Diferenzas entre revisións de «Tahití»

sen resumo de edición
Wallis foi sucedido en [[1768]] polo explorador francés [[Louis Antoine de Bougainville]], quen completou a primeira circunvalación francesa por mar. Bouganville deu fama a Tahití en Europa cando publicou a bitácora da súa viaxe en ''Voyage autour du Monde'' (en [[idioma galego|galego]], "Viaxe ao redor do Mundo"). Aí describiu a illa como un paraíso terreal onde os homes e as mulleres vivían felizmente en inocencia, afastados da corrupción da civilización. Isto ilustrou poderosamente o concepto do ''[[bo salvaxe]]'', e ademais influíu nos pensamentos utópicos de filósofos como [[Jean-Jacques Rousseau]] antes da [[Revolución Francesa]].
 
[[Ficheiro:Jumping off pier, Huahine, Tahiti.jpg|left|thumb|Huahine, Tahití]]
En [[1774]], o Capitán [[James Cook]] visitou a illa, estimando a poboación nuns 200.000 habitantes. Esta cifra é probablemente moi alta; outra estimación para a mesma época foi de 121.500 habitantes soamente. Tras a visita de Cook, varios barcos europeos atracaron frecuentemente na illa. O máis coñecido deles foi o "''HMS Bounty''", cuxa tripulación se amotinou brevemente logo de abandonar Tahití en [[1789]]. A influencia occidental provocou importantes trastornos á sociedade tradicional insular, traendo [[prostitución]], [[enfermidade venérea|enfermidades venéreas]] e [[alcoholismo]]. Entre as enfermidades introducidas incluíronse o [[tifus]] e [[vexigas]], que ocasionaron a morte de moitísimos tahitianos cara a [[1797]], cando a poboación era de só preto de 16.000 persoas. Posteriormente este número diminuiría aínda máis, por baixo dos 6.000 habitantes.
 
[[Ficheiro:TahitiDupetitThouars.jpg|thumb|350px|[[Abel Aubert du Petit-Thouars|Petit-Thouars]] arribando a Tahiti o 9 de setembro de 1842.]]
En [[1842]], o almirante [[Abel Aubert du Petit-Thouars]], actuando independentemente do goberno francés, foi capaz de convencer á raíña de Tahití [[Pomare IV]] de aceptar o [[protectorado]] de [[Francia]]. George Pritchard, un misionario anglicano e cónsul británico, atopábase lonxe no momento do acordo. Con todo, regresou a traballar na evanxelización dos tahitianos, incentivando o desprezo polo catolicismo. En [[1843]], Petit-Thouars (de novo actuando a modo persoal) enviou mariñeiros á illa, anexándoa formalmente a Francia. Logo mandou a Pritchard a prisión, para posteriormente devolvelo severamente a Gran Bretaña. As noticias destes sucesos chegaron a Europa a inicios de [[1844]]. O estadista francés [[François Guizot]], apoiado polo rei [[Luís Felipe I de Francia]], denunciou con vehemencia a [[anexión]] da illa. No entanto, a guerra entre Francia e os tahitianos continuou ata [[1847]]. A illa permaneceu baixo o protectorado francés ata o [[29 de xuño]] de [[1880]], cando o rei [[Pomare V]] ([[1842]]-[[1891]]) foi forzado a ceder a [[soberanía]] de Tahití e as súas dependencias a Francia. En [[1946]], a illa, xunto a toda a Polinesia Francesa, converteuse nun territorio de ultramar. En [[2003]], este status foi cambiado polo de [[colectividade de ultramar]].
 
== Xeografía ==
[[Ficheiro:Fp-map.gif|thumb|260px|Mapa da Polinesia Francesa]]
De 45 km de longo entre os seus puntos extremos, ten aproximadamente 1.045 km², dos cales só 150 están habitados e explotados. O pico máis alto, e o [[Monte Orohena]], de 2.241 m. Atópase aproximadamente nos 17 graos de latitude sur e 150 graos oeste. A sua capital, [[Papeete]], está situada na costa noroeste. A illa componse de duas partes máis ou menos redondas centradas nas montañas volcánicas, conectadas por un brazo curto da terra, o [[istmo]] de [[Taravao, Tahití|Taravao]]. A maior delas na parte noroeste é a chamada '''Tahiti Nui''' (Gran Tahiti) e a outra no sueste '''Tahití Iti''' (Pequeno Tahiti) ou Taiarapu. Tahiti Nui está densamente poboada ao redor da costa (especialmente ao redor de Papeete) cos beneficios das estradas e autoestradas. O interior de Tahiti Nui está case deshabitado. Tahití Iti mantívose illado, a súa metade sueste (Te Pari) e accesible só por barco. Un camiño serpentea ao redor da illa principal entre as montañas e o mar e unha estrada interior sobe as granxas leiteiras e plantacións de cítricos, con vistas panorámicas. Tahití ten moitas correntes rápidas, incluíndo a Papenoo no norte. Tahití ten exuberantes selvas.
 
Tahití é a illa máis poboada da [[Polinesia francesa]], co 70% da poboación total. A poboación da Polinesia francesa era de 260.338 persoas en [[2007]]. A área urbana da capital, [[Papeete]], ten 128.000 habitantes. O idioma oficial é o [[francés]].
 
A 15 km ao oeste de Tahití, atópase a illa irmá de [[Moorea]], que se pode ver perfectamente desde o oeste de Tahiti Nui. Moitos traballadores viven en Moorea e van a traballar a Tahití en [[Ferry, barco|transbordador]] todas as mañás.
 
De novembro a abril é a tempada de choivas, o mes máis chuvioso é xaneiro, con 335 mm. en Papeete. Agosto é o máis seco, con 48 mm.. A temperatura media maís baixa é de 21° C e a media maís alta alta é de 31° C, con pouca variación estacional. A temperatura máis baixa en Papeete foi de 16° C e a máis alta de 34° C.
== Localidades Tahitianas ==
 
[[Ficheiro:Districts de Tahiti.png|right|400px]]
[[Ficheiro:TahitiMooreaMap.png|right|300px|Mapa de Tahiti e Moorea]]
As actuais comunas de [[Tahití]] son:
* [[Papeete]] (capital)
* [[Pirae]]
* [[Arue (Polinesia francesa)|Arue (co atol de Tetiaroa)]]
* [[Mahina]]
* [[Hitiaa O Te Ra|Hitia'a O Te Ra]] ([[Papenoo]], [[Tiarei]], [[Mahaena]], [[Hitia'a]])
* [[Taiarapu-Est]] ([[Faaone]], [[Afaahiti-Taravao]], [[Pueu]], [[Tautira]])
* [[Taiarapu-Ouest]] ([[Teahupoo]], [[Vairao]], [[Toahotu]])
* [[Teva I Uta]] ([[Mataiea]], [[Papeari]])
* [[Papara]]
* [[Paea]]
* [[Punaauia]]
* [[Faa'a]]
 
Divídense do seguinte xeito:
 
* De esquerda a dereita de '''Tahiti Nui''': [[Papeete]], Pirae, Arue, Mahina, [[Papenoo]], [[Tiarei]], Mahaena, [[Hitia'a]], [[Faaone]], [[Afaahiti-Taravao]], Papeari, Mataiea, Papara, Paea, [[Punaauia]] e [[Faa'a]]
 
* Ao redor de '''Tahití Iti''': [[Afaahiti-Taravao]] [[Pueu]] [[Tautira]] [[Teahupoo]], e Vairao Toahotu.
 
==Tahiti na actualidade==
 
Os tahitianos son [[cidadanía|cidadáns]] franceses con completo acceso a dereitos civís e políticos. Tanto o [[idioma tahitiano]] como o [[idioma francés|francés]] son usados polos habitantes da illa. Tahití forma parte da Polinesia Francesa (''Polynésie Française''), cuxo status é o dun territorio semiautónomo de Francia, coa súa propia Asemblea, Presidente, orzamento e leis. A influencia da metrópolis limítase a prover subsidios, educación e seguridade. O actual [[Presidente da Polinesia Francesa]], [[Oscar Temaru]], é partidario da total [[independencia]] de Francia, con todo só cerca do 20% da poboación está a favor de devandita idea.
 
 
Recentemente, xurdiu unha forte presión por revivir o modo de vida máis tradicional de outrora e por redescubrir os costumes culturais. Os [[instrumento musical|instrumentos musicais]] tradicionais inclúen o ''pahu'', os ''toere'' ([[tambor]]es) e o ''vivo'' (especie de [[frauta]] nasal). As guitarras e [[ukelele]]s foron introducidos polos europeos, pero se incorporaron ao [[folclore]] local que ten bastante similitude coa música popular de [[Hawai]], debido a que se trata de dúas culturas moi emparentadas no idioma e nos costumes. A indumentaria típica para bailar (''tamure'') volveu aparecer na vida dos polinesios, pero, lamentablemente, a arte de facer ''tapa'' (papel de cortiza e roupa), practicado en todo o Pacífico, xa case non se utiliza.
[[Ficheiro:Tahiti.png|right|thumb|300px|Localización do Tahití]]
[[Ficheiro:Fp-map.gif|thumb|260px|Mapa da Polinesia Francesa]]
[[Ficheiro:La_Boudeuse.jpg|thumb|200px|right|A ''Boudeuse'', de Louis Antoine de Bougainville]]
 
==Galería de imaxes==
 
<gallery>
[[Ficheiro:Tahiti.png|right|thumb|300px|Localización do Tahití]]
[[Ficheiro:Phare.de.Mahina.JPG|[[Faro]] de [[Mahina]]]]
[[Imaxe:Coucher_de_soleil_sur_Moorea.jpg|200px|Vista da illa de [[Moorea]] para a cidade de [[Punaauia]].]]
</gallery>
{{Commons|Tahiti}}
 
Usuario anónimo