Diferenzas entre revisións de «Linguas austronesias»

arranxiños
m (r2.7.1) (bot Engadido: et:Austroneesia keeled)
(arranxiños)
As '''linguas austronesias''' son unha [[familias de linguas|familia de linguas]] amplamente dispersos a través das illas do sueste de [[Asia]] e do [[Pacífico]], con algunhas linguas faladas en Asia continental. O [[lingua malgaxe|malgaxe]] é unha excepción, sendo falado en [[Madagascar]]. É un dos grupos de linguas maior do mundo, tanto en canto a número de linguas (1244 de acordo con [[Ethnologue]]) como en canto a extensión xeográfica (desde Madagascar ata a [[Illa de Pascua]]. O nome provén do [[lingua grega|grego]] ''austronesia'' que significa "illas do sur".
 
O descubrimento da familia precede ao das [[linguas indoeuropeas]] (establecida a partir do [[século XIX]] de forma certa). Desde [[1706]], o [[lingüista]] [[Hadrian Reland]] xa subliñara o parecido entre a lingua falada en [[Futuna]], o [[lingua malaia|malaio]] e o [[lingua malgaxe|malgaxe]], a partir do [[glosario]] recollido por [[Jacob Lle Maire]] en Futuna. A existencia dunha familia de linguas, que máis tarde será denominada austronesia, recoñécese definitivamente en ''Catalogo delle Lingue'' de [[Lorenzo Hervas y Panduro]] en [[1784]]. En [[1834]], a familia, estendida ata a [[illa de Pascua]], é bautizada como ''malaio-polinesia'' polo lingüístalingüista [[Wilhelm von Humboldt]] en ''Über die Kawi-Sprache auf der Insel Java'' ([[1836]]-[[1839]]). As ''linguas melanesias'' foron tratadas a parte durante longo tempo, en parte por prexuízos raciais, a pesar dos traballos do lingüista [[Otto Dempwolff]] ([[1920]]).
 
As '''linguas austronesias''' divídense en 10 ramas, nove das cales fálanse en [[TaiwanTaiwán]] e algunhas illas próximas e que se agrupan dentro das [[linguas formosanas]], sen relación co [[lingua chinés|chinés]]. As ramas que permaneceron en TaiwanTaiwán mostran grandes diferenzas entre si. A rama restante é a chamada [[linguas malaio-polinesias|malaio-polinesia]] que engloba a todas as demais linguas da familia. Esta rama se subdividesubdivídese en dous grandes subgrupos: o [[Linguas malaio-polinesias occidentais|grupo occidental]] cuns 300 millóns de falantes e o [[Linguas malaio-polinesias centrais e orientais|oriental]] con aproximadamente un millón de falantes.
 
A [[lingüística comparativa]], apoiada por achados [[arqueoloxía|arqueolóxicos]], localiza a orixe dos devanceiros lingüísticos da familia no suresdesuroeste da actual [[China]] desde onde emigraron cara a TaiwanTaiwán.
 
Algúns [[lingüista]]s cren que a [[linguas tai-kadai|familia tai-kadai]] debería colocarse dentro dunha versión expandida da '''familia austronesia'''. Outros se decantan a favor dunha relación coa [[linguas sino-tibetanas|familia sino-tibetana]]. E finalmente outros propuxeron unha relación coas [[linguas afroasiáticas]], formando unha [[linguas áustricas|superfamilia áustrica]]. Ningunha destas propostas gañouse a aceptación da comunidade científica.
Algunhas das ramas e linguas máis importantes son:
 
* [[Linguas formosianas]] (linguas vernaculares de [[TaiwanTaiwán]] non emparentadas co [[chinés]], de chegada máis tardía á illa. En perigo de desaparición).
* [[Linguas malaio-polinesias]].
** [[Linguas malaio-polinesias occidentais]].
*** [[lingua indonesia|Indonesio]] (35 millóns de falantes).
*** [[lingua xavanesa|Xavanés]] (>80 millóns).
*** [[lingua malaia|Malaio]] (7 a 18 millóns).
*** [[lingua malgaxe|Malgaxe]] (10 millóns).
*** [[lingua tagala|Tagalo]] (22 millóns).
*** [[lingua cebuana|Cebuano]] (18 millóns).
*** [[lingua chamorra|Chamorro]].
*** [[lingua palauana|Palauano]].
** [[Linguas malaio-polinesias centrais e orientais]].
*** Linguas malaio-polinesias orientais.
**** Linguas de [[Halmahera]]-Sud e de [[Nova Guinea]] occidental.
**** [[Linguas oceánicas]] (antigamente subdivididas en [[linguas melanesias]], [[linguas micronesias]] e [[linguas polinesias]]).
***** Linguas oceánicas de [[Nova Guinea]] setentrional e occidental e [[linguas meso-melanesias]].
***** Linguas oceánicas orientais (rexións máis ao leste Nova Guinea e as [[illas Salomón]], que comprenden todas as linguas de [[Vanuatu]], [[Nova Caledonia]], [[Rotuma]], [[Fidxi]], [[Micronesia]] e de [[Polinesia]].
****** [[lingua drehu|Drehu]].
****** [[lingua fidxiana|Fidxiano]] (337,000).
****** [[lingua xilbertense|Gilbertense]].
****** [[lingua maorí|Maorí]] (100,000).
****** [[lingua tahitiana|Tahitiano]].
 
[[Categoría:Linguas austronesias|Austronesias, linguas]]
52.574

edicións