Diferenzas entre revisións de «Cornualles»

arranxiños
(arranxiños)
|}
|-
|align="center" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;"|<font size="-1">[[Lema]]: ''One and All'' ([[Idiomalingua inglésinglesa|inglés]]: ''«Un e Todo»'')</small>
|-
|Idiomas
|[[Lingua inglesa|Inglés]], [[lingua córnica|Córnico]]
|-
|Capital
# Restormel
# Caradon
# Cornualles septentrionalsetentrional
# Isles of Scilly ([[Illas Sorlingas]])
|}
'''Cornualles''' (''Cornwall'', en [[Lingua inglesa|inglés]]; ''Kernow'' en [[lingua córnica|córnico]]) é un [[condado]] administrativo e cerimonial, considerado ás veces como unha nación polos seus habitantes, que ocupa unha grande parte da península do [[península de Cornualles|mesmo nome]], constituíndo o extremo sudoccidental de [[Inglaterra]].
 
As súas costas, recortadas, son bañadas polo [[mar Céltico]] ó norte e oeste e polo [[Canal da Mancha]] ó sur, e culminan na parte oeste, no chamado Fin da Terra, que equivalería á [[Fisterra]] galega ou á [[Finistèrre]] bretonabretoa.
 
O tamén coñecido como ''país do [[estaño]]'' está ó oeste do condado de [[Devon]], sendo o [[río Tamar]] a súa fronteira. A estrada principal que mediante a que se comunica co resto da illa de [[Gran Bretaña]] é a A38, que cruza o Tamar en [[Plymouth]] grazas á ''Ponte do Tamar''; e a A30 que cruza a fronteira sur do Launceston. Un transbordador tamén une Plymouth coa cidade de [[Torpoint]] ó outro lado do [[Hamoaze]]. Unha ponte ferroviaria (a ''Royal Albert Bridge''), construída por [[Brunel]] en [[1859]], completa a outra gran vía de [[transporte]].
Cornualles é tamén un [[ducado de Cornualles|ducado]] pertencente á Coroa Británica que ten asociado o título de ''[[Duque de Cornualles]]''. O moderno ducado é propietario do 2% do territorio, así como outras grandes áreas ó longo de [[Gran Bretaña]].
 
Na actualidade, este título osténtao Camilla Mountbatten-Windsor ([[Camilla Parker-Bowles]] denantes da súa bodavoda co [[príncipe de Gales]], Carlos de Inglaterra).
 
== Política e lingua ==
Os nacionalistas córnicos están organizados en dous partidos políticos: [[Mebyon Kernow]] e o [[Cornish Nationalist Party]]. Tamén hai un movemento partidario da [[autonomía]] que recolleu 50.000 sinaturas.
 
A [[lingua [[córnico|córnica]] está emparentada co [[Lingua galesa|galés]] e o [[lingua bretoa|bretón]], formando as tres o grupo británico[[Linguas britónicas|britónico]] de [[linguas celtas]], dentrodistinguíndose do grupo [[lingua goidélicas|goidélico]] que forman o [[lingua irlandesa|irlandés]], [[lingua gaélica escocesa|gaélico escocés]] e [[lingua manx|manx]]. Foi lingua viva até [[1777]] sendo [[Dolly Pentreath]] a derradeira persoa monolingüe. A publicación de "Handbook of the Cornish Language" en [[1904]] provocou un interese por revivila.
 
Pese a que non se realizou ningún censo ó respecto, suponse que hai unhas 2.000 persoas que falan o idioma, aindaaínda que só unhas 100 o fan fluidamente. Recentemente o goberno británico recoñeceuna como idioma minoritario.
 
AlgunsAlgúns apelidos teñen os prefixos ''Tre'', ''Pol'', ou ''Pen'', e como di o seu dito "por Tre, Pol e Pen saberás quénquen é córnico."
 
== Historia ==
O nome inglés moderno deriva do nome tribal ''Cornovii'' e da palabra [[anglosaxónlingua anglosaxoa|anglosaxoa]] ''wealas''.
''Cornovii'' é moi probable que signifique ''pobo da península''. ''Wealas'' é tamén a orixe do nome ''[[Gales]]''. En córnico é nomeado como ''Kernow''.
 
Cornualles foi a principal fonte de abastecemento de [[estaño]] para as civilizacións do [[Mediterráneo]] antigo, sendo coñecida como as [[Illas Casitérides|Casitérides]] e unha vez os córnicos foron considerados os maiores mineiros do mundo. Cando as reservas de estaño se esgotaron, emigraron a lugares como [[América]] ([[Estados Unidos]] e [[Arxentina]] principalmente), [[Australia]], [[Nova Celandia]] e [[Sudáfrica]]. Moitas palabras córnicas relacionadas coa minería pasaron ó [[Lingua inglesa|inglés]] como ''costean'', ''gunnies'', e ''vug''.
 
Dende o declive da [[minería]], [[agricultura]] e [[pesca]], a [[economía]] vén decantándose polo [[turismo]], grazas a unhas das máis espectaculares costas do mundo. Así as cousas, a economía está deprimida e a rexión foi recoñecida pola [[Unión Europea]] como unha das do ''Obxectivo 1''.
Usuario anónimo