Diferenzas entre revisións de «Xoán I de Portugal»

arranxiños
(arranxiños)
|cónxuxe= [[Filipa de Lencastre]]
|profesión= }}
D. '''Xoán I de Portugal''' ([[11 de abril]] de [[1357]] - [[14 de agosto]] de [[1433]]), foi [[rei de Portugal]], fillo ilexítimo de [[Pedro I de Portugal]] con Teresa de Lourenço, unha rapaza filla do mercader lisboeta Lourenço Martins, aínda que durante moito tempo se teña sostido que era de orixe [[Galiza|galega]]. En [[1364]] foi consagrado Gran Mestre da [[Orde de Avis]].
 
D. '''Xoán I de Portugal''', nado en [[Lisboa]] o ([[11 de abril]] de [[1357]] -e finado na mesma vila o [[14 de agosto]] de [[1433]]), foi [[rei de Portugal]], fillo ilexítimo de [[Pedro I de Portugal]] con Teresa de Lourenço, unha rapaza filla do mercader lisboeta Lourenço Martins, aínda que durante moito tempo se teña sostidosostivese que era de orixe [[Galiza|galega]]. En [[1364]] foi consagrado Gran Mestre da [[Orde de Avis]].
Foi alcumado "''O de Boa Memoria''", pola lembranza positiva do seu reinado na memoria dos seus habitantes, alternativamente, é tamén chamado "''O bo''" ou "''O Grande''".
 
Foi alcumado "''O de Boa Memoria''", pola lembranza positiva do seu reinado na memoria dos seus habitantes,. alternativamente,Tamén é taméncoñecido chamadocomo "''O bo''" ou "''O Grande''".
== Interreino ==
 
Á data da morte do rei [[Fernando I de Portugal|Fernando I]] sen herdeiros directos, Portugal parece en perigo de perder a independencia. A raíña D. [[Leonor Teles de Meneses]] era impopular e vista con desconfianza. Ter tornado pública a súa conexión amorosa ao nobre galego [[Xoán Fernandes Andeiro]], que vivía no pazo, atraeu todas as críticas contra a súa persoa e contra o conde Andeiro. Para alén do máis, a sucesión do trono recaeu sobre a princesa [[Beatriz de Portugal|Beatriz]], casada co rei [[Xoán I de Castela]].
== Interreino ==
Á data da morte do rei [[Fernando I de Portugal|Fernando I]] sen herdeiros directos, Portugal parece en perigo de perder a independencia. A raíña D. [[Leonor Teles de Meneses]] era impopular e vista con desconfianza. TerFíxose tornado públicanotoria a súa conexión amorosa ao nobre galego [[Xoán Fernandes Andeiro]], que vivía no pazo, atraeu todas as críticas contra a súa persoa e contra o conde Andeiro. Para alén do máis, a sucesión do trono recaeu sobre a princesa [[Beatriz de Portugal|Beatriz]], casada co rei [[Xoán I de Castela]].
 
No entanto, a burguesia e parte da nobreza uníronse á voz popular que clama contra a perda da independencia, tan duramente mantida por D. Fernando I. Dous pretendentes apareceron para competir con D. Beatriz pola coroa portuguesa:
 
* D. [[Xoán, príncipe de Portugal]], fillo de D. Pedro I e D. [[Inés de Castro]], era visto por moitos como o lexítimo herdeiro, dado o suposto casamento dos seus pais, e;
* D. Xoán, fillo de D. Pedro I e de Teresa de Lourenço, que foi aprobado como rei.
 
Co apoio de undun grupo de nobres, entre os queeles Álvaro Pais, e o mozo D. [[Nuno Álvares Pereira]], e animouanimado polo descontento xeral, o Mestre de Avis asasinou o conde de Andeiro no pazo, ao [[6 de decembro]] de [[1383]] e iniciou o proceso de obtención da rexencia en nome do Infante D. Xoán. Con este último, aprisionado por D. Xoán I de Castela, abriaseabríase a posibilidade política de o mestre de Avis ser rei.
 
Como sería de esperar, D. Xoán I de Castela non desistiu da súa pretensión e preparouse para loitar polos dereitos da súa consorte á coroa portuguesa. Seguiu a [[Crise de 1383-1385]], ou unión, un período de anarquía e inestabilidade política onde diferentes cidades de Portugal se declaraban por D. Leonor Teles (ata a abdicar da rexencia para a súa filla), por D. Beatriz ou polo Mestre de Avis.
 
A guerra civil arrastrou-pordurou máis de undun ano. D. Nuno Álvares Pereira, posteriormente [[condestábel de Portugal]], revelouse como un xeneral de gran valor, ao contrario do pretendente ó trono. [[Fernão Lopes]] é un crítico feroz das accións militares do Mestre, que tería tendencia a preferir enxeños e planos complicados, sen resultados, ao contrario da loita valente e cabaleiresca, e das vitorias cruciais de D. Nuno, particularmente no [[Alentejo]] e na axuda a [[Lisboa]], onde o mestre quedou sitio sen ter abastecidose das provisións necesarias para aturar un cerco.
 
== Reinado ==
[[Ficheiro:AljubarrotaBattle.jpg|thumb|300px|left|O xénioxenio militar de D. Nuno Álvares Pereira foi decisivo na Batalla de Aljubarrota.]]
Finalmente o [[6 de abril]] de [[1385]], as Cortes portuguesas reunidas en [[Coimbra]] declaran o Gran Mestre de Avis, D. Xoán I, rei de Portugal. Esta tomada de posición resultaba na práctica como unha declaración de guerra a [[Castela]], xa que atacaba o estatuto de D. Beatriz de Portugal como herdeira.
 
Do seu casamento con Filipa de Lencastre (1359-1415) naceron nove fillos. Destes, os seis que chegaron á idade adulta serían lembrar como a [[ínclita xeración]]:
 
* Branca de Portugal ([[1388]]-[[1389]]), morreu nova
* Afonso de Portugal ([[1390]]-[[1400]]), morreu novo
* [[Duarte de Portugal]] ([[1391]]-[[1438]]), sucesor do seu pai no trono portugués, poeta e escritor
* [[Pedro, Duque de Coimbra]] ([[1392]]-[[1449]]), foi un dos príncipes máis esclarecidos do seu tempo. Foi rexente durante a minoría do seu sobriño, o futuro rei D. [[Afonso V de Portugal|Afonso V]] e morreu na batalla de Alfarrobeira
* [[Henrique, duque de Viseu]], ''O Navegador'' ([[1394]]-[[1460]]), investiu a súa fortuna en investigación relacionada coa navegación, náutica e cartografía
* [[Isabel de Portugal, Duquesa de Borgoña|Isabel]] ([[1397]]-[[1471]]) casou con Filipe III, duque de Borgoña e entreteve unha corte refinada e erudita nas súas terras
* Branca de Portugal (1398), morreu nova
* [[Xoán, Infante de Portugal]] ([[1400]]-[[1442]]), [[condestábel de Portugal]] e avó de [[Isabel de Castela]]
* [[Fernando, o Infante Santo]] ([[1402]]-[[1433]]), morreu no cativerio en Fez
 
D. Xoán tivo tamén dous fillos naturais de Inés Pires:
 
* [[Afonso I, Duque de Bragança|Afonso]] ([[1377]]-[[1461]]), primeiro [[Duque de Bragança]]
* [[Beatriz, Condesa de Arundel|Beatriz]] (ca. [[1386]]-[[1447]]), casada con Thomas Fitzalan, 12.º conde de Arundel
 
==Véxase tamén==
== =Ligazóns externas ===
{{Commons|João I de Portugal}}
* {{pt}} [http://purl.pt/218 ''Chronica del Rey D. Ioam I de Boa Memoria e dos reys de Portugal o decimo'', Fernão Lopes (1380-1460), Lisboa: Antonio Alvarez, 1644, na Biblioteca Nacional Digital]