Diferenzas entre revisións de «Cataluña do Norte»

sen resumo de edición
Sem resumo de edição
Sem resumo de edição
{{lenda|yellow|Concellos de falas de transición entre [[lingua catalá|catalán]] e [[lingua occitana|occitano]]}}]]
 
A '''Cataluña do Norte''' (''Catalunya del Nord'' en [[lingua catalá|catalán]]; ''Catalogne Nord'' en [[lingua francesa|francés]]) ou '''Rosellón''' (''Rosselló'' ou ''Roussillon'') é a parte de [[Francia]] historicamentehistórica e culturalmente catalá e separada do resto de [[Cataluña]] en virtude do [[tratado dos Pireneos]] (o [[7 de novembro]] de [[1659]]). O inventor do termo Cataluña do Norte foi [[Alfons Mias]] nos anos 1930<ref>http://jppujol.club.fr/CVERAA01.htm</ref>. A denominación comprende as comarcas históricas de [[Rosselló]], [[Conflent]], [[Vallespir]], [[Capcir]] e o norte da [[Cerdanya]], coñecida como ''[[Alta Cerdanya]]''. A [[Fenolleda]], a pesar de ser maioritariamente [[Lingua occitana|occitana]], inclúese habitualmente na definición de Cataluña do Norte polas súas relacións xeográficas e administrativas co Rosselló. Con 426.000 habitantes, representa un 3'1% da poboación total dos [[Países Cataláns]].
 
Actualmente estas comarcas constitúen o [[departamento francés]] dos [[Pireneos Orientais]] (''Pyrénées Orientales'' en [[lingua francesa|francés]]), o cal se engloba dentro da rexión do ''Languedoc-Roussillon''.
A orixe da [[Casa de Barcelona]], que tras entroncar coa casa real [[Reino de Aragón|aragonesa]] chegaría a reinar sobre toda a [[Coroa de Aragón]], iniciouse nesta zona. [[Guilfredo o Velloso]] (Guilfredo I de Barcelona), o primeiro [[Condado de Barcelona|conde de Barcelona]] que obtivo o dereito de legar lexitimamente os condados aos seus fillos, era natural do pobo de Rià (antigamente Arrià), situado na vila de [[Prades]] (''Prada de Conflent'' en [[idioma catalán|catalán]]), capital histórica do [[condado do Conflent]].
 
No marco da [[Guerra dos Trinta Anos]], o malestar que xeraba na sociedade catalá a presenza de tropas, fundamentalmente castelás, provoca a sublevación dos campesiños inicialmente contra os terzos e os funcionarios reais para logo xeneralizarsexeralizarse contra todos os hacendadosfacendados e nobres situados preto da administración. Finalmente derivou nunha revolta de empobrecidos campesiños contra a nobreza e ricos das cidades que tamén foron atacados. Conscientes da súa incapacidade de reducir a revolta e as súas limitacións para dirixir un estado independente, a oligarquiaoligarquía catalá se alíaalíase co inimigo de Felipe IV: [[Luís XIII]]
 
Tras a firma da [[Paz de Westfalia]] tamén coñecidocoñecida comocoma os Tratados de Münster e Osnabrück que reconocianrecoñecían as [[Provincias Unidas|ProvínciasProvincias Unidas Holandesas]] e a [[Suíza|Confederación Suíza]]. O [[tratado dos Pireneos]] pon fin ao conflito entre a coroa española e francesa, concertándose a Francia a cesión entre outros do condado do Rosselló e unha parte do da CerdañaCerdanya, todos eles situados na vertente setentrional dos Pireneos e que as tropas francesas ocuparan en apoio dos sublevados cataláns.
 
A nova administración francesa deu ao territorio o nome de provincia do Rosselló. En [[1790]], cando tras a [[Revolución Francesa]], a Asemblea Nacional decidiu dividir todo o reino en departamentos e suprimir as antigas provincias, a antiga provincia do Rosellón quedou englobada no departamento dos [[Pireneos Orientais]].
Os últimos datos sociolingüísticos dos que dispón a Generalitat de [[Cataluña]]<ref>[http://www6.gencat.net/llengcat/socio/docs/catnord2004.pdf]</ref> (2004) reflicten que o [[lingua francesa|francés]] é a lingua maioritaria no Rosselló, cunha presenza minoritaria do [[lingua catalá|catalán]]. Habitualmente fala [[lingua francesa|francés]] o 92% da poboación, [[lingua catalá|catalán]] o 3,5%, ambos os idiomas un 1% e o 3,5% fala outras linguas.
 
En canto a usos lingüísticos en diversos ámbitos cabecómpre sinalar que o 80,5% dos nados no Rosselló falan unicamente [[lingua francesa|francés]] no ámbito familiar en contraposición cun 17,3% no que o [[lingua catalá|catalán]] está presente. Ademais, o ámbito do uso do catalán redúcese cada vez máis nas novas xeracións e nos inmigrantes. O 40,6% dos avós nacidos no Rosselló falan en catalán coa súa parella, un 9,2% usan [[lingua catalá|catalán]] e [[lingua francesa|francés]], un 12,0% usa o castelán e un 27,2% o [[lingua francesa|francés]]. EnPola cambiocontra,nunun 6,3% dos estudantes do Rosselló falan en catalán entre eles e un 0,5% faiofaino cando vai ao médico. Con todo, a conciencia lingüística non diminuíu e un 62'9% dos habitantes do Rosselló cre que os nenos deberían aprender [[lingua catalá|catalán]].
 
==Referencias==
Usuario anónimo