Diferenzas entre revisións de «Frédéric Mistral»

m
bot Engadido: pnb:فریڈرک مسترال; cambios estética
m (→‎Véxase tamén: Poño Premio Nobel de Literatura)
m (bot Engadido: pnb:فریڈرک مسترال; cambios estética)
[[Ficheiro:Mistral.jpg|thumb|right|200px|Frédéric Mistral]]
'''Frédéric Mistral''', nado en [[Maillane]] o [[8 de setembro]] de [[1830]] e finado o [[25 de marzo]] de [[1914]], foi un [[escritor]] e [[lexicografía|lexicógrafo]] [[Francia - France|francés]] en [[lingua occitana]], membro fundador do [[Félibrige]], membro da [[Academia de Marsella]] e [[Premio Nobel de literatura]] en [[1904]].
 
== Traxectoria ==
Nado o [[8 de setembro]] de [[1830]] en [[Maillane]], na [[Provenza]], fillo dunha familia acomodada (François Mistral e Adélaide Poulinet, polos cales emparentaba coas máis antigas familias de Provenza : Cruvelier, Expilly, Roux ou ''Ruffo di Calabria'', moi estreitamente vencelladas entre elas mesmas ; marqueses de Aurel), non foi á escola ata os nove anos de idade.
 
 
Logo de acabar o bacharelato en [[Nîmes]], estuda Dereito en [[Aix-en-Provence]] entre [[1848]] e [[1851]], facéndose entón o cantor da independencia da Provenza e ante todo do [[provenzal]] « pimeira lingua literaria da Europa civilizada ». No transcurso dos estudos de Dereito contacta coa historia do seu país, antigo Estado independente. Emancipado polo seu pai, toma daquela o acordo : « ''de erguer, de reavivar en Provenza o sentimento de raza (...) ; de promover este renacemento a prol da restauración da lingua natural e histórica do país (...) ; de pór de moda o provenzal polo alento e o lume da divina poesía'' ». Para Mistral, a palabra ''raza'' designa un « ''pobo unido pola lingua, enraizado nun país e nunha historia'' ».
 
Mistral recibe o [[Premio Nobel de Literatura]] en [[1904]] conxuntamente con [[José Echegaray y Eizaguirre|José Echegaray]]. Destinará o montante do premio a creación do [[Museon Arlaten]] en [[Arles]]. Recibe o galardón:
Casado cunha borgoñona, Marie-Louise Rivière, da que non tería descendencia, falece o [[25 de marzo]] de [[1914]] en Maillane.
 
== Félibrige ==
De volta a Maillane, Mistral alíase co poeta Roumanille, co cal organiza o renacemento da lingua provenzal. Fundan entón con outros cinco poetas provenzais o [[Félibrige]], que permitiría con forza promover a lingua de Oc. Posto baixo o patrocinio de [[santa Estela]], o movemento acollerá a poetas [[catalán]]s expulsos de [[España]] por [[Isabel II de España|Isabel II]].
 
Coa súa obra, Mistral rehabilita a lingua provenzal conducíndoa ás máis elevadas cimas da poesía épica : a calidade da obra será consagrada con diversas distincións. Botase nun traballo de monxe para facer un dicionario e como [[trobador]], escribe textos de cancións.
 
== Lexicografía : ''Lou Tresor dóu Felibrige'' ==
Mistral é o autor de ''[[Référence:Lou Tresor dóu Felibrige ou Dictionnaire provençal-français (Frédéric Mistral)|Lou Tresor dóu Felibrige]]'' (1878-1886), que permanece aínda hoxe como o dicionario máis caudaloso da [[lingua occitana]], e un dos máis fiables pola precisión das acepcións. É un dicionario bilingüe occitano-francés, en dous grandes volumes, englobando o conxunto dos dialectos de Oc, mais con grafía mistraliana.
 
A súa obra mestra é ''Mirèio'' (Mireille en francés), publicada en [[1859]] despois de oito anos de esforzo creador. ''Mirèio'' conta os amores de Vincent et Mireille, unha fermosa provenzal. O poema inspirará a [[Charles Gounod]] unha ópera en [[1863]]. Mistral acha aquí a ocasión de propor a súa lingua, mais tamén de facer participar na cultura dun país ao falar nomeadamente de [[Saintes Maries de la Mer]].
 
== Obras ==
* ''[[Mirèio]]'' (1859)
* ''[[Calendau]]'' (1867)
* ''Lis óulivado'' (1912)
* ''[[Lou tresor dóu felibrige]]'' (1878-1886), dicionario provenzal-francés
* ''[[Proso d’Armana]]'' (póstumo) (1926, 1927, 1930)
* ''[[Coupo Santo]]'' (1867)
 
== Véxase tamén ==
{{Wikisource}}
{{Premio Nobel de Literatura}}
{{DEFAULTSORT:Mistral, Frederic}}
 
[[Categoría:Escritores en lingua occitana]]
[[Categoría:Escritores de Francia]]
[[pl:Frédéric Mistral]]
[[pms:Frédéric Mistral]]
[[pnb:فریڈرک مسترال]]
[[pt:Frédéric Mistral]]
[[ro:Frédéric Mistral]]
76.205

edicións