf]], que conseguíu o status de épica nacional na Gran Bretaña. A [[Crónica Anglosaxoa]] é unha escolma dos acontecementos máis importantes da historia temperá inglesa. O poema [[Cædmon's Hymn]] do [[século VII]] é un dos textos máis vellos escritos en [[Lingua inglesa|inglés]].
A literatura anglosaxoa pasou por diferentes períodos de investigación. No [[século XIX]] e a comezos do [[século XX]] a investigación centrábase nas raíces xermánicas do inglés, posteriormente fíxose fincapé nos méritos literarios, e hoxe a investigación está centrada na [[paleografía]] e nos propios manuscritos físicos: os filólogos debaten asuntos como a datación, lugar de orixe, autoría, e as conexións entre a cultura anglosaxoa e o resto de [[Europa]] na [[Idade Media]].
 
Os textos máis antigos en [[Lingua inglesa|inglés]] datan do [[século V]] d.C e son de carácter epigráfico. Trátanse de pequenas inscripcións escritas co [[alfabeto rúnico]] anglosaxón ou ''fuþorc'' e sen intencións literarias. O [[alfabeto latino]] foi introducido polos primeiros misioneiros cristiáns e canda el o cultivo literario do inglés. Os primeiros traballos literarios datan do [[século VII]] d.C e foron escritos nos diferentes dialectos [[anglosaxón]]s: os dialectos [[anglo]]s de [[Mercia]] e [[Northumbria]] e os dialectos [[saxón]]s de [[Wessex]] e [[Kent]], actualmente coñecidos como Old English ([[inglés antigo]]). A tradición oral era o método de transmisión literaria nas sociedades anglosaxoas, cumprindo unha importante función a figura do ''scope'' ou [[poeta]] que, cultivadoscultivado no coñecemento da historia e a lei, viaxabanviaxaba dunha tribo a outra transmitindo cancións, lendas, poemas e outro tipo de informacións. A súa función social máis importante era a de perpetuarenperpetuar valores heroicos como a lealtade, a forza ou a coraxe a través das súas composicións literarias. Coa chegada do cristianismo e tras a súa aceptación polos líderes anglosaxóns construíronse numerosos mosteiros por toda [[Inglaterra]] nos que os primeiros cristiáns recolleron en manuscritos a rica literatura oral anglosaxoa, incorporando aos textos alusións ao [[cristianismo]] coa intención de predicaren a súa doutrina.
 
=== Lírica ===
 
Principalmente foron cultivados catro xéneros: a [[poesía épica]], a [[poesía elexíaca]], a [[poesía gnómica]], e en menor medida, a [[prosa]] por mor de ser o [[latín]] a lingua da igrexaIgrexa. Os catro xéneros forman parte do rico corpus da [[literatura anglosaxoa]] que se agrupa en catro manuscritos principais:
 
* O ''[[manuscrito de Beowulf]]'', ou ''Códice Nowell'', recolle poesía e prosa.
* O ''[[manuscrito de Junius]]'', tamén coñecido como o ''manuscrito de Caedmon'', é unha antoloxía poética ilustrada.
* O ''[[libro de Éxeter]]'' é unha antoloxía. Atópase na Catedral de Éxeter, á que foi doado no [[século XI]] d.C.
* O ''[[libro de Vercelli]]'' recolle poesía e prosa. Descoñécese como chegou á vila italiana de [[Vercelli]].
* O [[libro de Vercelly]].
 
Dentro da [[poesía épica]] destaca o [[poema]] coñecido, que non titulado, como "[[Beowulf]]". Trátase do primeiro poema épico escrito nun dialecto anglo por volta do [[século VI]] ou [[século VII|VII]] d.C. nalgunha corte cristiá ou [[mosteiro]] de [[Mercia]] ou [[Northumbria]]. A autoría do texto é anónima. Só se especula coa posibilidade de que o autor fose probablemente un [[cristián]] debido ás numerosas alusións relixiosas que se atopan no texto. O tema principal está centrado na figura de Beowulf, [[clásico]] [[heroe]] [[xermánico]], que derrota dous inimigos mortais: Grendel e a súa [[nai]]. Beowulf é finalmente derrotado por un [[dragón]] e o poema remata traxicamente. O texto está escrito dende un punto de vista documental. Esta composición poética recolle simbolicamente a batalla entre os anglosaxóns e os [[viquingo]]s no ano [[991]]. Beowulf representa o pobo anglosaxón loitando honorablemente ata o derradeiro momento.
O texto está escrito dende un punto de vista documental. Esta composición poética recolle simbolicamente a batalla entre os anglosaxóns e os [[viquingo]]s no ano [[991]]. Beowulf representa o pobo anglosaxón loitando honorablemente ata o derradeiro momento.
{{Start box}}
| ''Him þa ellenrof andswarode,<br />
-- "Beowulf", liñas 340-355.<br />
{{End box}}
A [[poesía épica]] e elexíaca anglosaxoa constitúese formalmente a través da [[liña anglosaxoa]] e o [[aliteración|verso aliterativo]]. APor una parte, a liña anglosaxoa consiste na división dado liñaverso en dúas metades separadas por unha [[cesura]] ou pausa, ementres que por outra o verso aliterativo consiste na repetición de sons consoánticos nas sílabas semanticamente máis importantes dado liñaverso. Esta estrutura dálle unidade a cada liña, dálle [[ritmo]] ao poema e faino máis sinxelo de lembrar, tendo en conta que esta literatura se transmitía de maneira oral. A meirande parte dos textos son anónimos e, malia a súa temperá produción, a literatura anglosaxoa presenta unha ampla riqueza estilística. Destacan entre estes recursos os "[[kenning]]", que consistentesconsisten en locucións poéticas compostas que substitúen o nome usual dunha persoa ou dun obxecto.
 
Exemplo dun ''kenning'' no poema elexíaco ''"The Wanderer"'' (O errante):
A unión da palabra ''eard'' (terra) con ''stapa'' (camiñante) forma un ''[[kenning]]'' que alude ao título do poema.
 
Canda á [[poesía épica]] é a [[poesía elexíaca]] o outro xénero literario máis cultivado durante o período anglosaxón. A poesía elexíaca anglosaxoa expón a filosofía fatalista da súa [[civilización]]. O ton dos poemas acada un nivel altamente melancólico resaltando sentimentos como a soidade, o abandono, a inseguridade, o exilio e o sufrimento. O patrón tende a ser sempre o mesmo: a [[voz lírica]] lamenta a desaparición dun glorioso pasado e adopta unha postura de resignación. Resultan poemas moi persoais nos que se afonda nos sentimentos dos personaxes.
O patrón tende a ser sempre o mesmo: a [[voz lírica]] lamenta a desaparición dun glorioso pasado e adopta unha postura de resignación. Resultan poemas moi persoais nos que se afonda nos sentimentos dos personaxes.
 
Entre os poemas elexíacos anglosaxóns cabe destacar os seguintes que se encontran no [[Libro de Éxeter]]:
 
* ''"The Wanderer"'' (O errante), trátase dun poema de soidade, exilio e sufrimento no que atopamosse atopa a figura dun home solitario que perdeu a protección do seu ''Lord''. O poema remata cun parágrafo onde se expón unha filosofía de vida cristiá que dá solución aos seus problemas do [[protagonista]]. Probablemente, este derradeiro parágrafo do poema foi introducido polo escritor anónimo cristián e non estaría presente na versión oral orixinal do poema.
 
* ''"The Seafarer"'' (O mariñeiro), consiste nun [[monólogo]] que relata os sentimentos dun vello [[guerreiro]] e [[mariñeiro]] [[anglosaxón]]. A [[voz lírica]] expón dun xeito moi dramático os seus sufrimentos no mar e contrástaos cos praceres da vida na terra. Este monumento literario á lingua inglesapoema é o máis evocador dos poemas curtos escritos en inglés antigo.
 
* ''"The Deor's Lament"'' (O lamento de Deor), comeza nomeando varios heroes de orixe xermánica e relata os seus problemas e o seu sufrimento. Logo desta introdución comeza a narrar a súa propia [[historia]]. Deor era un exitoso [[poeta]] que foi remprazado polopor outro e lamenta a perda desta posición social privilexiada.
{{Start box}}
| ''Maeg Ic be me syfum soðgied wrecam,<br />